Amerika Birleşik Devletleri'nin gökyüzündeki gözü kulağı olan GPS ağını yönetmek için başlatılan dev proje, tam anlamıyla bir teknoloji batağına saplandı. Yaklaşık 15 yıl önce büyük umutlarla temelleri atılan "Yeni Nesil Operasyonel Kontrol Sistemi" (OCX), bugün Pentagon koridorlarında çözümden çok bir baş ağrısı olarak anılıyor.
Yörüngede dönen 30'dan fazla askeri uyduyu komuta etmesi beklenen bu kompleks yapı, RTX Corporation (eski adıyla Raytheon) tarafından geliştirilse de bir türlü dikiş tutmadı. Geçtiğimiz Temmuz ayında ordunun kontrolüne geçen sistemin, aslında operasyonel bir mucize yaratması bekleniyordu; ancak gerçekler çok daha farklı bir tabloyu gözler önüne serdi.
2010 yılında ilk imzalar atıldığında, projenin 2016'da tamamlanması ve yaklaşık 3,7 milyar dolara mal olması planlanmıştı. Takvimler 2026'yı gösterirken harcanan rakam 8 milyar doları çoktan geride bıraktı. Üstelik bu devasa yatırımın karşılığında elde tutulur, sorunsuz işleyen bir mekanizma henüz kurulabilmiş değil. Hava Kuvvetleri Sekreter Yardımcısı Thomas Ainsworth’ün Kongre’deki ifadeleri, durumun vahametini kanıtlar nitelikte. Ainsworth, yazılımın gerçek dünya testlerinde sınıfta kaldığını ve alt sistemlerdeki teknik arızaların bir türlü giderilemediğini açıkça belirtti. Bu durum, sadece bir bütçe israfı değil, aynı zamanda gelecekteki uydu fırlatma operasyonları için de ciddi bir risk teşkil ediyor.
Eski teknolojilerle savaşmaya devam
Modern sistemlerin devreye alınamaması, orduyu ilginç bir yönteme itti. Modernize edilmesi gereken onlarca yıllık eski kontrol merkezleri, yama usulü iyileştirmelerle hayatta tutulmaya çalışılıyor. Özellikle Ukrayna ve Orta Doğu gibi sıcak çatışma bölgelerinde hayati bir unsur olan "M-kodu" sinyalleri, bu eski sistemler üzerinden yönlendiriliyor. Düşman müdahalesine karşı yüksek direnç gösteren ve sinyal karıştırma girişimlerini boşa çıkaran bu şifreli teknoloji, aslında OCX ile tam potansiyeline ulaşacaktı. Mevcut şartlar altında ise Pentagon, 8 milyar dolarlık yeni sistemi tamamen rafa kaldırıp eski yöntemlerle yola devam etmeyi bile ciddi ciddi tartışıyor.
Hükümet denetçileri, bu başarısızlığın faturasını hem yüklenici firmanın mühendislik hatalarına hem de kamudaki uzmanlık eksikliğine kesmiş durumda. RTX tarafı, sistemin artık ordunun elinde olduğunu savunsa da siber güvenlik açıkları ve bitmek bilmeyen kod hataları projenin geleceğini karanlıkta bırakıyor. Şimdi tüm gözler Uzay Kuvvetleri'nin vereceği nihai kararda: Ya bu devasa enkaz kurtarılacak, ya da her şeye en baştan başlanacak.