NASA, insanları yeniden Ay’a göndermeyi amaçlayan Artemis programının bir sonraki adımı olan Artemis III görevinin ekibini açıkladı. İlk planlarda görevin Ay’ın güney kutbuna iniş yapması yer alıyordu. Ancak NASA artık farklı bir yol izliyor.
Artemis III’te Ay’a iniş olmayacak
Apollo programında NASA önce sistemleri test etti, ardından Ay’a inişi gerçekleştirdi. Apollo 9 iniş sistemlerini denedi, Apollo 10 ise iniş dışında tüm aşamaları test etti. Apollo 11 ise insanları Ay yüzeyine taşıdı.
Artemis programında da benzer bir süreç ilerliyor. Artemis I insansız olarak Ay çevresinde uçtu. Artemis II ise yarım yüzyıldan sonra ilk kez astronotları Ay çevresine götürdü.
Artemis III için beklenen Ay inişi ise gerçekleşmeyecek. Görev yaklaşık iki hafta sürecek ve daha çok sistem doğrulama çalışmaları üzerine kurulacak.
Orion ve Blue Origin aracı uzayda buluşacak
NASA’nın planına göre Orion uzay aracı, alçak Dünya yörüngesinde Blue Origin’in geliştirdiği iniş aracıyla buluşacak.
Ekip iki gün boyunca kenetlenmiş şekilde çalışacak. Astronotlar Blue Origin aracına geçecek, sistemleri kullanacak ve özellikle yaşam destek sistemlerini test edecek. NASA, Ay çevresine gitmeden önce kritik teknolojileri Dünya’ya yakın bir ortamda sınamak istiyor.
Bu aşamanın ardından Orion ayrılacak ve bu kez SpaceX’in geliştirdiği Starship ile buluşacak. İki araç yaklaşık iki gün boyunca birlikte kalacak ve ardından dönüş yolculuğu başlayacak.
Artemis III ekibinde kimler var?
NASA’nın açıkladığı ekip şu isimlerden oluşuyor:
-
Görev komutanı: Randy Bresnik
-
Pilot: Luca Parmitano
-
Görev uzmanları: Andre Douglas ve Frank Rubio
-
Yedek ekipte ise test pilotu, Hava Kuvvetleri Albayı ve eski SpaceX Crew-4 pilotu Bob Hines yer alıyor.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Luca Parmitano’nun görevlendirilmesini Avrupa’nın insanlı uzay uçuşlarındaki deneyiminin bir göstergesi olarak değerlendirdi.
ESA ayrıca Orion’a güç sağlayan Avrupa Hizmet Modülü’nün Artemis programındaki önemli görevini sürdüreceğini vurguladı.
Ay’a dönüş neden bu kadar uzun sürüyor?
NASA’nın en büyük önceliği astronot güvenliği. Bu nedenle kurum, Ay’a inişten önce tüm sistemleri ayrıntılı şekilde test etmek istiyor.
Ancak gecikmelerin tek nedeni bu değil. Asıl sorunlardan biri, astronotları Ay yüzeyine indirecek aracın henüz hazır olmaması.
Orion, astronotları Ay çevresine taşıyabiliyor ancak Ay’a inemiyor. Bu görev için NASA, SpaceX tarafından geliştirilen Starship İnsanlı İniş Sistemi’ne güveniyor.
Plan kapsamında Starship, Ay yakınındaki özel bir yörüngede bekleyecek. Orion da bu araçla kenetlenerek mürettebatı aktaracak.
SpaceX tarafındaki gecikmeler endişe yaratıyor
Kâğıt üzerinde plan net görünse de uygulama kısmında önemli zorluklar bulunuyor.
NASA’nın denetim raporlarına göre Starship programında yaklaşık iki yıllık geliştirme gecikmesi yaşandı. Ayrıca Ay görevi öncesinde aracın uzayda yakıt ikmali alması gerekiyor.
Mevcut plana göre yaklaşık 11 ayrı yakıt tankerinin Starship ile buluşup yakıt transferi yapması lazım. Bu ölçekte bir operasyon daha önce hiç gerçekleştirilmedi.
NASA özellikle kriyojenik yakıt transfer teknolojisinin 2028 hedefi öncesinde yeterli seviyeye ulaşamayabileceğinden endişe duyuyor.
Ay yolunda küçük ama önemli bir adım
Artemis III insanları Ay’a indirmeyecek olsa da NASA için kritik bir görev olacak. Kurum, Orion, Starship ve Blue Origin sistemlerini birlikte çalıştırarak sonraki Ay görevlerinin önünü açmayı hedefliyor.
NASA yöneticisi Jared Isaacman’a göre gelecekte aynı anda Dragon, Shenzhou, Soyuz, Starliner, Starship ve Blue Origin araçlarının yörüngede görev yapması mümkün olabilir.
Artemis III de bu hedefe giden yolun önemli duraklarından biri olarak görülüyor.