Dünya genelindeki internet trafiğinin %95 gibi devasa bir kısmı, okyanus tabanlarına serilen kablo ağları üzerinden taşınıyor. Meta’nın liderliğinde yürütülen "2Africa" projesi ise, tamamlandığında dünyanın en büyük deniz altı kablo sistemi unvanını alacak.
Afrika, Avrupa ve Asya kıtalarını birbirine bağlayacak olan bu ağın 3 milyar insanı yüksek hızlı internetle tanıştırması hedefleniyor. Fakat Orta Doğu’da tırmanan gerilim, bu dev yatırımı ciddi bir çıkmaza sürükledi. Bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle, projenin en kilit geçiş noktası olan Kızıldeniz’deki çalışmalar tamamen durdu.
Kabloların serilmesinden sorumlu olan Alcatel Submarine Networks (ASN), operasyonların güvenli bir şekilde devam etmesinin artık mümkün olmadığını açıkladı. Müşterilerine "mücbir sebep" bildiriminde bulunan şirket, bölgedeki askeri hareketlilik ve saldırıların kablo döşeme gemilerini doğrudan tehdit ettiğini belirtti. 45 bin kilometrelik toplam uzunluğa sahip olması planlanan ağın büyük bir bölümü bitmiş olsa da, projenin "İnciler" (Pearls) olarak adlandırılan Basra Körfezi bağlantısı ve Kızıldeniz’in güneyindeki stratejik etapları henüz tamamlanamadı.
Ekonomik kayıp kapıda rota arayışı sürüyor
Yaşanan bu belirsizlik, internet erişimi bekleyen bölgeler için sadece bir teknoloji gecikmesi değil, aynı zamanda ciddi bir finansal darbe niteliği taşıyor. Analizlere göre 2Africa projesi, faaliyete geçtiği ilk yıllarda Afrika’nın gayrisafi yurt içi hasılasına 37 milyar dolarlık bir katkı sunacaktı. Çalışmaların durması, ekonomik canlanma beklentisini belirsiz bir tarihe erteledi. Çatışmalar dursa dahi, deniz tabanındaki patlamamış mühimmatların temizlenmesi ve yeni güvenlik araştırmaları projenin önünü uzun süre kapatabilir.
Bu tıkanıklık teknoloji devlerini daha maliyetli yöntemlere itiyor. Kızıldeniz’deki risklerden kaçmak isteyen şirketler, rotayı Bahreyn ve Suudi Arabistan üzerinden geçen kara yollarına çevirmeyi gündeme aldı. Ancak karadan kablo hattı kurmak, deniz tabanına göre çok daha yüksek maliyetler demek ve inşaat süresini önemli ölçüde uzatan bir durum.