İnsanlığın çok büyük bir kısmı sağ elini kullanma eğilimi gösterirken, evcil hayvan dostlarımızda durum biraz daha farklı ilerliyor. Köpeklerin genelinde toplumsal olarak keskin bir sağ veya sol eşleşmesi yok. Ama bu durum, onların bireysel olarak bir patilerini diğerine üstün tutmadığı anlamına gelmiyor.
Hayvan davranışları uzmanları, köpeklerin günlük işlerini yerine getirirken tıpkı bizim gibi bir patiyi öncelikli olarak seçtiğini biliyor. İtalyan araştırmacılar, bu eğilimi ev konforunda kesin olarak ortaya çıkarabilecek son derece eğlenceli ve pratik bir test protokolü oluşturdu. Bari Üniversitesinden bilim insanlarının "Doginburgh Envanteri" adını verdiği bu sistem, insanların el kullanımını ölçen ünlü bir testten ilham alıyor.
Dört pratik aşamadan oluşan yöntem, dostunuzun hareket reflekslerini ve ödül mamasına ulaşırken sergilediği fiziksel tepkileri inceliyor. Araştırma ekibinden Dr. Sevim Isparta, testleri uygulayacak evcil hayvan sahiplerinin sabırlı davranması gerektiğinin altını çiziyor. Bazı patili dostlarımızın bu tarz oyunlara adapte olması ya da mamayı fark etmesi biraz zaman alabilir.
Evde kolaylıkla deneyebileceğiniz ilk aşama "Kong Testi" olarak bilinen bir oyun. İçerisine lezzetli yiyecekler sıkıştırılabilen kauçuk bir oyuncağın içine köpeğinizin en sevdiği mamayı koyun. Bir yardımcı hayvanı odanın diğer ucunda tasmasından tutarken oyuncağı yere bırakın. Serbest kalan köpeğin, mamayı çıkarmaya çalışırken oyuncağı sabit tutmak adına hangi patisiyle üzerine bastığını hemen not edin.
İkinci aşamada ise "Mamaya Ulaşma" çalışması devreye giriyor. Bir ödül mamasını, köpeğinizin gözü önünde koltuk gibi hafif yüksek bir mobilyanın altına doğru itin. Buradaki temel kural, boşluğun köpeğin burnuyla uzanamayacağı kadar derin, ancak patisini rahatça sokabileceği kadar yüksek ayarlanması. Hayvanın mamayı çekip çıkarmak için hamle yaptığı ilk an, hangi tarafı seçtiğini size açıkça gösterir.
Hareket ve ilk adım refleksleri
Sistemin son iki aşaması ise köpeğin hareket kabiliyetini ve ilk adım refleksini ölçmeye odaklanıyor. "Basamakta Durarak İlk Adım" testinde, köpeğinizi bir merdivenin en üst basamağına götürüp lezzetli bir mamayla dik duracak şekilde "otur" pozisyonuna getirin. Ön patilerinin tamamen hizalı olduğundan emin olduktan sonra, basamakların iki metre aşağısında duran bir kişi köpeği kendine çağırmalı. Hayvanın aşağıya doğru hareketlendiği o ilk anda alt basamağa attığı pati, aradığınız yanıtı içeriyor.
"Hareket Halinde İlk Adım" adı verilen son seçenekte de süreç benzer şekilde işliyor. Tek fark, köpeğinizle gevşek bir tasma eşliğinde normal tempoda yürürken merdivenlere yaklaşmanız ve ilk basamaktan aşağı inerken hangi patisini kullandığına bakmanız. Testleri gerçekleştirirken köpeğinizin seçimini istemeden etkilememek adına tam karşısında durmamaya ve vücut dilinizle onu yönlendirmemeye özen göstermeniz gerekli.
Çalışmayı yürüten ekip, ev sahiplerine güzel bir haber de veriyor. Köpeğinizin baskın tarafını öğrenmek adına bu denemeleri onlarca kez tekrarlamanıza hiç gerek yok. Bilimsel veriler, bir köpeğin göreve başlarken attığı o ilk hamlenin, onun genel pati tercihini şaşırtıcı derecede doğru yansıttığını kanıtladı. Sadece birkaç günlük kısa bir gözlem bile dostunuzun sağlak mı yoksa solak mı olduğu konusunda net bir fikir edinmenizi sağlar.