Mars yüzeyindeki bir kraterin dik duvarlarını tırmanmak kulağa imkansız gibi gelebilir. NASA mühendisleri bu zorlu görevi başarmak için yıllarca çalıştı. Şubat 2021 döneminden bu yana Jezero Krateri içinde görev yapan Perseverance, artık bu devasa çukurun sınırlarını tamamen arkasında bıraktı.
Üç aydan uzun süren çetin bir tırmanış rotasını geride bırakan robotik kaşif, kraterin batı duvarını aşarak yepyeni bir bölgeye ulaştı. Bilim dünyası şimdi gözünü "Lac de Charmes" adı verilen bu taze araştırma alanına dikmiş durumda.
Milyarlarca yıl önce bu yeni bölgede bir nehir deltasının ve büyük bir gölün yer aldığı tahmin ediliyor. Bölgenin krater sınırlarının dışında kalması ise araştırmacılar için büyük şans. Meteor çarpmalarından etkilenmeyen bu bozulmamış topraklar, milyarlarca yıllık mikroorganizma izlerini saklıyor olabilir. Robot, yeni yuvasındaki mesaisine başlar başlamaz "Arathusa" adı verilen kayalık bir alanı özel matkabıyla kazıyarak ilk incelemelerini gerçekleştirdi. Bu çalışmanın hemen ardından da Dünya'ya 61 farklı kareden oluşan bir özçekim gönderdi.
Volkanik geçmişin izleri gün yüzüne çıkıyor
Yapılan ilk analiz sonuçları, bu bölgedeki kayaların tamamen volkanik malzemelerden oluştuğunu gösteriyor. Hatta bu taşlar, Jezero Krateri'nin kendisinden bile daha yaşlı bir tarihe sahip. Gönderilen fotoğraflarda arka planda yer alan sivri ve keskin hatlı sıra dışı bir sırt çizgisi dikkat çekiyor. Uzmanların tahminine göre bu yapı, magmanın dikey şekilde yükselerek sertleşmesiyle oluştu. Zamanla etraftaki yumuşak toprak eriyince, bu sert volkanik kaya duvarı dimdik ayakta kaldı.
Arathusa üzerindeki çalışmalarını tamamlayan keşif aracı, durmaya niyetli değil. Rotasını şimdiden kuzeybatı yönüne çeviren robot, gözünü magmanın soğumasıyla meydana gelen olivin mineralli kayaların bulunduğu “Gardevarri” bölgesine dikti. Bu yolculuk sadece yeni alanları keşfetmekle kalmıyor, aynı zamanda tarihi bir mesafe rekorunu da beraberinde getiriyor. Kızıl Gezegen üzerinde bugüne kadar katettiği toplam mesafeyi 41,92 kilometreye ulaştıran araç, adeta sınırları zorluyor.
Uzay tarihinin en uzun soluklu yürüyüşü
Şu an için Mars yüzeyindeki mutlak mesafe rekoru, 15 yıllık çalışma süresi boyunca 45,16 kilometre yol yürüyen emektar Opportunity robotunun elinde. Perseverance ise bu devasa mesafeye, görev süresinin henüz üçte biri kadar bir zamanda yaklaşmayı başardı. Rekor koltuğuna oturabilmesi için önünde sadece 3,2 kilometrelik bir yol kaldı. Proje yöneticileri, bu başarının arkasında geçmişteki dört farklı robotik görevden elde edilen büyük tecrübelerin yattığını belirtiyor.
NASA ekipleri, bu ayın sonlarına doğru bu kritik mesafe sınırının aşılacağını öngörüyor. Robotun mekanik sistemleri ve genel sağlık durumu beklentilerin çok üzerinde bir performansa sahip. Bu güçlü duruş nedeniyle mühendisler, planları şimdiden bir "ultramaraton" seviyesine taşımış durumda.