SpaceX, dev roketi Starship'in 13. test uçuşunu bu hafta gerçekleştirmeyi planlıyor. Şirket, son iki haftada hem üst kademe Ship hem de Super Heavy güçlendiricisinin motor testlerini tamamladı. Ship üzerinde bulunan altı Raptor 3 motoru, Super Heavy'de yer alan 33 Raptor 3 motoru başarıyla çalıştırıldı.
Şirketin 11 Temmuz'da yaptığı açıklamaya göre Starship Flight 13 görevi, en erken 16 Temmuz Perşembe günü fırlatılacak.
Flight 13, önceki testin eksiklerini tamamlayacak
Bu görev, daha büyük ve daha güçlü olan Starship Version 3 (V3) tasarımının ikinci uçuşu olacak. V3 ilk kez yaklaşık iki ay önce Flight 12 göreviyle test edilmişti.
Flight 12 sırasında SpaceX yeni tasarımı doğrulamaya odaklandı ve önceki sürümde denenmeyen farklı görevler eklemedi. Ancak araç tüm hedefleri yerine getiremedi. Bu nedenle Flight 13, büyük ölçüde aynı görevi yeniden gerçekleştirecek ve önceki sorunları çözmeyi hedefleyecek.
Super Heavy için yeni değişiklikler yapıldı
Starship tamamen yeniden kullanılabilir şekilde geliştiriliyor. Nihai hedef, hem Ship hem de Super Heavy'nin fırlatma sahasına geri dönmesi ve "Mechazilla" adı verilen kuledeki dev mekanik kollar tarafından havada yakalanması.
SpaceX şimdiye kadar Super Heavy güçlendiricisini üç kez başarıyla yakaladı. Bu araçlardan ikisi daha sonra tekrar kullanıldı. Ancak Flight 12 sırasında şirket, yeni V3 donanımını riske atmamak için Super Heavy'yi Meksika Körfezi'ne kontrollü şekilde indirmeyi tercih etti. Güçlendirici ise planlanan iniş noktasına ulaşamadı.
Yapılan incelemeye göre sorun, "hot staging" adı verilen ayrılma sırasında üst kademedeki motorların çalışma sırasından kaynaklandı. Bu hata, Super Heavy'nin ayrıldıktan sonra 90 derece yanlış yöne dönmesine neden oldu. Ayrıca 33 motordan beşi yeniden ateşlenemedi ve geri dönüş manevrası yarıda kaldı.
SpaceX, Flight 13 öncesinde hem motorların çalışma sırasını hem de Super Heavy donanımını güncelledi. Şirket ayrıca motor uyarı ve güvenlik sistemlerinde de değişiklik yaptı.
Ship bazı hedefleri başardı
Flight 12 tamamen sorunsuz geçmedi. Ayrılmadan yaklaşık 40 saniye sonra üç vakum motorundan biri devre dışı kaldı.
Buna rağmen Ship planlanan yörünge altı rotaya ulaştı. Böylece araç, bir motor çalışmasa bile görevine devam edebildiğini göstermiş oldu. Ancak bu arıza nedeniyle uzayda yapılması planlanan motor yeniden ateşleme testi gerçekleştirilemedi.
SpaceX, arızanın nedenini belirlediğini açıkladı. Şirket Flight 13 öncesinde çeşitli teknik değişiklikler yaptı. Raptor motorlarının ilerleyen sürümlerinde de ek iyileştirmeler planlanıyor.
İlk çalışan Starlink V3 uyduları uzaya çıkacak
Flight 12 sırasında ilk kez iki kamera donanımlı Starlink uydusu kullanıldı. Bu uydular, Starship'in ısı kalkanı ve dış yüzeyini uzayda görüntüledi. Görevde ayrıca gerçek uydu yerine ağırlık simülatörleri taşındı.
Flight 13 ise önemli bir ilke sahne olacak. Starship ilk kez çalışan Starlink V3 uydularını uzaya taşıyacak.
Toplam 20 Starlink V3 uydusu görev kapsamında konuşlandırılacak. Bunlardan altısı yine kameralarla donatıldı ve Starship'in ısı kalkanını inceleyecek. Ancak bu görev yörüngeye ulaşmayacağı için tüm uydular, bırakıldıktan yaklaşık 20 dakika sonra Dünya atmosferine girerek yanacak.
Flight 13'ün görev planı belli oldu
Bu görevde Super Heavy'nin başarılı şekilde ayrılması, geri dönüş manevrasını tamamlaması ve Meksika Körfezi'ne kontrollü iniş yapması hedefleniyor.
Ship tarafında ise 20 Starlink V3 uydusunun bırakılması, uzayda bir Raptor motorunun yeniden ateşlenmesi ve ardından Hint Okyanusu'na kontrollü iniş yapılması planlanıyor.
FAA onayı geldi
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Flight 12 sırasında yaşanan olaylarla ilgili soruşturmayı tamamladı. Kurum, SpaceX'in uyguladığı düzeltmeleri yeterli buldu ve Flight 13 uçuşuna izin verdi.
Fırlatma için belirlenen pencere, 16 Temmuz Perşembe günü TSİ karşılığı 90 dakikalık zaman aralığını kapsıyor.
Sıradaki hedef: Fırlatma sahasına dönüş
Flight 13 planlandığı gibi tamamlanırsa SpaceX, Flight 14 görevinde V3 sürümünü ilk kez Starbase tesisine geri indirmeyi deneyebilir. Bu deneme yalnızca Super Heavy için ya da iki kademe için birden yapılabilir.
Şirketin önünde hâlâ önemli teknik hedefler bulunuyor. Bunlar arasında aracı kararlı yörüngeye yerleştirmek, uzay araçlarıyla kenetlenmek ve uzun süreli görevler için gerekli kriyojenik yakıt aktarımını başarıyla gerçekleştirmek yer alıyor.
SpaceX bu hedeflerin büyük bölümünü yıl bitmeden tamamlamayı planlıyor.
NASA ise Starship'i Artemis programı kapsamında Ay'a astronot indirecek araçlardan biri olarak seçti. Şirketin astronot taşıyabilen sürümü 2028'deki Artemis IV görevi için hazırlanıyor. Bundan önce, 2027'de düzenlenmesi planlanan Artemis III kapsamında Starship'in Orion uzay aracı ve Blue Origin'in Blue Moon iniş aracıyla alçak Dünya yörüngesinde kenetlenme testlerine katılması hedefleniyor.