Bir kedi, dünyaca ünlü bilimsel bir makale yazmayı nasıl başardı?
1970'lerde bir fizik profesörünün daktilo başında yaptığı küçük bir hata, bilim dünyasının en ilginç hikayelerinden birine dönüştü. Tek başına yazdığı makaleye "biz" dediği için ortak arayan Hetherington, çözümü evindeki kedisini yazar yapmakta buldu. İşte F.D.C. Willard'ın hikayesi.
Akademik bir makalenin altına imza atmak için yıllarca dirsek çürütmek, laboratuvarlarda sabahlamak gerekir. Ancak 1975 yılında, fizik dünyasının en prestijli yayınlarından biri olan Physical Review Letters’da yayımlanan bir çalışma, tüm bu alışılmış süreci tersyüz eden bir isme ev sahipliği yaptı. Makalenin yazarlarından biri olan F.D.C. Willard, aslında ne bir fizikçiydi ne de bir insandı. O, Michigan State Üniversitesi’nde görev yapan Profesör Jack Hetherington’un sadık dostu, bir Siyam kedisiydi.
Olayın çıkış noktası, aslında tamamen o dönemin teknik zorluklarından kaynaklandı. Profesör Hetherington, helyum-3 izotopları üzerine hazırladığı kapsamlı makalesini bitirdiğinde, farkında olmadan metnin genelinde "biz" dilini kullandı. Makaleyi inceleyen bir meslektaşı, derginin katı kuralları gereği tek yazarlı metinlerde birinci çoğul şahıs kullanımının yasak olduğunu hatırlattı. Günümüzde kelime işlemcilerle saniyeler sürecek bir düzenleme, daktilo çağında tüm sayfaların en baştan yazılması anlamına geliyordu. Bu zahmete girmek istemeyen Hetherington, çözümü makaleye hayali bir ortak yazar eklemekte buldu.
Profesör, bu yeni iş arkadaşı için evindeki kedisi Chester’dan ilham aldı. Kedisinin babasının adı olan Willard’ı soyadı olarak seçti, türü olan "Felis Domesticus"un baş harflerini de isminin önüne ekledi. Böylece bilim literatürü, F.D.C. Willard adında gizemli bir fizikçiyle tanışmış oldu. Makale yayımlandıktan sonra o kadar büyük bir yankı uyandırdı ki, dünyanın dört bir yanından araştırmacılar bu yeni dehayı merak etmeye başladı.
Hetherington, kedisinin kimliğini gizlemek için bir süre "Willard şu an seyahatte" ya da "çalışmalarına ara verdi" gibi bahanelerle meraklıları uzak tutmayı başardı. Ancak makale, yüzlerce farklı çalışmaya referans olmaya devam edince efsane de büyüdü. Sonunda, aradan geçen 39 yılın ardından, 2014 yılında profesör, bu masum hileyi itiraf etmek zorunda kaldı. Bilim dünyası bu durumu kızgınlıkla değil, büyük bir sempatiyle karşıladı. Hatta ilgili dergi, bu olayın anısına Willard için özel bir bölüm ayırarak süreci onurlandırdı. Tabii ki bu sevimli kedi, o zamanlarda çoktan hayatını kaybetmişti.
Chester, yani namıdiğer F.D.C. Willard, belki bir atomu parçalamadı ama fizik tarihinin en sempatik ve unutulmaz sayfalarından birine adını yazdırmayı başardı. Bu arada Willard'ın yazdığı makale de, tüm dünyaya açık şekilde yayınlanmaya başladı. Merak ederseniz, linki burada...