Buz Adam Ötzi'nin birebir dijital kopyası oluşturuldu
Dünyanın en ünlü buzul mumyalarından Ötzi artık dijital ortamda da araştırılabilecek. Bilim insanları binlerce fotoğraf ile tomografi verilerini birleştirerek 5.300 yıllık bedenin milimetrenin altındaki ayrıntılara kadar görüntülenebilen üç boyutlu kopyasını hazırladı.
Yaklaşık 5.300 yıl önce Alpler'de hayatını kaybeden ve günümüzün en ünlü fosiline dönüşen Ötzi, artık yalnızca müzede korunan bir mumya değil. Araştırmacılar, dünyanın en ünlü buzul mumyalarından birinin son derece ayrıntılı üç boyutlu "dijital ikizini" oluşturdu.
Ötzi'nin donmuş bedeni 1991 yılında Avusturya-İtalya sınırına yakın bir buzuldaki keşfin ardından bilim dünyasının en önemli tarih öncesi buluntularından biri haline geldi. Yapılan incelemeler, Bakır Çağı'nda yaşayan bu kişinin parazitlerle mücadele ettiğini, artrit sorunu yaşadığını, hayatı boyunca çeşitli kemik kırıkları geçirdiğini ve sol omzuna isabet eden bir okla öldürüldüğünü ortaya çıkarmıştı. Araştırmalar ayrıca Ötzi'nin kel olduğunu da göstermişti.
Ancak binlerce yıllık beden son derece hassas. Yeni bir bilimsel soruyu yanıtlamak için mumyanın tekrar tekrar fiziksel incelemeye alınması, korunması açısından risk oluşturabiliyor. Güney Tirol Arkeoloji Müzesi de bu soruna çözüm bulmak amacıyla İtalya merkezli Arc-Team araştırmacılarını Ötzi'nin ayrıntılı dijital kopyasını hazırlamakla görevlendirdi.
1.294 fotoğraf ve tomografi verileri birleştirildi
Dijital modelin hazırlanmasında Ötzi'nin bedeninden çekilen 1.294 yüksek çözünürlüklü fotoğraf kullanıldı. Bu görüntüler, 2021 yılında Bolzano Hastanesinde gerçekleştirilen tüm vücut bilgisayarlı tomografi taramasından elde edilen verilerle birleştirildi. Ortaya çıkan üç boyutlu model, mumyanın hem dış yüzeyinin hem de iç anatomik yapılarının milimetrenin altındaki ayrıntılara kadar incelenmesine imkan tanıyor.
Arc-Team proje lideri ve araştırmanın baş yazarı Luca Bezzi, modelin en önemli özelliğinin yalnızca yüksek çözünürlüğü olmadığını belirtti. Farklı veri katmanlarının tek bir üç boyutlu yapı içerisinde bir araya getirilmesi sayesinde Ötzi'nin dış yüzeyi ile iç anatomisinin ilk kez aynı model üzerinden incelenebilmesi mümkün hale geldi.
Projenin sonraki aşamasında dijital ikizin web tabanlı bir uygulamaya dönüştürülmesi planlanıyor. Böylece araştırmacıların yanı sıra diğer kullanıcılar da Ötzi'nin dijital modelini farklı açılardan inceleyebilecek.
Buz tabakası taramayı zorlaştırdı
5.300 yıllık bir buzul mumyasını dijital ortama aktarmak ise sıradan bir nesnenin taranmasından çok daha karmaşık bir süreç gerektiriyor. Ötzi bulunduğunda kısmen buzun içine gömülüydü ve günümüzde de özel olarak tasarlanmış yüksek teknolojili bir soğutma sisteminde korunuyor.
Bedeninin büyük bölümünde bulunan ince buz tabakası dokuların korunmasına yardımcı olsa da tarama sırasında ışığı yansıtarak görüntülemeyi güçleştiriyor. Araştırmacılar bu nedenle fotogrametri sürecini mumyanın özel koşullarına göre uyarlamak zorunda kaldı.
Çalışma yalnızca Ötzi'nin bedeniyle de sınırlı tutulmadı. Mumyayla birlikte bulunan ayı derisinden şapka, kürk pelerin, kemer, balta, ok uçları ve diğer eşyalar da üç boyutlu olarak tarandı. Bu nesnelerin her biri deri, kürk, ahşap, çakmak taşı ve bakır gibi farklı malzemelerden üretildiği için görüntüleme sırasında ayrı yöntemler kullanılması gerekti. Malzemelerin ışığı farklı şekillerde yansıtması, tarama ayarlarının her nesne için yeniden düzenlenmesini zorunlu kıldı.