Elektriğin kokusu olur mu?
Evde bir cihazın fişini çekerken ya da arıza anında duyulan, burnu yakan metalik kokunun gerçekte ne olduğu ortaya çıktı. Elektriğin kendisine ait bir kokusu bulunmadığını belirten uzmanlar, prizlerden yayılan bu gizemli gazın insan sağlığı üzerindeki ciddi tehlikelerine dikkat çekiyor.
Bir cihazı prizden çekerken ya da elektrikli bir alette arıza yaşandığında, burnumuza hemen genzi yakan metalik bir koku çalınır. Toplumda yaygın kanaat bu aromanın doğrudan elektriğe ait olduğu yönündedir. Oysa fiziksel olarak enerjinin bir kokusu bulunmaz. İnsan burnu yalnızca havaya karışan molekülleri algılayarak beyne iletir. Ortada bir moleküler yapı bulunmadığı için elektriği doğrudan koklamak imkansızdır. Algıladığımız karakteristik koku, enerjinin çevresindeki maddelerle girdiği reaksiyon sonucu ortaya çıkar.
Elektrik akımı iletken bir malzemeden ilerlerken doğal olarak ısı açığa çıkarır. Taşınabilir şarj cihazlarının çalışırken ısınması ve gece prizde bırakılmaması gerektiği uyarısı tam olarak bu durumla ilgili. Burnunuza gelen keskin metalik koku, enerjinin havadaki oksijen moleküllerini bölmesiyle oluşan ozon gazıdır. Elektrik atlamaları havadaki oksijeni parçalar, serbest kalan parçacıklar diğer moleküllerle birleşerek ozona dönüşür. Eğer sistemdeki kablo tesisatı yıpranmışsa, bu ozon kokusuna eriyen plastiklerin kokusu da eklenir.
Ozon gazının solunum yollarına zararları
Düzgün çalışan elektrikli ev aletleri dışarıya enerji sızdırmayacağı için ozon üretimi gerçekleşmez. Cihazınızdan sürekli bu kokuyu alıyorsanız, yalıtımın zayıfladığını veya içeride tehlikeli bir elektrik arkının oluştuğunu anlayabilirsiniz. Yangın riskini önlemek adına geliştirilen akıllı priz sensörlerinden faydalanmak iyi bir seçenek olacaktır. Yine de en güvenli adımların başında cihazın fişini hemen prizden çekmek olduğunu unutmayın.
Oksijen hayat verir, fakat onun üç atomlu hali olan ozon gazını solumak insan vücudu için zehirleyicidir. Düşük miktarlarda bile ozona maruz kalmak göğüste sıkışma, öksürük ve astım krizlerine zemin hazırlar. Kısa süreli temaslarda akciğerler kendini yenileyebilir. Ancak kapalı alanda arızalı cihazların yaydığı ozonu sürekli solumak organlarda kalıcı hasarlar bırakır. Bu kokuyu yalnızca fırtınalı havalarda dışarıdayken içinize çekmeli, evinizin içinde duyduğunuzda anında önlem almalısınız.