Sinema tarihini değiştirdiler ama çoğu kişi izlemedi: 20. yüzyılın 10 gizli bilim kurgu başyapıtı

20. yüzyılın bilim kurgu filmleri sadece görsel bir şölen değil, aynı zamanda geleceğe dair toplumsal sezgilerin, teknolojik kaygıların ve varoluşsal soruların prova sahnesiydi. Sinemada bir filmin başyapıt olarak nitelendirilebilmesi için kendi türünün ötesine geçerek kalıcı bir iz bırakması, sinema dilini zenginleştirmesi; yıllar sonra bile değerinden hiçbir şey kaybetmemesi, sinema diline katkı sunması gibi özellikler gerekir. Bir anlamda ustalık nişanesidir. Collider'e göre 20. yüzyılda bu niteliklere sahip yani başyapıt sayılabilecek 10 film var. İşte o liste: ‘Solaris’ (1972) Filmin yönetmen koltuğunda Andrei Tarkovski vardı. Konusu şöyle: Bir psikolog, mürettebatın aklını kaçırmasına neden olan şeyi ortaya çıkarmak için uzak bir gezegenin yörüngesinde dolaşan bir istasyona gönderilir. Filmin IMDb puanı 7.9‘The Thing’ (1982) Filmin yönetmen koltuğunda korku ve gerilim sinemasının ustalarından John Carpenter vardı. Filmde Antarktika’daki bir araştırma ekibi, kurbanlarının görünümünü taklit edebilen şekil değiştiren bir uzaylı tarafından avlanır. Collider "John Carpenter’ın The Thing filmi, hem beden korkusunun dönüm noktası hem de yapılmış en paranoyak bilim kurgu gerilimlerinden biridir" diyor. Filmin IMDb puanı 8.2‘Terminator 2: Judgment Day’ (1991) Film, bilim kurgu ve aksiyon sinemasında çıtayı defalarca yukarı taşıyan James Cameron tarafından yönetildi. Cameron, dönemin en ileri ve çığır acıcı görsel efektlerini kullanarak türü derinden etkileyen bir estetik yarattı. Film, Sarah Connor (Linda Hamilton), oğlu John (Edward Furlong) ve yeniden programlanmış T-800’ün (Arnold Schwarzenegger), yapay zekânın kıyameti başlatmasını engelleme mücadelesine odaklanıyor. Filmin IMDb puanı 8.6Otomatik Portakal (1971) Collider, Kubrick'in film için "Şimdiye kadar yapılmış en kışkırtıcı bilim kurgu filmlerinden biridir; şiddet, kontrol ve özgür irade üzerine kurulu distopik bir kâbus" diyor. Filmin konusu şöyle: Bir suç çetesinin lideri Alex, işler çığırından çıkınca yakalanır ve gözaltına alınır. Ama hapse atılmaz; cezası bir şiddet deneyine kobay olarak kullanılmak olur. Bu deney insanoğlu ve şiddet kavramı arasındaki ilişkiyi ortaya koyma amaçlıdır ama deneyin kendisi de bir o kadar insan doğasına aykırıdır. Film şu soruya odaklanır: Birinin kötülüğü kendi seçmesi mi daha iyidir, yoksa zorla ‘iyiliğe’ şartlandırılması mı? Filmin IMDb puanı 8.2 Dünya Durduğunda / ‘The Day the Earth Stood Still’ (1951) Bir uzaylı Washington DC'ye iner ve Dünya halkına barış içinde yaşamaları gerektiğini, aksi takdirde diğer gezegenler için bir tehlike olarak yok olacaklarını söyler. Collider, "Soğuk Savaş’ın tam ortasında Robert Wise’ın filmi bilim kurguyu bir barış çağrısına dönüştürdü" diyor. Filmin IMDb puanı 7.7‘Star Wars: The Empire Strikes Back’ (1980) mparatorluk güçlenirken, Asi Birliği ağır bir yenilgi alır ve galaksinin her yanında kaçmak zorunda kalır. Luke Skywalker, gücün sırlarını öğrenmek için usta Jedi Yoda’nın yanına gider ve yoğun bir eğitime başlar. Bu sırada Han Solo ve Prenses Leia, Darth Vader’ın amansız takibinden kurtulmaya çalışırken aralarında güçlü bir bağ oluşur. Filmin doruk noktasında Luke, Vader ile yüzleşir. Collider film için "İlk filmin zafer dolu finalinin aksine Empire, yenilgi ve belirsizlikle sona erer ve destansı bir final için zemini hazırlar. Önceki filmini geride bırakmayı başaran ender devam filmlerinden biridir" diyor. Filmin IMDb puanı 8.7‘Blade Runner’ (1982) “2019’un karanlık ve distopik Los Angeles’ında, kaçak replikant (insana çok benzeyen biyomühendislik ürünü androidler) avcısı Rick Deckard emeklilikten geri çağrılır. Görevi, insanlardan ayırt edilmesi neredeyse imkânsız olan Nexus-6 modellerinden oluşan bir grubun izini sürüp onları ‘emekliye ayırmaktır’. Ridley Scott'un yönettiği, Harrison Ford'un yer aldığı filmin IMDb puanı 8.1‘Metropolis’ (1927) Filmde geleceğin devasa şehri Metropolis’te toplum ikiye ayrılmıştır: Yukarıda, gökdelenlerin tepesinde lüks içinde yaşayan yöneticiler; aşağıda, şehrin çarklarını döndürmek için yeraltında köle gibi çalışan işçiler. Collider film için "Metropolis, sadece bir görsel şölen değildir; aynı zamanda kontrolsüz endüstrileşme ve emek sömürüsünün insanı nasıl değersizleştirdiğine dair güçlü bir politik alegoridir. Yaklaşık bir asır önce yapılmış olmasına rağmen temaları hâlâ keskin, teknik başarısı ise hâlâ şaşırtıcıdır" diyor. Filmin IMDb puanı 8.3‘Alien’ (1979) Filmin yönetmen koltuğunda Ridley Scott var. Bir ticari uzay gemisi olan Nostromo’nun mürettebatı, derin uzayda bilinmeyen bir kaynaktan gelen sinyali araştırmak için uyanır. Sinyalin bir yardım çağrısı mı yoksa uyarı mı olduğu belirsizdir. Ekip, keşif sırasında yabancı bir yaşam formuyla karşılaşır ve bu temas ölümcül bir kabusa dönüşür. Filmin IMDb puanı 8.5‘2001: A Space Odyssey’ (1968) Filmin yönetmen koltuğunda Stanley Kubrick var. Collider'e göre bu listenin zirvesindeki film 2001: A Space Odyssey. Çünkü, çekildiği dönemde sinemanın bilinmeyene atılmış belki de en büyük adımıydı; zamanının yıllar ötesinde bir bilim kurgu destanı. Filmde o dönem için tüyler ürpertici bir sakinlikle konuşan yapay zeka HAL 9000 bugün daha da anlam kazanmış durumda. Filmin konusu şöyle: Ay’da gizemli bir eser ortaya çıkarıldığında, iki insan ve bir süper bilgisayar tarafından yönetilen uzay aracı, kökenlerini bulmak için Jüpiter’e gönderilir. Filmin IMDb puanı 8.3 57 yıllık efsane bilim kurgu filmi bugünü bildi mi? Hayatta kalmayı öğreniyor