Japonya'da 100 yaş ve üzerindeki nüfus, ülke tarihinde ilk kez 100 bin sınırını geçti. Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı verilerine göre bu yaş grubundaki kişi sayısı 107 bin 677'ye ulaştı.
Bir yıl içinde 7 bin 914 kişilik artış yaşanırken, uzun ömür istatistiklerinde kadınların belirgin üstünlüğü dikkat çekiyor. 100 yaş ve üzerindeki nüfusun 94 bin 298'ini kadınlar oluştururken, erkeklerin sayısı 13 bin 379 seviyesinde kaldı.
Bugünkü tablo, Japonya'nın son birkaç on yılda geçirdiği demografik dönüşümün boyutunu da gösteriyor. Ülkede 1963 yılında yalnızca 153 kişi 100 yaş ve üzerindeydi. Bu sayı 1981'de bin, 1998'de 10 bin ve 2012'de 50 bin sınırını geçti. Yaklaşık 2,7 kat daha büyük bir nüfusa sahip ABD'de ise 2024 itibarıyla 100 yaş ve üzerindeki kişi sayısının yaklaşık 101 bin olduğu tahmin ediliyor. Japonya bu yönüyle dünya genelinde uzun yaşam istatistiklerinde üst sıralardaki yerini koruyor.
Uzun yaşamın arkasında birden fazla etken var
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Japonya'da ortalama yaşam süresi 84,5 yıl. Bu yüksek ortalamada beslenme alışkanlıkları, aktif günlük yaşam, sosyal bağlar ve sağlık sisteminin birlikte etkili olduğu kabul ediliyor. Geleneksel Japon beslenme düzeninde sebze, tahıl, balık, deniz yosunu, yeşil çay ve fermente gıdalar önemli yer tutuyor. Ülkede obezite, iskemik kalp hastalıkları ve bazı kanser türlerinin düşük oranlarda görülmesi de uzun yaşamla ilişkilendirilen unsurlar arasında bulunuyor.
İleri yaştaki nüfusun günlük yürüyüş alışkanlıkları ve sosyal hayatla bağını koruması da önemli bir faktör. Özellikle Okinawa'daki "moai" adı verilen ve çocukluk döneminden başlayıp yaşam boyu sürebilen sosyal destek grupları, yalnızlığı ve izolasyonu azaltan örneklerden biri olarak öne çıkıyor. Kapsayıcı sağlık sistemi de yaşlı nüfusun düzenli sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştıran bir diğer unsur.
Uzun ömür gelecekte aynı şekilde devam edecek mi?
Yüksek yaşam süresi Japonya açısından olumlu bir tablo ortaya koysa da son veriler bazı soru işaretlerini de beraberinde getirdi. 2026 yılında yayımlanan bilimsel bir çalışma, ülkede sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin 2017 ile 2024 arasında gerilediğini ve küresel salgın sonrasında eski seviyesine dönemediğini ortaya koydu.
Ekonomik tarafta ise zayıf yen ve yüksek kamu borcu gibi sorunlar baskı oluşturmaya devam ediyor. Bugünün yaşlı nüfusunun, Japonya'nın önceki refah dönemlerinden sağladığı avantajlardan yararlandığı değerlendiriliyor. Bu nedenle bugün doğan çocukların ilerleyen yıllarda mevcut yaşlı nüfusla benzer yaşam sürelerine ulaşıp ulaşamayacağı henüz net değil. Japonya 100 yaş üstü nüfusta yeni bir eşik aşmış olsa da, bu tablonun gelecek nesiller için aynı ölçüde korunup korunamayacağı belirsizliğini sürdürüyor.