Ölüme yaklaşan insanların anlattıkları bazı deneyimler, tıbbın açıklayabildiği fiziksel değişimlerin ötesine geçiyor. New York eyaletinde darülaceze ve palyatif bakım alanında çalışan Doktor Christopher Kerr'in yıllardır görüştüğü hastalarda da dikkat çekici bir ortaklık var: Pek çoğu, hayatını kaybetmiş sevdiklerini gördüğünü anlatıyor.
Kerr'e göre bu kişiler, yaşadıklarını sıradan bir rüya ya da yanılsama olarak değerlendirmiyor. Aksine karşılarında gördükleri kişinin gerçekten orada olduğundan ve ziyaretin belirli bir anlam taşıdığından emin olduklarını söylüyorlar.
Oprah Winfrey'e verdiği röportajda konuyu anlatan Kerr, bu karşılaşmalarda uzun konuşmalara ihtiyaç duyulmadığını belirtiyor. Hastalarla gördükleri kişiler arasında çok az kelime geçse bile tarafların birbirini anladığına dair güçlü bir his ortaya çıkıyor.
Hastaların büyük bölümü deneyimi olumlu anlatıyor
Kerr'in yaklaşık 27 yıla yayılan çalışmalarında, zihinsel yetileri yerinde 1.500'den fazla hastayla görüşüldü. Bu süreçte hastaların yaklaşık yüzde 88'i yaşadıkları deneyimin kendilerine iyi geldiğini ve son günlerinde önemli ölçüde huzur sağladığını ifade etti.
Anlatılardaki bir başka ortak nokta ise görülen kişilerin kim olduğu. Kerr, bu vizyonlarda genellikle hastanın hayatında olumlu iz bırakmış, kendisini korumuş ya da bakımını üstlenmiş kişilerin ortaya çıktığını aktarıyor. Sorunlu, gergin veya çatışmalı ilişkilerin tarafları ise bu deneyimlerde aynı sıklıkta yer almıyor.
Yarım kalan duygular yeniden karşılarına çıkıyor
Bu deneyimlerin neden ortaya çıktığı bilimsel olarak kesin biçimde açıklanmış değil. Kerr de bunların kaynağı konusunda kesin bir sonuca ulaşmadığını belirtiyor. Buna karşılık hastalar üzerindeki psikolojik etkide belirgin bir ortaklık bulunduğunu düşünüyor. Kerr'e göre insan hayatı boyunca pişmanlıklar, suçluluk duyguları, kayıplar ve tamamlanmamış meseleler biriktirebiliyor. Hayatını kaybetmiş yakınların yeniden görülmesi ise bazı hastalarda bu yarım kalmış duygularla yüzleşme fırsatı yaratıyor. Böylece geçmişte eksik kalan parçaların tamamlandığına dair bir bütünlük hissi oluşabiliyor.
Kerr ölümü kademeli bir süreç olarak tanımlıyor
Kerr, ölümün tek bir anda gerçekleşen keskin bir olaydan çok aşamalı ilerleyen bir süreç olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Yaşamın sonuna yaklaşıldıkça insanların daha uzun süre uyuduğunu ve giderek daha derin uyku dönemlerine geçtiğini ifade ediyor. Onun yorumuna göre ölüm çoğu zaman tamamen uyanık bir halde değil, derin uyku sırasında gerçekleşiyor. Bedenin fiziksel olarak rahatlaması ve zihnin varoluşsal açıdan huzura ulaşması da bu sürecin önemli parçaları arasında.
Kerr bu nedenle, hayatını kaybetmiş sevdiklerin görüldüğü deneyimlerin hastaya yalnızca duygusal teselli vermediğini düşünüyor. Bu karşılaşmalar, geçmişteki bazı yaraların kapanmasına ve kişinin yaşamının son dönemine daha huzurlu biçimde yaklaşmasına yardımcı olan psikolojik bir mekanizma işlevi görebiliyor.