ABD'nin Nevada eyaletindeki Mead Gölü'nde yaklaşık 80 yıldır su altında bulunan bir B-29 Superfortress bombardıman uçağı, göldeki su seviyesinin düşmesiyle dalgıçlar için daha erişilebilir hale geldi. 1948 yılında yaşanan kazanın ardından gölün dibine gömülen tarihi uçak, onlarca yıl boyunca büyük ölçüde bozulmadan kaldı. Bir zamanlar yalnızca teknik dalgıçların ulaşabildiği enkaz, artık gerekli deneyime ve yeterliliğe sahip rekreasyonel dalgıçlar tarafından da ziyaret edilebiliyor.
Uçağın hikayesi 21 Temmuz 1948'e uzanıyor. İniş hazırlığı sırasında irtifa ölçerindeki hata nedeniyle göl yüzeyine saatte yaklaşık 370 kilometre hızla çarpan B-29, kısa süre sonra sulara gömüldü. Kazaya rağmen mürettebatın tamamı can yeleklerini kullanarak hayatta kalmayı başardı.
Enkazın kesin konumu 2000'li yılların başında belirlendi. 2003 yılında keşfedildiğinde yaklaşık 39 metre derinlikte bulunan uçak, göldeki su kaybıyla birlikte yüzeye daha yakın bir noktaya geldi.
Tarihi bombardıman uçağı artık daha kolay ziyaret edilebiliyor
Mead Gölü'nde uzun süredir devam eden kuraklık ve su seviyesindeki düşüş, enkazın bulunduğu derinliği yaklaşık 35 metreye kadar azalttı. Bu değişim, daha önce özel teknik ekipman ve ileri düzey dalış deneyimi gerektiren bölgeye ulaşmayı nispeten kolaylaştırdı. Sıcaklığı 12 ile 17 santigrat derece arasında değişen göl suları, uçağın gövdesinin büyük bölümünü korumasını sağladı. Kayalık ve silt kaplı zeminde bulunan enkaz, aradan geçen yaklaşık 80 yıla rağmen büyük ölçüde bütünlüğünü koruyor.
Ancak tarihi uçağı görmek isteyen dalgıçların uyması gereken katı kurallar da var. Alanı koruma altında tutan ABD Ulusal Park Hizmetleri, ziyaretçilerin enkaza dokunmasını yasaklıyor. Dalgıçlar uçağı yalnızca belirlenen mesafeden inceleyebiliyor.
Yetkililer, güvenlik ve koruma kontrolleri için dalış faaliyetlerini zaman zaman geçici olarak durdurabiliyor. Kurumun hedefi, tarihi enkazı önümüzdeki yüzyıl boyunca koruyarak ziyaretçilere açık tutmak.
Mead Gölü'nün çekilmesi tarihi enkazı yüzeye yaklaştırıyor
B-29'un giderek daha erişilebilir hale gelmesinin arkasında, Mead Gölü'ndeki uzun vadeli su kaybı gizli. Hoover Barajı'nın çevresinde de açıkça görülen bu değişim, özellikle 2000'li yıllardan itibaren belirginleşti.
Kazanın gerçekleştiği 1948 yılında gölün su seviyesi yaklaşık 359 metreydi. 12 Ekim 2026 itibarıyla bu değer 316 metreye kadar geriledi. Aradaki 43 metrelik fark, bölgedeki su kaybının boyutunu gösteriyor.
Mevcut kuraklık koşullarının sürmesi halinde tarihi bombardıman uçağının bulunduğu derinliğin daha da azalabileceği öngörülüyor. Böylece yaklaşık 80 yıldır gölün dibinde bulunan B-29, su seviyesindeki değişimin en dikkat çekici örneklerinden biri olmayı sürdürüyor.