ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir askeri nakliye uçağı, Antarktika'ya giderken Hint Okyanusu üzerinde beklenmedik şekilde geri döndü. Uçağın rota değiştirmesine, havacılık için tehlike oluşturabilecek bir "uzay faaliyeti" uyarısı neden oldu. Ancak yetkililer söz konusu tehlikenin ne olduğunu henüz açıklamadı.
ABD Hava Kuvvetleri'ne ait C-17 Globemaster nakliye uçağı, 18 Ağustos Salı günü Yeni Zelanda'nın Güney Adası'ndaki Christchurch Havalimanı'ndan havalandı. Uçağın hedefinde Antarktika'daki McMurdo İstasyonu vardı.
Uçuş takip sistemlerini izleyenler, C-17'nin kalkıştan yaklaşık iki saat sonra Hint Okyanusu'nun güneyinde yön değiştirdiğini ve Yeni Zelanda'ya geri döndüğünü fark etti.
"Uzay faaliyeti" uyarısı geldi
Yeni Zelanda Sivil Havacılık Otoritesi, uçağın dönüş nedenine ilişkin dikkat çekici bir açıklama yaptı. Kurumun verdiği bilgiye göre Rusya Hava Trafik Yönetim Kurumu, Antarktika rotasında uçuş güvenliğini etkileyebilecek bir "uzay faaliyeti" konusunda uyarı yayımladı.
Uyarının tam olarak hangi faaliyeti kapsadığı bilinmiyor. ABD Hava Kuvvetleri de olayla ilgili henüz ayrıntılı bir açıklama yapmadı.
Ancak daha önce yayımlanan bir uçuş duyurusu, olayın arkasındaki olası nedeni gösteriyor.
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), 10 Ağustos'ta Avustralya ve Hint Okyanusu üzerindeki geniş bir hava sahasını kapsayan NOTAM yayımladı. Uyarıda 14 Ağustos'tan itibaren bölgede "Rus havacılık ve uzay faaliyetlerinin" gerçekleşeceği ve bazı noktalarda "olası enkaz" riski bulunduğu belirtildi.
C-17'nin geri dönmesine neden olan uyarının bu duyuruyla bağlantılı olması ihtimaller arasında.
Uzay enkazı ihtimali öne çıkıyor
Son yıllarda kontrolden çıkan roket parçaları ve diğer uzay araçlarının Dünya atmosferine girmesi, hava trafiğini birkaç kez etkiledi.
Kasım 2022'de Çin'in Long March 5B roketinin ana gövdesi kontrolsüz şekilde Dünya'ya dönerken İspanya üzerindeki bazı hava sahaları güvenlik amacıyla kapatıldı.
Benzer bir olay Ocak 2025'te SpaceX'in Starship aracının yedinci test uçuşunda yaşandı. Starship'in parçalanmasının ardından enkaz Atlantik Okyanusu'na ve Turks ve Caicos Adaları çevresine yayıldı. FAA bölgede özel bir önlem alanı oluşturdu ve bazı uçaklar rotalarını değiştirmek zorunda kaldı.
Uzay trafiğinin artması, uçaklarla uzay enkazının aynı bölgede bulunma ihtimalini de gündeme getiriyor. Scientific Reports'ta 2025 yılında yayımlanan bir araştırma, yoğun hava trafiğinin bulunduğu bölgelerde kontrolsüz uzay enkazı girişinin yaşanma ihtimalini yüzde 26 olarak hesapladı.
Araştırmacılar yine de gerçek riskin boyutunu belirlemek ve böyle durumlarda hangi önlemlerin uygulanması gerektiğini anlamak için daha fazla veriye ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Rusya'nın füze testi de ihtimaller arasında
Olayın uzay enkazıyla bağlantılı olduğu henüz doğrulanmadı. Rusya'nın yayımladığı uyarı, yüksek irtifaya çıkan bir füze veya başka bir askeri sistemin testinden de kaynaklanmış olabilir.
Ülkeler balistik veya benzeri yüksek irtifa testleri öncesinde hava trafiğine yönelik uyarılar yayımlıyor. Ancak bu tür testler çoğunlukla önceden planlandığı için ilgili uçuş duyuruları da daha erken paylaşılıyor.
Bu nedenle C-17'nin Antarktika yolculuğunu yarıda bırakmasına tam olarak neyin neden olduğu şimdilik belirsizliğini koruyor.
Mars'tan gelen kare tartışma yarattı: Fotoğraftaki 2,4 metrelik cisim ne?Güncel
Çin'in Ay robotu meğer yıllardır uzaylı sinyali arıyormuşGüncel