Roma döneminden kalma bir sarayın altında ortaya çıkarılan hamam, mimarisiyle arkeologların dikkatini çekti. Sırbistan'ın doğusundaki Vrelo-Šarkamen arkeolojik alanında yürütülen kazılarda bulunan yapı, M.S. 4. yüzyılın başlarına tarihleniyor ve dönemin üst düzey yaşamına dair önemli ayrıntılar barındırıyor.
Sırbistan Arkeoloji Enstitüsü ekiplerinin çalışmaları sonucunda ortaya çıkarılan kompleksin, Roma İmparatoru Maximinus Daza'nın müstahkem saray yerleşiminin bir parçası olduğu belirlendi. İmparatorun M.S. 310-313 yılları arasındaki hükümdarlığı dönemine tarihlenen hamam, sarayın güneybatı köşesindeki anıtsal bir kulenin tabanına inşa edilmiş.
Antik Roma'da "balneum" olarak adlandırılan yapı, geleneksel hamam planlarından farklı bir mimariye sahip. Dairesel bir tasarım üzerine kurulan hamamın kubbeli tavanında altı pencere bulunuyor. Araştırmacılar, Roma İmparatorluğu sınırları içinde bu tasarıma sahip başka bir örneğin daha önce tespit edilmediğini belirtiyor.
Farklı bir mimari yapı
Hamam iki ana bölümden oluşuyor. Bölümlerden biri yapının teknik ihtiyaçlarına ayrılırken diğer tarafta yıkanma ve dinlenme alanları yer alıyor. Kazılar sırasında teknik bölümde, zeminin ısıtılmasını sağlayan fırın sistemi de ortaya çıkarıldı.
Yapının su sistemi de dönemin mühendislik anlayışını gösteren ayrıntılar arasında. Suyun ısıtılması için kullanılan bakır kazanın oturduğu kaide bulunurken, kompleks içerisinde üç havuz veya küvetin yanı sıra sauna olarak kullanılan bir bölümün de bulunduğu belirlendi. İmparatora ayrılan özel alanlardan birinde ise "sudatorium" adı verilen sıcak buhar banyosu yer alıyor. Bu bölüm, hamam kompleksinin yalnızca temel yıkanma ihtiyacına yönelik olmadığını, saray sakinleri için farklı kullanım alanlarının da tasarlandığını gösteriyor.
Maximinus Daza'nın kısa süren hükümdarlığı döneminde bölgesel siyasi mücadelelerin yaşandığı bilinirken, saray kompleksindeki yeni buluntular yerleşimin daha önce düşünülenden çok daha kapsamlı olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle hamamın alışılmışın dışındaki dairesel planı ve gelişmiş ısıtma sistemi, yapının Roma dönemindeki mimari ve mühendislik anlayışına dair dikkat çekici bir örnek olmasını sağlıyor.