Bir meyve sineğinin beyin bağlantıları, bu kez laboratuvar ekranlarında değil Minecraft dünyasında hareket eden dijital bir avatarı kontrol etmek için kullanıldı. İçerik üreticisi Ro0oney tarafından hazırlanan deneyde, Drosophila melanogaster türüne ait ayrıntılı sinir ağı haritası sanal ortama taşındı ve modelin çevresindeki olaylara tepki vermesi sağlandı.
Çalışmanın temelinde, araştırmacıların 2024 yılında kamuoyuyla paylaştığı kapsamlı meyve sineği beyni bağlantı haritası bulunuyor. Bu veri kullanılarak oluşturulan dijital model, Minecraft içindeki çeşitli uyaranları sinir ağına aktaran bir sistemle birleştirildi. Amaç gerçek bir sineği birebir kopyalamaktan çok, biyolojik bir sinir ağının dijital bir ortamda nasıl davranış üretebileceğini görmek. Bunun için modele görsel tehditler, temas, ses ve enerji ihtiyacı gibi farklı girdiler tanımlandı.
Deneyde en dikkat çekici örneklerden biri, yaklaşan bir sinek raketini taklit eden ve giderek büyüyen siyah bir kareydi. Tehdit olarak algılanması amaçlanan bu görüntü karşısında dijital sinek kendi etrafında dönme ve sıçrama gibi hareketler sergiledi.
Sisteme farklı duyusal girdiler de eklendi. Belirli mesafedeki nesneler ses benzeri bir veri olarak aktarılırken, doğrudan temas eden unsurlar dokunma girdisi şeklinde modele iletildi. Bir arı avatarı üzerinden oluşturulan enerji ve açlık sistemi ise dijital sineğin yalnızca rastgele dolaşmasının önüne geçmeyi amaçlıyor. Model çevrede hareket ettikçe geçtiği alanları öğrenebiliyor ve belirli rotalara ilişkin bir tür haritalama davranışı sergileyebiliyor.
Dişi ve erkek sinek beyin modellerinin aynı ortamda çalıştırıldığı denemelerde ise takip ve kur davranışlarını andıran hareketlerin ortaya çıktığı belirtiliyor. Böylece simülasyon yalnızca tehditten kaçma gibi basit tepkilerle sınırlı kalmıyor.
Bilinç aktarımı anlamına gelmiyor
Çalışmanın en tartışmalı tarafı ise “sineğin bilincinin Minecraft'a aktarılması” şeklindeki yorumlar. Ancak dijital ortamda çalışan bu modelin gerçek bilinç veya özfarkındalık taşıdığına dair herhangi bir kanıt bulunmuyor. Burada yapılan işlem, bir canlının beynindeki bağlantı düzenini temel alan hesaplamalı bir sistem oluşturmakla sınırlı. Bir kasırganın bilgisayar ortamında simüle edilmesinin gerçek dünyada fiziksel bir kasırga yaratmaması gibi, sinek beyninin modellenmesi de doğrudan canlı bir zihnin dijital kopyasının ortaya çıktığı anlamına gelmiyor.
Buna rağmen deney, sinir bilimiyle sanal ortamların nasıl bir araya getirilebileceğini göstermesi açısından dikkat çekici bir örnek sunuyor. Biyolojik sinir ağlarının dijital dünyalarda test edilmesi, gelecekte daha karmaşık beyin modelleri üzerinde yürütülecek çalışmalar için yeni bir deney alanı oluşturabilir.