Bilgisayar veya oyun konsolu için yeni bir aksesuar alırken, ürünlerin olduğundan daha iyi görünmesini sağlayan pek çok teknik terimle karşılaşırız. Hall Effect tuşlar, TMR joystick’ler, 8.000 Hz polling rate gibi ifadeler kulağa etkileyici gelse de, bunların hepsi gerçekten gerekli mi sorusu çoğu zaman göz ardı edilir. Bazı teknolojiler deneyimi ciddi anlamda iyileştirirken, bazıları ise sistem kaynaklarını gereksiz yere tüketebilir.
Eğer kısa süre önce yeni bir oyuncu faresi aldıysanız ve CPU sıcaklığının yükseldiğini ya da işlemci kullanımının beklediğinizden fazla arttığını fark ettiyseniz, bunun nedeni tam olarak bu olabilir. Her zaman daha yüksek değerler, daha iyi performans anlamına gelmez.
Mouse polling rate nedir?
Polling rate, kısaca farenizin bilgisayarınızla saniyede kaç kez iletişim kurduğunu ifade eder ve Hz cinsinden ölçülür. Standart ofis farelerinde bu değer genellikle 125 Hz seviyesindedir. Günümüzde birçok oyuncu faresi ise 1.000 Hz’in yanı sıra 4.000 Hz hatta 8.000 Hz gibi çok daha yüksek polling rate seçenekleri sunar.
Bu yüksek değerler teoride daha düşük gecikme ve neredeyse bire bir hareket hassasiyeti anlamına gelir. Ancak işin bir de görünmeyen tarafı var.
Yüksek polling rate işlemciyi nasıl etkiler?
Polling rate yükseldikçe, fare ile bilgisayar arasındaki veri alışverişi de artar. Bu da doğrudan CPU’nun daha fazla çalışması anlamına gelir. Farenin kablolu ya da kablosuz olması bu durumu değiştirmez; belirleyici olan polling rate ayarıdır.
Kısacası, ne kadar yüksek Hz değeri kullanırsanız, işlemciniz o kadar fazla yük altına girer.
Polling rate ve DPI arasındaki fark
DPI (dots per inch), farenin fiziksel olarak hareket ettiğinde imlecin ekranda ne kadar yol alacağını belirler. Yani daha çok hassasiyet ve hızla ilgilidir. Polling rate ise farenin konum, tıklama ve tuş verilerini bilgisayara iletme sıklığını ifade eder.
Bu nedenle yüksek DPI, işlemci üzerinde ciddi bir baskı oluşturmazken; yüksek polling rate CPU kullanımını gözle görülür şekilde artırabilir. İki ayar sıkça karıştırılsa da sistem üzerindeki etkileri oldukça farklıdır.
Herkes yüksek polling rate’e gerçekten ihtiyaç duyar mı?
İlginçtir ki, profesyonel e-spor oyuncularının büyük bölümü 8.000 Hz gibi ekstrem değerlere yönelmiyor. Logitech ve Razer gibi markaların bu seviyeleri destekleyen üst düzey fareleri olmasına rağmen, çoğu profesyonel oyuncu 500 Hz veya 1.000 Hz kullanmayı tercih ediyor.
Bunun temel nedeni, yüksek polling rate’in işlemci yükünü artırması. Rekabetçi oyunlarda her kare (frame) kritik olduğu için, CPU üzerindeki ekstra yük performansı olumsuz etkileyebiliyor. Ayrıca monitörünüzün yenileme hızı düşükse, 8.000 Hz polling rate’in sağladığı teorik avantajı fark etmeniz neredeyse imkânsız.
Klavyenizi de gözden geçirin
Sadece fareler değil, mekanik klavyeler de CPU kullanımını fark ettirmeden artırabilir. Bazı üreticiler klavyelerinde de 8.000 Hz polling rate sunuyor. Ancak bu değerler arasındaki farkın pratikte çok sınırlı olduğu, üretici tarafında bile kabul ediliyor.
İyi haber şu ki; Armoury Crate, iCUE veya Razer Synapse gibi yazılımlar üzerinden klavye polling rate’ini düşürmek mümkün. Bu küçük ayar, uzun vadede işlemcinizin üzerindeki yükü azaltabilir.
Polling rate’i ihtiyacınıza göre ayarlayın
Farenizin bilgisayarınızla ne sıklıkta iletişim kurduğunun, yaşadığınız performans düşüşlerinin nedeni olabileceğini düşünmek ilk başta garip gelebilir. Ancak özellikle donanım yükseltmesinden sonra bu sorunlar başladıysa, polling rate ayarlarını kontrol etmekte fayda var.
500 Hz polling rate’in, hem akıcı bir oyun deneyimi sunduğunu hem de CPU üzerindeki yükü azalttığını görebiliyoruz. Daha güçlü sistemlerde bu fark hissedilmeyebilir; ancak orta ve giriş seviye sistemler için bu ayar adeta gizli bir performans iyileştirmesi olabilir.