Bilim çevrelerinde hamam böceklerinin her türlü felaketi atlatabileceğine dair yaygın bir kanı var. Görünüşe göre bu dayanıklılık, artık mühendislik harikalarıyla birleşerek bambaşka bir boyuta taşınıyor.
Singapur ve Japonya merkezli iki üniversitenin ortak çalışması, bu böcekleri adeta birer dalgıç gibi kullanmayı mümkün kılan sıra dışı bir teknolojiyi hayata geçirdi. Nature Communications üzerinde paylaşılan bu araştırma, arama kurtarma görevlerinde yeni bir dönemin işaretlerini veriyor.
Söz konusu sistem, böceklerin biyolojik nefes alma mekanizmasını temel alıyor. Bu canlılar solunum sistemlerini gövdelerindeki tüp ağlarıyla doğrudan hücrelerine bağlıyor. Bilim insanları da böceklerin sırtına, bu doğal yapıyla uyumlu çalışan silikon bazlı bir düzenek yerleştirdi.
Hidrojen peroksit ve manganez dioksit tepkimesi üzerinden oksijen üreten bu giysi, minik canlıların üç saate kadar su altında kalmasını sağlıyor. Üstelik canlı, kendi kaslarını kullanmaya devam ettiği için harici bir bataryaya veya enerji kaynağına gereksinim duyulmuyor. Uzaktan kumanda edilebilen elektronik kontrolörler ise böceğin rotasını belirleme noktasında devreye giriyor.
Afet bölgelerinde yeni yardımcılar
Geleneksel robotların ulaşmakta zorlandığı engebeli ve dar alanlarda, siborg böceklerin hareket yeteneği büyük bir avantaj sağlıyor. Özellikle 2025 yılındaki Myanmar depremi sonrası süreç, bu teknolojinin sadece kağıt üzerinde kalmadığını kanıtladı. Madagaskar tıslayan hamam böceklerine entegre edilen sensörler ve kızılötesi kameralar, enkaz altında hayati sinyalleri yakalamak için kritik veriler sundu.
Yeni geliştirilen bu su altı sistemiyle birlikte, artık su basmış kanalizasyon hatları veya su altı mağaraları gibi en zorlu noktalar bile taranabilir hale gelecek. Afet sonrası ortaya çıkan ağır yağış ve su baskını senaryolarında ise, arama ekiplerinin eli bu teknolojiyle daha da güçlenecek.