Bebeklik döneminde konulan yer fıstığı alerjisi teşhisi, aileleri yıllarca sürebilen beslenme kısıtlamalarıyla ve tolerans geliştirmeyi amaçlayan zorlu tedavi süreçleriyle karşı karşıya bırakabiliyor. Ancak The Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, bu teşhisin her zaman kalıcı olmadığını gösterdi.
Araştırmaya katılan bebeklerin yaklaşık yüzde 35'i, ilk alerjik reaksiyonlarından birkaç ay sonra yapılan doktor gözetimindeki besin yükleme testini herhangi bir sorun yaşamadan tamamladı. Bulgular, bebeklik döneminde teşhis edilen yer fıstığı alerjisinin bazı çocuklarda kısa sürede ortadan kalkabileceğine işaret ediyor.
Avustralya Ulusal Alerji Mükemmeliyet Merkezi'nden çocuk alerjisi uzmanı Doktor Timothy Brettig ve ekibi, Nisan 2024 ile Ekim 2025 arasında Avustralya'daki devlet hastanelerine sevk edilen 1.275 bebeğin tıbbi kayıtlarını geriye dönük olarak inceledi. İlk yaş günlerinden önce yer fıstığına reaksiyon gösteren ve ortalama 10 aylıkken uzman değerlendirmesine alınan bebeklere deri prick testi ve kan testleri uygulanmıştı. Bununla birlikte araştırmacılar, bir yaşın altındaki çocukların bağışıklık sisteminin hızla geliştiğine ve bu dönemde yapılan testlerin bazen gerçekte bulunmayan bir alerjiye işaret edebileceğine dikkat çekiyor.
Besin yükleme testinin önemi ve güvenlik uyarıları
Araştırmaya dahil edilen 1.275 bebekten 778'ine, ilk alerjik reaksiyonlarından yaklaşık altı ay sonra, ortalama 13 aylıkken doktor gözetiminde ağızdan besin yükleme testi uygulandı. Test sırasında çocuklara 15 dakikalık aralıklarla 15 ila 1.300 miligram arasında değişen miktarlarda yer fıstığı proteini verildi. Sonuçlar oldukça dikkat çekiciydi: 271 çocuk, yani test uygulanan bebeklerin yaklaşık yüzde 35'i, herhangi bir alerjik reaksiyon göstermeden süreci tamamladı.
Texas Southwestern Tıp Merkezi'nden çocuk alerjisi uzmanı Doktor Drew Bird, alerji teşhisinin kesin olmadığı durumlarda besin yükleme testlerinin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Bird'e göre bu testlerin, hastaya düzenli aralıklarla küçük miktarlarda alerjen verilerek tolerans geliştirilmesini amaçlayan oral immünoterapiye başlanmadan önce uygulanması da kritik önem taşıyor. Böylece gerçekten alerjisi bulunan çocuklarla yanlış teşhis konulmuş olabilecek bebeklerin birbirinden ayrılması mümkün hale geliyor.
Ancak besin yükleme testleri tamamen risksiz değil. Anafilaksi gibi hayati tehlike oluşturabilecek ağır reaksiyonlar gelişebildiğinden, bu uygulamaların acil müdahale imkanlarına sahip sağlık merkezlerinde ve deneyimli ekipler tarafından gerçekleştirilmesi gerekiyor. Nitekim araştırma sırasında test uygulanan 778 bebeğin 507'sinde alerjik reaksiyon görüldü. Bunların 61'inde anafilaksi gelişti ve çocuklar epinefrin tedavisi aldı.
Uzmanlar, özellikle alerji teşhisi konusunda şüphe bulunan ve testlerinde düşük antikor seviyeleri saptanan bebeklerde ağızdan besin yükleme testlerinin öncelikli olarak değerlendirilmesini öneriyor.