Gece yolculukları, son yıllarda pek çok sürücü için keyifli bir seyirden ziyade göz yoran bir mücadeleye dönüştü. Karşı şeritten gelen ya da dikiz aynasında beliren farların parlaklığına dair şikayetler her geçen gün artıyor. Eğer siz de trafikte sürekli gözlerinizi kısmak zorunda kalıyorsanız, bu durum sadece yaşlanmanızla veya diğer sürücülerin nezaketsizliğiyle ilgili olmayabilir. Otomobil dünyasındaki teknolojik evrim, farların çok daha güçlü, çok daha beyaz ve maalesef çok daha rahatsız edici bir noktaya gelmesine yol açtı.
Bu değişimin temelinde, klasik halojen ampullerin yerini hızla alan LED teknolojisi yatıyor. Eski tip araçlarda gördüğümüz sıcak, sarı ışıklar artık tarih oldu. Modern araçların çoğunda standart hale gelen LED farlar, aslında mavi bir kaynaktan besleniyor ve çeşitli filtrelerden geçerek karşımıza “soğuk beyaz” bir ışık olarak çıkıyor. Sorun tam da burada başlıyor. Telefonlarımızda göz yorgunluğunu azaltmak için kullandığımız “gece modu” mantığı, yollarda tersine işliyor. İnsan gözü gece karanlığında ışığa karşı çok daha hassas bir yapıya bürünüyor ve LED ışığın o mavimsi tonu, gözümüzdeki reseptörleri çok daha sert bir şekilde uyarıyor. Sonuç olarak, iki lamba aynı miktarda ışık üretse bile, LED olan her zaman çok daha keskin ve rahatsız edici olabiliyor.
Teknoloji ve tasarımın çarpışması
Otomobil üreticilerinin bu değişimi savunmak için oldukça haklı gerekçeleri var. LED ışıklar yönlendirilebilir oldukları için sürücünün önündeki yolu çok daha net aydınlatıyor ve enerji tasarrufu sağlıyor. Ancak bu durum, madalyonun diğer yüzündeki sürücüler için adeta kör edici bir lazer etkisine dönüşüyor. Üstelik mesele sadece ışığın kalitesiyle de sınırlı kalmıyor ve araçların fiziksel yapısı da bu problemi körüklüyor. SUV ve kamyonet tarzı yüksek araçların popülerliği arttıkça, farların konumlandırıldığı yükseklik de değişti. Özellikle 2026 yılı için duyurulan yeni elektrikli SUV modelleriyle bu trendin daha da artacağı kesin. Yüksek bir aracın farları, alçak bir binek otomobil kullanan sürücünün doğrudan göz hizasına denk geliyor ve bu da yolda ciddi bir dikkat dağıtıcıya dönüşüyor.
İşin ironik tarafı ise, bu rahatsız edici parlaklığın aslında bir güvenlik önlemi olarak hayatımıza girmesi. Yol Güvenliği Sigorta Enstitüsü (IIHS) verilerine göre, 2015 ile 2023 yılları arasındaki kazalar incelendiğinde, far parlamasının kazalara neden olma oranı oldukça düşük seviyelerde kalıyor. Buna karşılık, daha iyi aydınlatma sayesinde gece görüş yetersizliğinden kaynaklanan kaza sayısında gözle görülür bir düşüş yaşandı. Yani modern farlar bir yandan gözlerimizi alıp bizi sinirlendirirken, diğer yandan yolun görünmeyen kısımlarını aydınlatarak muhtemel faciaların önüne geçiyor.
Sürücüler için asıl zorluk ise, daha güvenli yollara sahip olmanın bedelini bir miktar göz kamaşmasıyla ödemek zorunda kalmaları...