Şanlıurfa’daki Karahan Tepe kazılarında, Neolitik döneme ait dikkat çekici bir heykel gün yüzüne çıkarıldı. Yaklaşık 11 bin yıllık eser, bir leoparın sırtında oturan insan figürünü tasvir ediyor. 70 santimetre yüksekliğindeki heykelin, dönemin insanlarının güç, erkeklik ve yırtıcı hayvanlar üzerindeki hakimiyet anlayışına dair önemli ipuçları taşıdığı değerlendiriliyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından paylaşılan eserin bu yaz dönemindeki kazılarda ortaya çıkarıldığı belirtildi. Heykel, yaklaşık 3 metre çapındaki dairesel bir yapının duvarı boyunca uzanan platform üzerinde bulundu.
Leopar figürü ne anlatıyor?
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, heykelin bölgede daha önce karşılaşılmayan tamamen özgün bir sanat üslubuyla işlendiğini ifade etti. Milattan önce yaklaşık 9750 yılına tarihlenen Karahan Tepe, yakındaki Göbekli Tepe ile birlikte dünyanın bilinen en eski yerleşim alanları arasında bulunuyor. Bölgede daha önce de erken dönem insanlarının inanç ve yaşam biçimine dair gizemli eserler ortaya çıkarılmıştı. Karahan Tepe’de cinsel organını tutan devasa insan heykelleri bulunurken, 1993’te Göbekli Tepe yakınlarında Urfa Adamı ve 2022’de Sayburç’ta leopar kabartmalarının yer aldığı sahneler keşfedilmişti.
Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün Neolitik dönem uzmanlarından Jens Notroff, yeni heykelin Şanlıurfa Müzesi koleksiyonunda bulunan ve bir insanın sırtına tırmanan leopar heykellerinin adeta ayna görüntüsü olduğunu belirtiyor. Notroff’a göre leoparlar, bölgenin güçlü ve tehlikeli avcıları arasında yer alıyordu. Bu nedenle onları avlamak, dönemin yetenekli avcıları için bile zorlu bir mücadele anlamına gelmiş olabilir. Bu durum da leoparın yalnızca bir hayvan olarak değil, sembolik bir figür olarak görülmesini açıklayabilir.
Güç ve doğa üzerindeki hakimiyet
Sayburç’taki sahnelerde ve Karahan Tepe’de bulunan yeni eserde insan figürünün yırtıcı hayvan karşısında korkusuz biçimde durması ya da ona hükmediyor gibi gösterilmesi dikkat çekici. Uzmanların değerlendirmesine göre bu tasvirler, tehlikeye karşı koymayı, fiziksel gücü ve doğa üzerindeki kontrolü sembolize ediyor olabilir. Yeni keşfin, insanlık tarihinin en erken dönemlerindeki inançlar ve sembolik anlatımlar hakkında cevaplardan çok yeni sorular ortaya çıkarması bekleniyor.