Mobil cihaz pazarına yön veren dev markalar her gün yeni modeller tanıtırken, Finlandiya merkezli Nokia donanım üretimine yıllar önce nokta koydu. Cihaz ve hizmetler birimini 2014 senesinde 7,2 milyar dolar karşılığında Microsoft’a devreden şirket, üretimle ilgili tüm risklerden sıyrıldı.
Microsoft tarafı bu satın alma sonrası 2015 yılında 7,6 milyar dolarlık devasa bir zararı bilançosuna yazıp piyasadan çekilmek zorunda kaldı. Buna karşın Nokia; marka hakkını, kritik patentlerini ve ağ altyapısı birimini elinde tutarak son derece karlı bir iş modeli inşa etti. Yaklaşık 32 bin çalışanını ABD’li dev firmaya aktaran marka, sadece fikri mülkiyet haklarını kiralayarak telefon satmaktan çok daha az riskli bir finans kaynağı yarattı.
Patent ağının gücü ve biten lisans anlaşmaları
2000 yılından itibaren araştırma ve geliştirme faaliyetlerine 162 milyar dolardan fazla bütçe ayıran şirket, 26 binden fazla patent ailesini kontrol altında tutuyor. Günümüzde Technology Standards adıyla faaliyet gösteren lisanslama birimi; Apple, Samsung, Huawei, Oppo ve Vivo gibi pazarı domine eden devlerden 2G ile 5G arasındaki tüm bağlantı çözümleri için düzenli telif topluyor. Yeni küresel anlaşmalar ve geçmiş ödemelerin katkısıyla birimin net satışı 2024 yılında 2,2 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bağlantılı araç teknolojileri kapsamında Mercedes ve Çinli otomotiv üreticileriyle de el sıkışan şirket, etki alanını sürekli genişletiyor.
Eski yöneticilerin kurduğu HMD Global ile 2016’da yapılan 10 yıllık özel akıllı telefon lisans anlaşması ise Mart 2026 itibarıyla son buluyor. HMD Global kendi markasıyla üretime geçip Avrupa pazarında Nokia markalı akıllı telefon satışını bitirdi, 2025’te ABD operasyonlarını da daraltma kararı aldı. İki kurum, Hindistan gibi pazarlarda çok satan tuşlu klasik telefonlar için lisans süresini 3 yıl daha uzatmayı tercih etti. Yeni donanım ortaklarına açık olduğunu bildiren Finlandiyalı marka, hiçbir telefon üretmese dahi sadece 5G patent hakları sayesinde 2030 yılına kadar yıllık ortalama 1,6 milyar dolarlık satışı şimdiden garantiledi.