Karayollarında her gün binlerce araç seyrederken, kazaların arkasındaki sebepler genellikle hız veya alkol olarak değerlendirilir. Ancak Harvard Tıp Fakültesi araştırmacılarının elde ettiği son bulgular, araç içi teknolojilerin ve dijital alışkanlıkların çok daha farklı riskler doğurduğunu kanıtlıyor.
Bilim insanları, dijital müzik platformlarında rekor kıran popüler albümlerin yayınlandığı tarihler ile ölümle sonuçlanan trafik kazaları arasında güçlü bir bağ buldu. Araştırma ekibi, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki resmi trafik kaza kayıtlarını mercek altına aldı. 2017 ile 2022 yılları kapsayan beş yıllık veri tabanı, Spotify platformunda ilk gününde en çok dinlenen 10 dev albümün çıkış tarihleriyle eşleştirildi. İnceleme listesinin en tepesinde, Taylor Swift’in 21 Ekim 2022’de çıkan ve ilk gününde 184 milyon dinlenmeyi aşan Midnights albümü yer aldı. Analiz sürecinde, bu özel albüm günlerinde meydana gelen kazalar, söz konusu tarihlerden önceki ve sonraki 10 günlük dilimlerle kıyaslandı.
Direksiyon başındaki dijital yayın riski
İncelemelerde resmi tatil veya haftanın belirli günleri gibi kaza katsayısını değiştiren etkenler tamamen ayrıştırıldı. Tüm değişkenler elendiğinde, popüler bir albümün piyasaya çıktığı günlerde ölümlü kaza oranının yüzde 15 civarında yükseldiği görüldü. İncelenen 10 farklı lansman gününde toplamda 182 fazladan can kaybı gerçekleşti. Bu durum, albüm başına ortalama 18 ek ölüm anlamına geliyor.
Elde edilen veriler şaşırtıcı detaylar barındırıyor. Kazalardaki bu belirgin artış; alkol almayan, gündüz saatlerinde yola çıkan ve araçta yalnız seyahat eden sürücülerde çok daha yüksek çıktı. Yaş ve kimlik kırılımlarına bakıldığında ise 40 yaşın altındaki genç sürücülerde, erkeklerde, beyaz ve Asya kökenli kişilerde kaza oranlarının yükseldiği tespit edildi.
Sürüş esnasında akıllı telefonlarla veya multimedya ekranlarıyla temas etmek ciddi bir zihinsel dağınıklığı beraberinde getiriyor. Telefon entegrasyonu bulunan modern araçlarda kaza oranlarının daha yüksek çıkması bu durumu doğruluyor. JAMA Network Open dergisinde yayınlanan çalışmada uzmanlar, müzik uygulamalarının sürücülere yola çıkmadan önce liste yapmaları yönünde uyarı bildirimleri göndermesini öneriyor. Mevcut kanunların sadece arama ve mesajlaşmaya odaklandığını hatırlatan araştırmacılar, sürücülerin yarısından fazlasının direksiyon başında dijital yayın dinlediği bu dönemde yasal düzenlemelerin vakit kaybetmeden güncellenmesi gerektiğini vurguluyor.