Yeni Bir Kara Delik Sınıfı Keşfedilmiş Olabilir!

Araştırmacılar, yeni bir kara delik sınıfının varlığına dair önemli bir kanıta ulaşmış gibi görünüyor!

  • Levent Öztürk
Yeni bir kara delik sınıfı bulunmuş olabilir...

Kara delikler uzayın fark edilmesi zor ve gizemli oluşumları arasında. Einstein,1916 yılında kara deliklerin varlığını öngörmüştü ancak bir teleskobun yardımı ile ilk kara delik fotoğrafını çekebilmemiz için 100 yıl geçmesi gerekti.

Kara delikler ışığı yuttukları için görüntülenmesi zor oluşumlar. Yine de gök bilimciler x-ray ışınları gibi ışınımın farklı biçimlerini kullanarak, kara deliklerden gelen bariz işaretleri görebiliyorlar. Şimdiye kadar bu işe yaramaktaydı ve çok sayıda kara deliği bu işaretlere bakarak keşfettiler. Ancak, Ohio Eyalet Üniversitesi araştırmacılarının öncülük ettiği tamamen yeni bir yöntem, gözden kaçırdığımız pek çok farklı türlerde kara delik olabileceğini gösteriyor.

Science dergisinde yayınlanan bulgularda Dünya merkezli teleskoplar ve Gaia uydu gözlemleri ile elde edilen verileri kullanarak dev bir yıldız olan 2MASS J05215658+4359220 (kısaca J05215658) yörüngesindeki bir kara deliğin keşfedilmesinin detayları anlatılıyor. Araştırma ekibi, J05215658'in yörüngesine büyük, görünmeyen bir oluşumun eşlik ettiğini gösteriyor ve bu oluşumun yeni bir kara delik sınıfı olabileceği tahmin ediyor. Ohio Eyalet Üniversitesi'nden çalışmanın başyazarı gök bilimci Todd Tompson'ın söylediğine göre bu ipucu, araştırmamız gereken başka kara deliklerin de olabileceğini gösteriyor.

Genellikle, bir kara deliğin bir yıldızın yörüngesinde olduğu bu tür bir ikili sistemi tespit etmek kolay, çünkü kara deliğin muazzam yer çekimi kuvveti yıldızdaki materyalleri içine çeker ve kara deliği ışınım ile aydınlatır. Gök bilimciler bunu Dünya'dan tespit edebilirler. Ancak kara delik çok küçükse, yıldız ile etkileşime girmeyerek görünmez kalabilir. J05215658 isimli yıldız için de durum böyle gibi gözüküyor.

Araştırma ekibi bu yeni kara deliğin güneşten 3,3 kat daha büyük olabileceğini ve şimdiye kadar keşfedilmiş olan en düşük kütleli kara delik olabileceğini söylüyor. Yine de yapılmış olan hesaplamalarda bir miktar hata payı olduğundan dolayı bu kara deliğin Güneşe oranla altı kat daha büyük olma potansiyeli de bulunuyor. Bu da kendisini önceki kara delik keşifleriyle aynı oranlara getirir.

Bir diğer olasılık ise bu gizemli cismin çok büyük bir nötron yıldızı olması. Yıldızlar öldükleri zaman kütlelerine bağlı olarak iki kozmik ihtimale sahipler: Büyük yıldızlar kara deliğe dönüşürken küçük olanlar ölü nötron yıldızları haline geliyor. Nötron yıldızları küçük ve inanılmaz derecede yoğunlar ve kara deliğe dönüşmelerinden önce güneşin yaklaşık iki buçuk katına kadar ulaşabildikleri düşünülüyor.

Bu gizemi çözmek için, gök bilimcilerin evrende saklı olan ve benzer büyüklükteki oluşumları keşfetmeleri ve ne olduklarını tam olarak anlamaları gerekiyor. Gök bilimciler evrensel saklambaçta daha iyi hale geldikçe daha fazla ve farklı boyutlarda kara delikler bulacaklar ve kara deliklerin oluşumları ile gelişimlerinin gizemini çözmeye daha da yaklaşabilecek.

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz

 

CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play