RAM almadan önce bilmeniz gerekenler!

PC topluyorsunuz ya da güncelliyorsunuz. Ne olursa olsun, RAM hakkında bilmeniz gereken çok şey var!

RAM almadan önce bilmeniz gerekenler!

Bilgisayarın ana bileşenlerinden olan RAM'i yıllardır biliyor ve yakından tanıyoruz. Peki, bilgisayarın açıldığı andan itibaren verilerin depolandığı bellek olarak tanımlanan RAM'e neden ihtiyaç duyuyoruz; yazımıza başlarken ilk önce bu konuyu irdeleyelim isterseniz.

Random Access Memory teriminin kısaltılmış hali olan RAM, bilgisayar içinde    sabit diskler ve SSD'lerden çok daha hızlı bir yapıya sahip depolama birimi olarak görev görüyor. İşlemcinin ihtiyaç duyduğu bilgileri çok hızlı bir şekilde iletebilen ve bu bilgileri üzerinde geçici bir süreliğine tutabilen RAM, örneğin güç kaybı yaşandığında bu verileri kaybediyor. Her ne kadar Türkçe karşılığı "Bellek" olarak tanımlansa da RAM, bu nedenle depolama birimi olarak kullanılamıyor. Ancak sabit disklerin 10 milisaniyelik erişim süresine oranla RAM'ler 0.1 milisaniyenin bile altındaki erişim süreleriyle büyük performans gösterebiliyor ve bu sayede işlemcinin ihtiyaç duyduğu verilere büyük bir hızda ulaşabilmesine olanak tanıyor. Bu sayede yerini sağlamlaştıran RAM'ler, daha uzun yıllar boyunca bilgisayarlarımızdaki yerini koruyacak. Özellikle yakında piyasaya sürülecek olan DDR4'lerle birlikte RAM'in daha büyük önem kazanacağını da söyleyebiliriz. Şu an kullandığımız DDR3 RAM'lere göre daha az enerji tüketecek olan DDR4'leri öncelikle masaüstü, ardından da dizüstü bilgisayarlarda görebiliriz. Rehberimizin ilk ipucunu bu noktada verelim dilerseniz; iyi bir sistem için DDR4 bellekler piyasaya çıkana kadar uygun fiyatları nedeniyle DDR3 RAM'den daha aşağı bir seçim yapmamalısınız.

Neye ihtiyacınız var?

DDR3 bellek fiyatlarının aşağıda seyretmesi nedeniyle bilgisayarınızı dilediğiniz RAM seviyesine kavuşturabilirsiniz elbette, ancak yine de ne kadar RAM ihtiyacınız olduğuna karar vermeniz fazladan para kaybını engelleyecektir. Eğer bilgisayarınızı oyun için değil de; yalnızca internete girmek, ofis uygulamalarını kullanmak ve belki yüksek performans gerektirmeyecek oyunlar oynamak gibi günlük kullanımlar için kullanacaksanız 8 GB belleğe ihtiyaç duymayacağınız çok açık. Aynı koşul elbette dizüstü bilgisayar satın alacaklar için de geçerli. Sizin ihtiyacınız 2 GB veya maksimum 3 GB değerinde bir DDR3 bellek; hepsi bu.

Eğer bilgisayarınızın taş gibi bir oyun merkezi veya yoğun grafik uygulamaları kullanacağınız bir medya merkezi olmasını istiyorsanız o halde 8 GB DDR3'lere yönelmeniz iyi olacaktır. Tercihinizi 4 GB DDR3'ten yana da kullanabilirsiniz elbette, ancak hazır RAM fiyatları düşükken tercihinizi 8 GB'tan yana kullanmanız daha iyi bir performans yakalayabilmenizi sağlayacaktır. Örneğin bu yılın flaş oyunu Crysis 3 için önerilen sistem özellikleri arasında bellek hanesine 4 GB'lık bir değer biçilmişken, oyunu yüksek performansta oynayabilmek için bu değer 8 GB'a taşınmış. Fakat elbette ki ne kadar çok RAM, o kadar hızlı bir sistem demek değil. RAM seçimi yaparken, diğer sistem birimlerini ve kullandığınız işletim sistemini de göz önünde bulundurmanız gerekiyor.

32-bit mi, 64-bit mi?

İşletim sisteminiz eğer Windows'un 32-bit'lik bir sürümüyse, özellikle RAM seviyesine dikkat etmeniz gerekiyor. Zira üst limiti 2 veya 3 GB'lık bir Windows sürümünün bulunduğu bir sistemde daha fazla RAM'e ihtiyacınız olmayacaktır. Eğer Windows 8 işletim sistemini kullanıyorsanız 32-bit bilgisayarlar için alt sınır 1 GB'ken,  üst sınır ise 4 GB olarak belirtiliyor. Ancak 64-bit bir sistem sahibiyseniz, minimum 2 GB'tan başlayan RAM miktarı, 512 GB'a kadar çıkabiliyor. Server'lar için bu durum daha farklı elbette. İlgili bilgilere Microsoft'un internet sitesinden de ulaşabilirsiniz.

RAM'in belirlenmesinde işletim sisteminin yanı sıra anakartın getirdiği sınırlamalar da önem gösteriyor elbette. Şimdi dilerseniz bu konu hakkında da birkaç açıklamada bulunalım.

Sisteminize yakından bakın

Bu adım özellikle masaüstü bilgisayar toplayacak olan kullanıcıları yakından ilgilendiriyor. RAM miktarını belirlemek isteyenlerin ilk bakacakları yer anakartları olmalı. Zira anakartınızın üzerinde bulunan slot sayısı ve desteklediği MHz değeri bellek tercihinde önemli bir yer tutuyor. Eğer anakartınızın desteklediği RAM değerinden daha hızlı bir tercihte bulunursanız, anakartınız kendi desteklediği miktarın üstünü görmezden gelecektir. Örneğin anakartınız 1866 MHz RAM'e destek veriyor ve siz 2133 MHz RAM alırsanız, anakartınız onu 1866 MHz hızında çalıştırmaya devam edecek ve bu durumda para israfı yapmış olacaksınız. Tabii ki böyle bir durumda hata alma olasılığınız da bulunuyor. O nedenle MHz'i yüksek RAM'lere yönelmeden önce anakartınızı incelemenizde fayda var.

Anakartınız desteklediği takdirde etkin olarak 2133 MHz'e kadar hız sunan DDR3'leri tercih edebilirsiniz. Piyasada daha yüksek MHz seviyesinde modeller de bulunuyor elbette, ancak sırf daha fazla hız sunuyor diye pahalı modellere yönelmeniz de bütçenizi yoracaktır. Bu nedenle orta ve üst seviyeye yakın bir sistem toplayacaksanız 1600 MHz DDR3 RAM'leri tercih edebilirsiniz. Eğer güçlü bir sisteminiz varsa, 2133 MHz'li RAM'ler de elbette tercih sebebi.

Gecikme süresine dikkat

RAM satın alırken detaylara önem verenler tarafından dikkate alınabilecek bir diğer değer ise; CL, veya diğer ismiyle CAS Latency, tam açılımıyla da karşımıza Column Address Strobe Latency olarak çıkan RAM'in gecikme süresi. CL değeri kısaca; bellek kontrolcünün, bellek modülüne belirli bir kolondaki adrese erişerek buradaki veriyi alıp getirmesini istemesinden sonra, belleğin söz konusu veriyi alıp pinlere iletmesine kadar geçen süreyi göstermektedir. Bu da demek oluyor ki elbette CL değeri ne kadar düşükse, işlem o kadar hızlı ve kısa sürede gerçekleşir. Bu değeri monitörlerdeki tepki süresi gibi düşünebilirsiniz; ne kadar azsa, o kadar hızlı çalışır.

Normal kullanımlarda performansa çok büyük etkide bulunmayan bu veriye, özellikle işlemcisine hız aşırtması yapan kullanıcılar tarafından dikkat ediliyor. Ancak artık DDR3 RAM türlerinde CL değerleri neredeyse sabitlendiğinden, eskisine nazaran önemini yitirmiş gibi göründüğünü de belirtelim. Fakat yine de bir masaüstü bilgisayar topluyorsanız, RAM tercihinde bu değerlere göz atmanızda fayda var.

RAM'de soğutma ne kadar önemli?

RAM'ler eskisine nazaran artık bilgisayarımızda daha hızlı bir şekilde çalışıyorlar, bu da elbette beraberinde daha fazla güç tüketimini getiriyor. Küçük boyutlu gövdeleri üzerinde bulundurdukları onlarca küçük elektronik devre arasında yüksek güç tüketimi noktalarında elektrik sıçramasına neden olan RAM'ler, bu nedenle ısınıyorlar. Yoğun çalıştıkları zamanlarda artan bu ısı miktarı eğer önlem alınmamışsa elbette sistem kararlılığına da olumsuz etkide bulunuyor. O nedenle RAM tercihi yaparken (özellikle yüksek hızda çalışan RAM'lerde) soğutuculu modellere yönelmeniz sisteminizin sağlığı ve performans açısından daha yerinde bir karar olacaktır diye düşünüyoruz. Alüminyum plakalarla kaplanan bu tür RAM'ler işinizi görecektir. Ancak sisteminizde ağır oyunlar oynamıyor ve sürekli belleğe bağlı olarak çalışan uygulamalar kullanmıyorsanız, o zaman ek soğutma modüllü belleklere gerek yok. Arada sırada kasanızı açıp tozunu almanız yeterli olacaktır.

Altın kural: Kasanızın bakımını yapın

İster dahili soğutma modüllü bir RAM'i tercih edin, isterseniz de sıradan bir RAM'i fark etmez; iyi bir sisteme sahip olmanın altın kurallarından biri de belirli zamanlarda kasanızın genel temizliğini yapmanızdır. Siz monitörünüze bakarken kilitli kapılar ardında kapalı bir şekilde çalışan sistem birimlerine zulmederseniz, karşılığını bir gün mutlaka alırsınız. Özellikle RAM'lerin bu konuda hiç şakası olmadığına emin olabilirsiniz.

İşlemcinin hemen yanında bulunan RAM'ler işlemcinin üzerindeki fan nedeniyle çok çabuk tozlanıyor. Zira işlemci fanının çektiği kirli hava doğrudan belleklerin üzerine üfleniyor ve bu nedenle de zamanla burada biriken tozlar statik elektrik oluşmasına sebep olabiliyor. Ardından da statik elektrikle yüklenen belleklerin üzerinde yer alan hassas modüller bu yük karşısında dayanamayarak yanabiliyor. Bir önceki adımda bahsettiğimiz elektrik sıçramaları kadar önemli olan bu durumdan etkilenmemek için yapmanız gereken, yalnızca belli dönemlerde kasanızın bakımını yapmak, hepsi bu.

Güvendiğiniz markalara yönelin

RAM'lerle ilgili değinebileceğimiz diğer bir nokta ise, elbette güvenirlilik. Bildiğiniz gibi piyasada pek çok RAM markası bulunuyor. Bunlardan bazıları yıllardır tanıdığımız markalarken, bazıları ise bugüne dek adını hiç duymadığımız modellere ev sahipliği yapıyor. Ancak "yeni olan kötüdür" diye bir kaide yok elbette. Fakat tercihinizi adını daha önce hiç duymadığınız bir markadan yapacaksanız, iyi bir araştırma yapmanız gerektiğini de söyleyelim. Zira bazı markaların arkasında aslında geliştirici olarak dev firmaların logolarını görmeniz mümkün olabilirken, bazıları hiç memnun kalmayacağınız türden olabiliyor. Eğer hiçbir şey yapamıyorsanız en azından alışverişinizi güvenilir kanallar vasıtasıyla yapmanız size sorun yaşamanız durumunda daha sonra avantaj yaratabilir.

Ercan Uğurlu

Okuyucu Yorumları

Toplam 44 Yorum

Arkadaşlar bende resimdeki Consair ramden var (tek slot 4 gb ddr3) acaba hızı kaç mhz`dir bilen varmı? (kutusunda yazmıyor anakartta bios ekranında göstermiyor) birde bu ramin CL`si kaçtır?

@15 Tem 2013 01:25 CPU-z 'yi indir kardeşim , Orada Memory Kısmında Mhz Değeri Belirtilir.

@15 Tem 2013 01:25 1600 MHz dir aynından bendede var anakart dan mhz 1333 olarak gozukuyor olabılır ordan yukseltıceksın..

@15 Tem 2013 01:25 yanlış yazmışsın corsair o...

mobil surum (m.chip) kullaniyorum ve satin alma rehberi bolumunuzun goruntulenmesinde hata var. haberin devami icin 2.,3.,4. kisimlara tikladigimda acilan kisim ilk kismin aynisi oluyo ve haberin devamini goremiyorum. tesekkurler.

genelde ddr3ler 1333 mhz oluyor dostum. ancak yuksek performansli pc toplayanlar icin 1500 kusur mhz ramler cikti smdi piyasaya. ustunde yazmasi lazm etikete ciplere bir bak derim :)

@15 Tem 2013 04:02 genelde 1333 mu :) onu kullanacagima ddr2 1066mhz cl5 ram kullanirdir herkez sabit i 1600mhz cl9 1866 ligida amd nin trinity platformu icin ideal

sisoft sandra programını ücretsiz olarak indir, orada bilgisayarın ile ilgili tüm teknik bilgileri ayrıntıları ile bulabilirsin.

AIDA64 Extreme Edition => BUNUNLA BAKABİLİRSİN ;)

ben de mobil sürüm kullanırken satın alma rehberinde sıkıntı yaşıyorum. 2. 3. 4. ... kısımlar ilk bölümle aynı çıkıyor. İlla PCden mi bakmam lazım?

ÖNEMLİ NOT:DİKKAT 32 bit işletim sistemleri max 4 gb ram görür. 8 gb'ın tamamını görmek için 64 bit işletim sistemi kullanmak gerekir.

vallamı vikiviki bilmiyorduk yani

@viking20 4 değil 2.8 gb görür

@15 Tem 2013 16:00 zaten bilmeyenler için yazmış sen ne atlıyorsun sazan gibi?

teşekkürler chip. güzel yazı.

Diger sayfalar 1. Sayfanin kopyasi cikiyor.(mobile)

Evet chip ekibinden rica edilir mobilsurumunuzde hata var her yeni baslik(sayfa ) ayni aciliyor.

Ben 16GB kullanıyorum fakat pc hantal işlemcim i73630qm ama hdd 5400rpm bu hantallaştırıyor sanırım pcnin açılması çok uzun sürüyor 1-2dk falan Win8 kullanırken 30snde falan açılırdı win7 de hantal sanırım ..

@16 Tem 2013 09:51 Ben 8 Gb Ram kullanıyorum 4 Sn açılıyor Pc

@16 Tem 2013 09:51 Ram i boşver SSD almayı dene..

mesela g-skill uygun fiyatlı iyi ve kaliteli bir markadır. alabilirsiniz...

çok güzel dosya olmuş

mobilde oturum niye sonlanıyor? KB ile giriyoruz sınırsız internet ile değil...

0.1 milisaniye(100 mikrosaniye eder) RAM erşim süresi mi? delirdiniz mi oğlum siz? RAMlerin erişim süresi 20 yıl önce bile 7 nanosaniye civarı idi.

@01 Eyl 2013 16:32 o sadece bi islem yaparken ornegin bi program yada oyun yuklenirken 1000 lerce bilesen yukleniyo. yani yaptigin hesabi rame yuklenen data miktari ile carpacaksin.

32 bit işlemci yaklaşık 4gb bir hafızayı adresleyebiliyor ancak bu hafızadan kasıt sadece ram değil. Ekran kartı da bunun içinde yani 1gb ekran kartınız olursa sizin ram en fazla 3gb adreslenebilir. PAE ile 4 gb dan fazla ram işletim sistemi (!) tarafından adreslenebilir.Ancak tek bir uygulama ne şekilde olursa olsun 32 bit mimaride 4gb üzerini kullanamaz.PAE nin sağladığı avantaj eş zamanlı çalışan 1 den fazla uygulama için görülebilir. Physical Address Extension (PAE) oluyor.Bu programda anladığım kadarıyla bu özelliği etkinleştiriyor.Aşağıdaki adreste MS nasıl etkinleştirileceğini anlatmış. Ayrıca donanımın bir özelliği imiş. Yani her donanımda çalışmayabilir. http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366796(v=VS.85).aspx (Alıntı)

GSKILL marka DDR3 1600mhz 8GB (2x4GB) ram kullanıyorum GSKILL marka ramlar gayet kaliteli gidipte Kingston marka ram almanıza gerek yok...

fakat hiç bellek frekanslarından bahsedilmemiş???

RAM in miktari onemli ama frekans konusunda pratikte hic bir hiz farki yok. Ayni anakart ve CPU ile 1333 Mhz ve 1833 Mhz RAM kullanarak test yaptim. Benchmarklar olsun, oyunlar olsun, SuperPI ya da render olsun %3-5 max fark oluyor. Gidip 2 kat fiyata marka ve yuksek frekans diye yeni RAM almaya hic gerek yok.

anakartın calıstıgı o.c ile veya oc siz maksımun hız göz onunde tutulmalı soyle 1600mhz bir rem alıp 1333 mhz lı anakartta 1600 mhz ram beklenmemelı hız 1333 olacak sıstemıon bu budur yanı pc toplarken bılesenlerın uyumu hız ve kalıte olarak degerlendırılmelı ıslemcı hızı anakarta anakar hızı ram e ekran kartı ise kullanıcı secimine kalmıstır ust duzey pc de ddr5 ten vazgecılmemelı ssd de bu bilesende yer almalı hız bır butun olmalı 8 sılındırlı bır motoru olan ferrarıye 5 vites tofas sanzumanı ve lada samara defransıyelı haydı 280 yapalım mı :D

@16 Eki 2013 17:22 1333 ile calisan bi islemciye 1600 luk ram alsanda faydasi var cunku o zamanda timingler dusuyo ornegin 1600-9-9-9-24 le calisan bi ram 1333 te 8-8-8 ile calisabiliyor.

32 bit işletim sistemi kurup 4 gb ram kullanmak en iyisi zaten sınır 3.27 gb mi ne :)

geçen aylarda sistem toparladım, fakat çok sık mavi ekran hatası alıyordum. Anakart tamire gitti falan ama ben yine mavi ekran almaya başladım. Sonra memtest ile 4x2 gb olan RAMleri test ettim 1860 error verdi. Sonra teker teker test etmeye karar verdim. Birini yaptım hata vermedi. Galiba hata 2.de... Servise göndereceğim ama o markanın servisinden oldukça şikayetçi olanlar var... Bilmiyorum artık....

@21 Şub 2014 19:49 bios update i dene olmadi ramlarin ayni renkteki sockette olmasina dikkat et. Eger biosunda xmp varsa onu aktif hale getir

arkadaşlar windows xp kullanıyorum ddr2 var nasıl ram alabilirim KULLANDIĞIM RAM 1 GB BİR PROGRAMDAKİ TYPE DE ŞUNLAR YAZIYOR DDR2 PC2 42 64 YARDIMM

@04 Mar 2014 16:33 Ana kartına bakmak lazım ana kartın hangisini destekliyorsa DDR2 Mhz olarak ona göre alabilirsin

4 Gb den aşağı kesinlikle sistem kurulmaz bu zamanda. İnternet tarayıcısının bir sekmesi 500 mb ram kullanıyor nasıl beceriyorsa. İnternet siteleri de ağırlaştı işletim sistemleri de programlar da. Yani minimum 4 şart. Ama almışken 2 yıl sonraya yatırım yapmak lazım en azından.8 olsun.

aynen hele hele google chrome ramden çok yiyor bence 6 gb ram bide kingston olsa güzel olur

elixır ddr3 4 gb ram cpu z de 667 MHZ görünüyor. Bunda bir yanlışlık var mı?

ya abi benim DDR3 667MHZ rama iytiyacım var bi türlü bulamadım

İşlemci : Intel(R) Core(TM) i7-4510U CPU @2.00GHz 2.60GHz Yüklü bellek (RAM) : 6.00 (kullanılabilir miktar: 5,89) RAM markası modeli : SK HYNIX 4GB 1RX8 PC3L-12800S 11-13-B4 SK HYNIX 2GB 1RX8 PC3L-12800S 11-13-B4 Ben bu ram miktarını 8 GB veya 10 GB yapmak istiyorum. nasıl ram önerirsiniz fikir verirmisiniz ?

ben ram ekran kartı alıcam yardım edın işlemci pentium dual core e6700 3.20 ghz anakart pegatron ıpx41-D3 ram 3gb ddr3 667mhz ekran kartı amd radeon hd 5450 1gb 64 bit bana 4 gb ram 1 gb 256 ekran kartı önerin

Ekran kartim 2gb ekran kartina ihtiyacim varmi

arkadaşlar bendim leptop ddr3 icinde ddr3 4gb 12800 mhz ram var bi ddr3 4gb 1300 mhz ram taksam calışırmı

Sen de yorum yaz

 



CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play

Turhost

İlginizi çekebilir

Turhost