Anthropic’in 1,5 milyar dolarlık telif hakkı anlaşmasından ödeme bekleyen bazı yazarlar, bu hafta beklemedikleri bildirimlerle karşılaştı. Yazarlara gönderilen e-postalar, kendilerine ayrılan ödemeler üzerinde başka tarafların da hak talep ettiğini gösterdi.
Anthropic, geçen yıl açılan toplu telif hakkı davasını 1,5 milyar dolarlık anlaşmayla sonuçlandırdı. Davaya bakan yargıç, telif hakkıyla korunan içeriklerle yapay zeka modelleri eğitmenin adil kullanım kapsamında değerlendirilebileceğine, ancak bu içerikleri korsan yollarla edinmenin hukuka uygun olmadığına karar verdi.
Mahkeme, anlaşmaya Temmuz 2026’da son onayı verdi ve böylece ödeme süreci başladı.
Kitap başına 3 bin dolar ödeme yapılacak
Anlaşma yaklaşık 500 bin kitabı kapsıyor. Hak sahipleri, korsan olarak kullanılan her eser için 3 bin dolar ödeme alacak.
Geleneksel bir yayınevinin hâlâ basıp sattığı kitaplarda yazar ve yayınevi bu parayı yarı yarıya paylaşacak. Böylece her iki taraf da 1.500 dolar alacak.
Yazar kitabını kendi yayımladıysa ödeme tamamen yazara gidecek. Aynı durum, yayınevinin artık basmadığı ve yayın haklarını yazara geri verdiği eserler için de geçerli.
Ancak ödeme süreci başlayınca bu paylaşım konusunda sorunlar ortaya çıktı.
Yazarlar eski yayınevlerinin talepleriyle karşılaştı
Bazı yazarlar, sosyal medyada yayınevlerinin artık hak sahibi olmadıkları kitaplar için ödeme talep ettiğini açıkladı.
Gizem ve gerilim romanları yazarı April Henry, HarperCollins'in yayın haklarını en az 17 yıl önce kendisine geri verdiği bir kitabı için Anthropic anlaşmasından pay talep ettiğini söyledi.
Writers Beware blogundan Victoria Strauss da yazarlardan çok sayıda benzer şikâyet aldığını belirtti. Strauss'a ulaşan şikâyetler iki noktada yoğunlaşıyor.
Bazı yayınevleri, yayın haklarını daha önce yazara geri verdikleri eserler için ödeme istiyor. Bazıları ise yalnızca yüzde 50 pay alma hakkına sahip olduğu halde ödemenin tamamı üzerinde hak iddia ediyor.
Kayıt hataları sorunun kaynağı olabilir
Strauss, yaşananların yayınevlerinin bilinçli şekilde yazarların parasını almaya çalıştığını kanıtlamadığını düşünüyor. Ona göre eski veya hatalı kayıtlar bu karışıklığı açıklayabilir. Bazı yayınevleri de yanlış talepler gönderdiklerini kabul ederek Anthropic’ten bunları düzeltmesini istedi.
Authors Guild CEO’su Mary Rasenberger da benzer bir değerlendirme yaptı. Rasenberger, yayınevlerinin bilinçli şekilde yazarların payını almaya çalıştığını düşünmediğini söyledi. Ona göre kötü kayıt sistemi ve karmaşık ödeme süreci bu hatalara yol açıyor.
Ancak Strauss, son günlerde aldığı şikâyetlerin sayısına dikkat çekiyor. Farklı yazarların sürekli aynı tür hatalarla karşılaşması, sorunun birkaç münferit olaydan daha büyük olabileceğini düşündürüyor.
Edebiyat ajansları da ödeme talep ediyor
Sorun yalnızca yayınevleriyle sınırlı kalmadı. Bazı edebiyat ajansları da Anthropic’in yapacağı ödemelerden pay istedi.
Strauss bu durumu şaşırtıcı buluyor. Çünkü edebiyat ajansları sattıkları kitapların telif hakkına doğrudan sahip değil.
Yazar Courtney Milan da bazı ajansların anlaşmadan yüzde üzerinden pay istemesine sert tepki gösterdi ve ajansların bu ödemeler üzerinde hak iddia etmemesi gerektiğini savundu.
Yazarlar ödemeye itiraz edebiliyor
Yazarlar, kendilerine gönderilen ödeme dağılımının yanlış olduğunu düşünüyorsa itiraz edebiliyor. Ancak burada önemli bir tarih devreye giriyor.
Bir yazarın kitabı için 3 bin dolarlık ödemenin tamamını alabilmesi için yayın haklarının 10 Ağustos 2022’den önce kendisine dönmüş olması gerekiyor. Anlaşma bu tarihi, eserlerin indirildiği tarih olarak kabul ediyor.
Bu nedenle yayınevi hakları daha sonraki bir tarihte yazara geri verdiyse ödeme paylaşımı farklı şekilde hesaplanabiliyor.
Anthropic’in 1,5 milyar dolarlık anlaşması yüz binlerce kitabı kapsadığı için ödeme süreci oldukça geniş bir hak sahipleri grubunu ilgilendiriyor. Son şikâyetler ise asıl davanın sona ermesine rağmen yazarlar, yayınevleri ve ajanslar arasındaki para paylaşımının yeni bir tartışmaya dönüştüğünü gösteriyor.
Ayda 200 dolar yetmedi: Claude abonelerinden Anthropic'e yanıltıcı reklam davasıGüncel