26 yanıltıcı açıklama, 43 milyon ihlal: Meta’ya 25 milyar dolar ceza

ABD’nin New Mexico eyaletinde mahkeme, Facebook kullanıcılarını veri gizliliği konusunda yanıltan Meta’ya 25 milyar dolar para cezası verdi. Yargıç Francis Mathew, 21 Ekim’de şirketin bu tutarı eyalete ödemesine karar verdi. Meta ise kararı temyize taşıyacağını açıkladı.

Davanın merkezinde Cambridge Analytica skandalı yer alıyor. Donald Trump’ın 2016’daki seçim kampanyasında görev alan İngiliz siyasi danışmanlık şirketi, milyonlarca Facebook kullanıcısının verilerine izinleri olmadan ulaşmıştı.

Ceza hesabı 219 milyar doları aştı

Jüri, eylül ayında Meta ve yöneticilerinin veri gizliliği, nefret söylemi ve başka konularda 26 yanıltıcı açıklama yaptığı sonucuna vardı. Bu açıklamaların ulaşabileceği kişi sayısını hesaba katan jüri, şirketin New Mexico’nun tüketiciyi koruma yasalarını 43 milyondan fazla kez ihlal ettiğini belirledi.

Mathew, eyalet yasalarına göre ceza hesabının 219 milyar doları aştığını belirtti. Ancak son tutarı 25 milyar dolar olarak belirledi. Yargıç, gerekçesinde Facebook’un yıllara yayılan davranışlarının şirketin temel iş yapma biçimiyle bağlantı taşıdığını vurguladı.

New Mexico’yu temsil eden avukat Randi McGinn, 1 Ekim’deki duruşmada 35 ila 40 milyar dolar ceza istemişti. McGinn, mahkemenin Meta’ya para ve hisse değeri üzerinden bir mesaj vermesi gerektiğini savunmuştu.

Meta ise mahkemeden cezayı en fazla 3,45 milyar dolarla sınırlamasını talep etmişti.

Veriler 87 milyon kullanıcıya kadar uzanıyor

New Mexico Başsavcılığı, Cambridge Analytica’nın Facebook dışından bir uygulama aracılığıyla 87 milyona kadar kullanıcının kişisel verilerini toplamasına ilişkin haberlerin ardından 2021’de Meta’ya dava açtı.

Başsavcılık, Meta’nın eyaletteki Facebook kullanıcılarına verilerine kimlerin eriştiği konusunda gerçeği söylemediğini öne sürdü. Şirketin nefret söylemi ve yanlış bilgilerle nasıl mücadele ettiğine dair açıklamaları da davada yer aldı.

Eyaletin iddiasına göre Meta, başka şirketlerin ve uygulamaların kullanıcı verilerine geniş erişim sağladığını biliyordu. Başsavcılık, şirketin kazancına katkı sağlayan nefret söylemine ve diğer zararlı içeriklere göz yumduğunu da savundu.

Faaliyetlerini sonlandıran Cambridge Analytica, topladığı verilerle seçmenlerin eğilimlerini analiz etmiş ve siyasi mesajlarla hangi kişilere ulaşacağını seçmişti.

Meta karara itiraz edecek

Meta’nın hukuk işlerinden sorumlu yöneticisi C.J. Mahoney, şirketin temyiz sürecini kazanacağına inandığını söyledi. Mahoney, kararın ve başsavcılığın yaklaşımının New Mexico’da iş yapmayı neredeyse imkânsız hâle getirdiğini savundu.

Mahoney ayrıca davanın, insanların internette neler söyleyebileceğine yeni kurallar getirmeyi ve ifade özgürlüğüne mali bir yük bindirmeyi amaçladığını öne sürdü.

Meta, mahkemeye sunduğu belgelerde kullanıcı verilerini satmadığını belirtti. Şirket, eyaletin herhangi bir tüketicinin gerçekten yanıltma yaşadığını kanıtlayamadığını da savundu.

New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez ise cezayı, ABD tarihinde bir şirkete karşı en yüksek para cezalarından biri olarak niteledi. Torrez, kararın teknoloji şirketlerine tüketicileri koruma konusunda bir uyarı verdiğini söyledi.

Cambridge Analytica dosyasının önceki faturası 5 milyar dolardı

ABD Federal Ticaret Komisyonu, kullanıcı gizliliğine ilişkin soruşturma kapsamında Facebook’a 2019’da 5 milyar dolar ceza vermişti. Cambridge Analytica skandalı bu soruşturmanın da odağında yer alıyordu.

Meta, Ağustos 2026’da gençlerin ruh sağlığına zarar verdiği iddialarını çözmek için birden fazla eyaletle toplam 17,1 milyar dolarlık anlaşmaya vardı. Altı eyalet, bu anlaşma kapsamında Cambridge Analytica davalarını toplam 459,2 milyon dolar karşılığında kapattı.

New Mexico ise bu yıl çocukların ve gençlerin güvenliğiyle ilgili iki ayrı yargılamada Meta’ya karşı toplam 942 milyon dolar kazandı. Bu davalar, Facebook ve Instagram’ın çocukların cinsel istismarını kolaylaştırdığı ve platformların güvenliği konusunda tüketicileri yanılttığı iddialarını ele aldı.

Analist, temyiz sürecine dikkat çekiyor

Meta, Facebook ve Instagram’ın gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle binlerce davayla ve yasa yapıcıların baskısıyla karşı karşıya. Şirketin bu alandaki başka bir davasında yargılama 26 Ekim haftasında başlayacak.

D.A. Davidson’ın teknoloji araştırmalarını yöneten Gil Luria, 25 milyar dolarlık cezayı yüksek bulsa da kararın şirketin değerini etkilemesini beklemiyor. Luria, Meta’nın yaklaşık 2 trilyon dolarlık piyasa değerine dikkat çekti. Şirketin temyiz başvurularıyla bu davaları uzatmasını beklediğini söyledi.