Dünya'dan yaklaşık 7,5 ışık yılı uzaklıkta bulunan WISE 0855 adlı kahverengi cücenin atmosferinde, gezegenimizdeki hava olaylarını hatırlatan değişimler tespit edildi. James Webb Uzay Teleskobu'nu kullanan astronomlar, bu gök cisminin su bulutlarının zamanla kalınlaşıp inceldiğini ve atmosferindeki gaz hareketlerinin bulut yapısını değiştirdiğini ortaya koydu.
İlk kez 2010 yılında NASA'nın WISE teleskobu tarafından görüntülenen WISE 0855, astronom Kevin Luhman'ın verileri incelemesiyle 2014 yılında keşfedildi. Jüpiter'e benzer boyutlara sahip olan gök cismi, bugüne kadar keşfedilen en soğuk kahverengi cüce olarak biliniyor. İlk gözlemlerde arka plandaki ışık kaynakları nedeniyle gerçek renginden daha mavi görünen WISE 0855'in atmosferi hakkında artık çok daha ayrıntılı bilgiler elde edildi.
Arizona Üniversitesi Steward Gözlemevi araştırmacıları, James Webb'in kızılötesi gözlem yeteneklerinden yararlanarak gök cismini 11 saat boyunca izledi. Her 15 dakikada bir ışık spektrumu toplayan ekip, WISE 0855'in dönüşü sırasında atmosferinde yaşanan değişimleri kaydetti. The Astronomical Journal dergisinde yayımlanan araştırma, su bulutlarının zaman içinde farklı kalınlıklara ulaştığını gösterdi.
James Webb atmosferdeki hareketleri ortaya çıkardı
Gözlemler, WISE 0855 döndükçe farklı bulut katmanlarının görüş alanına girip çıktığını ortaya koyuyor. Araştırmacılara göre atmosferin derinliklerinden yükselen gazlar, bulutların yapısını etkileyerek değişken hava koşulları oluşturuyor.
Ancak bu durum, WISE 0855'in Dünya gibi yaşanabilir bir yer olduğu demek de değil. Gök cisminin atmosferi ve fiziksel özellikleri gezegenimizden çok Jüpiter'e benziyor. Üstelik evrende bulutların varlığı başlı başına yeni bir keşif değil. Mars'ta gece saatlerinde bulutlar oluşabiliyor, bazı uzak gezegenlerde ise metal bulutları bulunuyor.
WISE 0855'i özel kılan, hem Dünya'ya görece yakın olması hem de bulutlarının hareketlerinin ayrıntılı biçimde incelenebilmesi. Yaklaşık 70,8 trilyon kilometre uzaklıktaki gök cismi, 4,25 ışık yılı mesafedeki Proxima Centauri'den yalnızca 3,25 ışık yılı daha uzakta bulunuyor.
Bulutların yapısı artık daha net incelenebiliyor
Araştırmanın önemli sonuçlarından biri de James Webb'in atmosfer gözlemlerinde sağladığı teknolojik ilerleme. Önceki yöntemlerde bulutların etkilerini, kimyasal bileşimi ve sıcaklık değişimlerini birbirinden ayırmak oldukça zordu.
Araştırma ekibinden Brittany Miles, James Webb öncesinde kullanılan fotometri yöntemlerinin bu özellikleri birbirine karıştırdığını belirtiyor. Yeni teleskop sayesinde ise atmosferin kimyasal yapısı, sıcaklığı ve bulut hareketleri ayrı ayrı incelenebiliyor.
Böylece astronomlar, WISE 0855'in atmosferindeki su bulutlarının yalnızca varlığını değil, zaman içinde nasıl değiştiklerini de belirleyebildi. Bulgular, uzak gök cisimlerindeki hava olaylarının çok daha ayrıntılı araştırılabileceğini gösteriyor.