Bir sanat çalışmasının önce sokak tabelasına, ardından gerçek bir şehir kaydına dönüşmesi pek sık rastlanan bir durum değil. Pekinli sanatçı Ge Yulu ise yıllar önce yaptığı küçük bir müdahaleyle kendi adını yalnızca bir sokağa vermekle kalmadı; bu isim bir süre sonra Baidu, Google Maps ve Apple Maps gibi harita hizmetlerinde de görünmeye başladı.
Hikaye 2013 yılında Pekin'in Chaoyang bölgesinde başladı. Ge Yulu, imar değişikliği sırasında ortaya çıkan karışıklık nedeniyle tabelası bulunmayan bir sokak fark etti. Ardından buraya kendi adından türettiği "Ge Yu Lu" yazılı bir tabela yerleştirdi. İsmin çevrede doğal karşılanmasında Çince'deki küçük bir kelime oyunu etkiliydi. Sanatçının soyadının bir parçası olan "Lu", aynı zamanda "yol" anlamına geliyordu. Bu nedenle tabela, bölgede yaşayanların gözünde resmi bir sokak isminden çok da farklı görünmedi.
Sanat projesi resmi kayıtlara kadar ulaştı
Başlangıçta bir gerilla sanat çalışması olan girişim, beklenmedik biçimde büyüdü. 2015 yılına gelindiğinde Ge Yu Lu adı kayıtlara geçti ve ardından çeşitli dijital haritalarda görünmeye başladı. Sürecin ilk halkası Baidu Maps oldu. Çin'deki harita hizmetlerinin başında gelen platform, sokak isimlerini doğrulamak için farklı denetim yöntemleri kullansa da tabelanın resmi görünümü bu kez sistemi yanıltmıştı. Bir kez dijital kayıtlara giren isim daha sonra Apple Maps, Google Maps ve AutoNavi gibi diğer uygulamalarda da yer aldı.
Harita hizmetlerinde yeni yol eklemek ya da mevcut bir ismi değiştirmek normalde yalnızca resmi kurumların yaptığı bir işlem değil. Kullanıcılar da hatalı yol adlarını bildirebiliyor veya eksik yolları sisteme ekleyebiliyor. Google gibi şirketler bu katkıları insan denetimi ve makine öğrenimi sistemleriyle kontrol ediyor. Ge Yu Lu örneğinde ise ortaya çıkan tabela yeterince inandırıcıydı. Sanatçının yerleştirdiği isim, gerçek bir sokak adı gibi kabul edilerek farklı veri kaynaklarına yayıldı.
Tabelalar 2017'de kaldırıldı
Ge Yu Lu adı kalıcı olmadı. Zaman içinde harita kayıtları düzeltildi ve 2017 yılında sokaktaki tabelalar tamamen kaldırıldı.
Böylece Ge Yulu'nun projesi birkaç yıllık sıra dışı bir şehir deneyimi olarak sona erdi. Yine de çalışma, fiziksel dünyadaki küçük bir değişikliğin dijital haritalara kadar nasıl ulaşabileceğini gösteren dikkat çekici örneklerden biri olarak kaldı.