Kızıldeniz'in Sudan açıklarında, yaklaşık 50 yıldır denizin dibinde duran bir gemi enkazı, yüzlerce Japon otomobilinin sıra dışı hikayesini barındırıyor. 1977 yılında kayalıklara çarparak batan Blue Belt adlı yük gemisi, 190 Toyota otomobilini taşıyordu. Kazanın ardından araçların kurtarıldığına ilişkin herhangi bir kayıt bulunamadığından, tamamının gemiyle birlikte sulara gömüldüğü düşünülüyor.
Blue Belt, Sudan kıyılarındaki Shaab Suedi bölgesinde bir resife çarparak battı. Geminin taşıdığı otomobiller arasında Toyota Hilux, Corona ve Crown gibi modeller bulunuyordu. Yıllar içinde deniz yaşamının bir parçasına dönüşen bu araçlar, enkazı dalış meraklıları için ilgi çekici bir noktaya dönüştürdü.
Toyota otomobilleri arasında yüzen dev mantalar
Blue Belt'in enkazı, bir dönem Kızıldeniz'deki eğlence amaçlı dalış noktalarından biriydi. Mısır merkezli dalış şirketi Sea Wolf Safari'nin aktardığına göre, dalgıçlar su altında Toyota otomobillerinin arasında dolaşan dev manta vatozlarını görebiliyordu.
Denizin dibindeki Hilux, Corona ve Crown modelleri, batık gemiyle birlikte sıra dışı bir su altı manzarası oluşturuyordu. Ancak enkazın bir dalış noktası olarak kullanıldığı dönem artık geride kalmış durumda. Aktarılan bilgilere göre Blue Belt, 2013 yılında üzerinde bulunduğu resiften kayarak daha tehlikeli bir konuma geçti. Bu olayın ardından gemi enkazına dalış yapmak güvenli olmaktan çıktı.
Bölgedeki güvenlik koşulları da dalış turizmi açısından ciddi bir sorun oluşturuyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, Sudan ve Güney Sudan için en yüksek seviye olan 4. düzey "Seyahat Etmeyin" uyarısı yayımlamış durumda. Bu nedenle Blue Belt'in bulunduğu bölgeye eğlence amaçlı dalış düzenlemek, yalnızca enkazın fiziksel durumu nedeniyle değil, çevredeki güvenlik riskleri açısından da tehlikeli.
Denizin dibindeki otomobiller kurtarılabilir mi?
Blue Belt'in taşıdığı Toyota modelleri bugün klasik otomobil meraklılarının ilgisini çekebilecek araçlar olsa da yaklaşık yarım asır boyunca tuzlu suda kalmış otomobillerin yeniden kullanılabilir hale getirilmesi pek mümkün görünmüyor. Deniz suyu, metal parçalar üzerinde ciddi korozyona yol açarken deniz canlıları ve tortular da araçların yapısını zamanla değiştiriyor. Dolayısıyla Kızıldeniz'in dibinde restore edilmeyi bekleyen, iyi korunmuş bir 1977 model Toyota bulma ihtimali oldukça düşük.
Bu durum yalnızca Blue Belt'in yükü için geçerli değil. Otomobiller gemilerle taşınmaya başladığından beri deniz kazalarında çok sayıda araç kayboldu. Bazıları yük gemileriyle birlikte batarken bazıları feribot kazalarında su altında kaldı.
Titanic'ten İkinci Dünya Savaşı'na uzanan batık araçlar
Otomobillerin deniz kazalarında kaybolmasının en bilinen tarihsel örneklerinden biri Titanic. 1912 yılında batan ünlü yolcu gemisinin yük bölümünde Fransız üretimi bir Renault Type CB Coupé de Ville bulunuyordu. Otomobil, geminin diğer yükleriyle birlikte Atlantik Okyanusu'nun derinliklerine gömüldü.
İkinci Dünya Savaşı da denizlerin dibinde çok sayıda askeri aracın kalmasına neden oldu. Özellikle Pasifik Cephesi'ndeki eski savaş alanlarında, çatışmaya katılan farklı ülkelerin askeri araçlarının kalıntılarına rastlanabiliyor.
Üstelik bazı durumlarda yalnızca araçlar değil, bütün savaş gemileri de nispeten sağlam halde su altında kalabiliyor. Alman kruvazörü Prinz Eugen bunun örneklerinden biri. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından nükleer silah denemelerinde hedef olarak kullanılan gemi, Marshall Adaları yakınlarında ters dönmüş halde batık olarak duruyor.
Blue Belt'in hikayesi ise bu geniş su altı mirasının otomobil taşımacılığıyla ilgili örneklerinden biri. 1977 yılında Sudan açıklarında kaybolan 190 Toyota'nın kurtarıldığına dair bir kayıt bulunmuyor. Bir dönem dalgıçların ziyaret ettiği enkaz, bugün hem fiziksel durumu hem de bulunduğu bölgenin güvenlik koşulları nedeniyle ulaşılması tehlikeli bir noktada yer alıyor.