Meksika’daki yoğun ormanların arasında yıllardır fark edilmeden duran devasa bir Maya kenti, çevre araştırmaları için toplanan verilerin yeniden incelenmesiyle ortaya çıktı. Şehrin yalnızca birkaç yapıdan oluşmadığı, piramitlerden amfitiyatrolara ve spor alanlarına kadar uzanan büyük bir yerleşim ağı olduğu belirlendi.
Keşfin merkezinde Tulane Üniversitesinde doktora öğrencisi Luke Auld-Thomas ve ekibinin çalışması bulunuyor. Araştırmacılar, aslında çevre izleme amacıyla toplanan lidar verilerini arkeolojik açıdan analiz etti. Bu yöntem, yoğun bitki örtüsünün altında kalan insan yapımı yapıların tespit edilmesine imkan sağladı.
Ormanın altında gizlenen binlerce yapı
Lidar teknolojisi, havadan gönderilen lazer darbeleriyle bölgenin yüzeyini haritalıyor. Bitki örtüsünün dijital olarak ayıklanması sayesinde, arazideki doğal oluşumlarla insan eliyle inşa edilen yapılar birbirinden ayrılabiliyor. Araştırmacılar bu verileri özel algoritmalarla incelediğinde 6 bin 500’den fazla meşru pre-Hispanik yapı tespit etti. Üstelik bölgenin uzun süredir tarım amacıyla kullanılması ve ana karayoluna yakın bulunması, yerleşimin neden daha önce fark edilmediği konusunda dikkat çekici bir ayrıntı oluşturuyor.
Ortaya çıkarılan antik kent, araştırmacılar tarafından "Valeriana" adıyla anılıyor. Kentin kuruluşunun M.Ö. 150 yıllarına kadar uzandığı tahmin edilirken, en yoğun döneminde 30 bin ila 50 bin kişiye ev sahipliği yaptığı düşünülüyor.
Maya kentleri sanılandan daha büyüktü
Valeriana’nın büyümesinin büyük bölümü M.S. 250 ile 900 yılları arasında gerçekleşti. Kentin en parlak dönemine ise Maya alçak topraklarındaki genel çöküşten kısa süre önce, yaklaşık 750-850 yılları arasında ulaştığı değerlendiriliyor.
Bu keşif, Maya uygarlığının yerleşim yapısına ilişkin mevcut tabloyu da genişletiyor. Lidar sayesinde daha önce yoğun ormanların altında kalan geniş alanlar yüksek hassasiyetle incelenebiliyor. Elde edilen sonuçlar, Maya toplumlarının yalnızca küçük köylerden oluşmadığını; araziyi yoğun biçimde dönüştüren, büyük ve birbirine bağlı kent ağları kurduğunu gösteriyor.