Dünya’nın dönüşüne ayak uydurmak için saatlere bir saniye ekleme uygulaması sona eriyor. Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, 15 Ekim’de aldığı kararla artık saniye uygulamasını kaldırma tarihini 20 Mayıs 2027’ye çekti. Amaç, zaman ayarlarının bilgisayar sistemlerinde ve temel hizmetlerde yol açabileceği arızaları önlemek.
Ülkeler, 2022’de bu değişiklik için 2035’i son tarih olarak belirlemişti. Dünya’nın dönüş hızındaki değişim, takvimi öne çekti. Çünkü uzmanlar, saatlere saniye eklemek yerine bir saniye çıkarmak zorunda kalabilir. Dünya, bu işlemi hiç uygulamadı.
Bir saniye neden sorun çıkarıyor?
Atom saatleri zamanı sabit bir ölçüyle takip ediyor. Dünya ise aynı hızda dönmüyor. Zamanı ölçen kurumlar, bu iki ölçüm arasındaki farkı kapatmak için uluslararası zaman standardı UTC’ye bir saniye ekliyor. Bu düzeltme, “artık saniye” adını taşıyor.
Ancak bilgisayarlar bu ek saniyeyi işlerken hata verebiliyor. Geçmişte artık saniye ayarları Reddit, LinkedIn, Yelp ve Foursquare gibi hizmetlerde kesintilere yol açtı. Meta’nın teknik açıklamasına göre Reddit, 2012’de bu nedenle 30 ila 40 dakika boyunca hizmet veremedi.
Meta, Google, Microsoft ve Amazon da artık saniye uygulamasını kaldırma girişimlerine destek verdi.
Bu kez gündemde saniye çıkarmak var
Dünya’nın dönüşündeki hızlanma sürerse uzmanlar bir saniyeyi atlamak zorunda kalabilir. Böyle bir durumda saat, 23.59.58’den 00.00.00’a geçer.
Bu değişiklik, ortak zaman bilgisine ihtiyaç duyan haberleşme ağlarında, enerji şebekelerinde ve ulaşım sistemlerinde arızalara yol açabilir. Resmî kararda yer alan uzman tahmini, 2035’e kadar saniye çıkarma ihtimalini yüzde 30 olarak hesaplıyor.
Karar metni, şirketlerin bu olasılığa hazırlanmak için yapacağı harcamaları 2000 yılına geçişteki bilgisayar sorunu için ayırdıkları bütçelerle karşılaştırıyor. Yeni takvim, bu hazırlığa gerek bırakmadan riski ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Yeni sınır bir saat
20 Mayıs 2027’den itibaren UTC, artık saniye düzeltmeleri olmadan ilerleyecek. Yeni düzen, UTC ile Dünya’nın dönüşüne dayanan zaman arasındaki fark için bir saatlik sınır koyuyor.
The Verge, bu farkın bir saate ulaşmasının yaklaşık 3 bin yıl sürebileceğini aktarıyor. Resmî karar ise belirli bir yıl vermiyor; düzenin UTC’nin yüzyıllar boyunca kesintisiz ilerlemesini sağlayacağını belirtiyor.
Mars'ta yeni yıl başladı: Bir yıl tam 687 Dünya günü sürüyorGüncel