Satürn’ün uydusu Enseladüs, yaşam arayışlarında yeniden öne çıktı. Yeni bir laboratuvar çalışması, uydunun buz tabakasının altındaki okyanuslarda bazı mikroorganizmaların hayatta kalabileceğini gösterdi. Üstelik deneylerde kullanılan koşullar, yaşam açısından son derece elverişsiz kabul edilen bir ortamı taklit ediyordu.
Araştırmacılar; oksijensiz, yoğun çözünmüş karbondioksit içeren ve yüksek alkali pH değerine sahip bir ortam hazırladı. Ardından derin deniz hidrotermal bacalarında yaşayan mikroorganizmalar bu koşullara maruz bırakıldı. Sonuç şaşırtıcıydı: Mikroorganizmalar yalnızca yaşamını sürdürmekle kalmadı, çoğalmayı da başardı.
Berlin Özgür Üniversitesi’nden Dr. Nozair Khawaja, bu sonucun araştırma ekibi için de beklenmedik olduğunu belirtti. Deneysel veriler, Enseladüs’ün yeraltı okyanuslarının mikrobiyal yaşam açısından düşünüldüğünden daha elverişli olabileceğine işaret ediyor.
Dünya’daki bir bakteri Enseladüs koşullarına dayanabildi
Yaklaşık 500 kilometre çapındaki Enseladüs’ün yüzeyi son derece soğuk. Sıcaklık bazı bölgelerde eksi 201 dereceye kadar düşebiliyor. Buna karşın uydunun kayalık çekirdeğinde gerçekleşen jeotermal süreçler, kalın buz tabakasının altında sıvı halde büyük bir okyanusun varlığını mümkün kılıyor.
Laboratuvar deneylerinde Methanothermococcus okinawensis adlı mikroorganizma kullanıldı. Bu tür oksijene ihtiyaç duymadan, karbondioksit ve hidrojeni kullanarak metabolizmasını sürdürebiliyor. Deneylerde yüksek alkali koşullara da uyum sağladığı görüldü.
Bu sonuç, aynı organizmanın Enseladüs’te yaşadığı anlamına gelmiyor. Ancak benzer metabolizmaya sahip yaşam biçimlerinin, uydunun okyanuslarında teorik olarak var olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Yaşam izlerini aramak beklenenden daha kolay olabilir
Enseladüs’ü özel kılan bir başka özellik de yeraltındaki okyanus suyunun doğrudan uzaya taşınması. Güney kutbundaki çatlaklardan çıkan su damlacıkları saatte yaklaşık 1.000 kilometre hızla uzaya fırlatılıyor.
Çalışmanın eş yazarlarından Profesör Frank Postberg’in eş zamanlı araştırmasına göre bu damlacıklar uzayda donarken ve parçalanırken bazı kimyasal biyoişaretler doğal biçimde yoğunlaşabiliyor. Böylece yaşamla bağlantılı moleküllerin tespit edilmesi daha kolay hale gelebilir.
Bu durum, gelecekte Enseladüs’e gönderilecek uzay araçları açısından önemli bir avantaj sunuyor. Bir aracın buz tabakasını delerek okyanusa ulaşması yerine, uzaya püskürtülen parçacıkların doğrudan örneklenmesi yeterli olabilir. Enseladüs bu nedenle, Güneş Sistemi’nde mikrobiyal yaşam izlerinin aranabileceği en dikkat çekici yerlerden biri olmayı sürdürüyor.