Bir türlü ölemeyen Flash'ın kısa hikayesi!

Uzun ve ağrılı bir ölüm süreci yaşayan, web'in yakın geçmişinin devi Flash, nasıl bu hale geldi?

Bir türlü ölemeyen Flash'ın kısa hikayesi!

Web'in bir dönem önceki itici gücü Flash'ı muhtemelen çoklu ortam içeriğini göstermeye yönelik bir platform olarak tanıyorsunuz. Uzun ve sıkıntılı bir ölüm yaşayan Flash'ın doğuşu, aslında 1990'lara ve FutureWave Software adında bir şirkete dayanıyor. Bu şirketin Smart Sketch adlı yazılımı, Windows ve OS X'te vektör çizimleri yapmak üzere kullanılıyordu, ancak pek tutmamıştı.

FutureWave bir dönem sonra birçok popüler üretkenlik programının sahibi Macromedia tarafından satın alındı, ardından SmartSketch'in çekirdeğini oluşturan parçalardan FutureSplash Animator'ün adı Macromedia Flash 1.0 olarak değiştirildi. Flash 1.0, grafik ve animasyon editörü olarak iki parçadan oluşuyordu.

Flash'ın büyümesi

1996 ve 2005 arasında ünlenen yazılım, Adobe'un 2005'te Macromedia'yı satın alınmasıyla kendini buldu. Adobe, yıllar içinde Flash'ı geliştirerek onu web tabanlı bir video, müzik, oyun ve çok daha fazlasını sunan bir platform haline getirdi.

Jobs'un laneti

Apple CEO'su Steve Jobs'un Haziran 2007'de sahneye çıkarak tanıttığı ilk iPhone, Android ve Windows Mobile'lı telefonların aksine Flash'ı desteklemiyordu. Jobs daha sonra, 2010 yılındaki "Flash hakkında düşünceler" adlı ünlü bir yazışmasında Flash'ın özel yapısının pil ömrünü olumsuz etkilemesinden ve Flash'ın güvenlik zafiyetlerinden bahsetti. Mobil çağında yarışı HTML5 gibi yeni açık standartların kazanacağını söyleyen Jobs, Adobe'a HTML5 araçları oluşturmayı ve Apple'ı geçmişi geçmişte bıraktığından dolayı daha az eleştirmeyi tavsiye etti.

Google da aynı tarafta

Flash'a uzun süre şüpheyle yaklaşan Google, onun karşısında Apple'dan yana taraf aldı ve 2015'te YouTube videolarını HTML5 üzerinden sunmaya başladı. Firma, Flash'ı HTML5'e dönüştüren Swiffy adında bir araç da yayınladı. Geçen sene kullanıma sunulan bu araç, Google tarafından yakın zamanda yayından kaldırıldı. Firma, bir blog gönderisinde yaptığı açıklamada Flash'ı kullananların sayısının artık çok az olduğunu, bu yüzden dosyaları dönüştürmeye gerek kalmadığını söyledi.

Apple ise yakın bir zamanda yaptığı duyuruyla Safari'nin macOS Sierra ile gelecek sürümünün Flash'ı varsayılan olarak devre dışı bırakacağını söyledi. Google, Chrome'da benzer bir yaklaşım sergilerken Microsoft da yeni Edge tarayıcıyla Flash'ın ölümünü hızlandırdı.

Mobil oyunlar

Bugünkü Angry Birds, Farmville, AdvertureQuest gibi birçok mobil oyun, Flash'ı temel alıyor, dolayısıyla Flash, hala önemini yitirmiş değil. Dahası Facebook'ta oyun oynamak, video izlemek ve fazlası, elbette Flash sayesinde mümkün olmuştu.

Flash'ın sonu

Bununla birlikte masaüstü PC'ler için tasarlanan Flash oyunları, Steve Jobs'un da dediği gibi dokunmatik ekranlar ve parmaklarla uyumlu değildiler. Bu nedenle Flash web sitelerinin, uygulamalarının ve oyunların mobil için baştan yazılması gerekiyordu.

Ölüm süreci oldukça uzun süren Flash, halen bizi terk etmiş değil. Ancak bir zamanların müthiş platformu, gelecekte yerini her yerde kullanılabilen HTML5 tabanlı internete bırakacak.

Zeynel A. Öztürk

Okuyucu Yorumları

Toplam 9 Yorum

Güzel bir platform olmadı bence hiç, zaten hiç sevemedim. Html5 daha fazla geliştirilmeli.

Kral ?? öldü yaşasın yeni kral ??

Bazen bir sitede önemli bir video izleyeceksek ve başka bir yerde yoksa flash yüklettirmeyi gerektiriyor. html5 player'da yapsalar flash için web oyun dünyası hariç geriye pek bir şey kalmaz. Yine de o kadar tepkilekere rağmen halen ayaktaysa geçmişte webdeki tüm video izlemeleri ve oyunlar için ona uyumlu her şeyi yapmalarından kaynaklanıyor. Yani tekelin bir birden düşüşü olmazdı elbette yavaş yavaş terk ediyorlar.

flash'ı kapattım yok artık...

@confickerbelasi Dur... hemen söyleyelim firmaya... gerekli önlemleri alsınlar... : )

Zaten flash player oyunu üretenler popüler yapımcılar çoktan oyunlarını mobil için de ürettiler Ama çoğu video paylaşım sitesi hala flash player kullanıyor. Facebook taki videolar ve oyunlarda flash player gerektiriyor. Ama video oynatmak flash player da html 5 e göre daha iyi. Mesela youtube da video izlerken çok sorun çıkarıyor. Bunlardan en sevmediğim video nun tam ekran olup chrome un tam ekran olmaması. Sorun youtube da mı yoksa chrome da mı anlamadım. Ama bunun ortak yanı sorun google da .

Benim hatırladığım Samsung S3'ün çıkmasıyla denk gelen tarihte olsa gerek, Adobe mobil cihazlara artık Flash sunmayacağını açıklamıştı. Hatta 3. parti flash bulup yüklerdik. Yani Adobe kendisi bitirdi flashı. Microsoft HTML5 üzerindeki çalışmalardan bahsederdi. Flashın yerine daha iyi bir sistem olduğunu anlatan yazılar çılardı.

@ZiyaretBitti flash androidde 2.2 ile başladı 4.0 ile bitti ancak halen gayriresmi kullanılabiliyor Html5 flashın gelişmiş hali ama flash halen daha biyerlerde yaşıyoken boşverin flashı demek saçma bence

Arkadaş acaba dünyaya Steve Jobs gibi bir adam daha gelir mi? Adamda sınırsız bir vizyon var, mükemmel bir kişi.

Sen de yorum yaz

 


CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda

İlginizi çekebilir