Cildimizde Bizimler Birlikte Yaşayan Davetsiz Canlılardan Haberdar mısınız?

Bizimle beraber vücudumuzda ve cildimizde yaşayan mikroskobik canlılar, hem şaşırtıcı hem de korkutucu. Neyse ki bize pek bir zararları olduğunu söyleyemeyiz...

  • Levent Öztürk
Cildimizde bizimle yaşayan davetsiz canlılar...
Shutterstock

Sağlıklı bir insanın vücudunun hem içinde hem de dışında, çok sayıda görmediğimiz, mikroskobik yaşam formu bulunuyor. Pek çok araştırma, bağırsaklarımızda, cinsel organlarımızda ve geri kalan hemen her yerde var olan mikro-biyomlardan kazandığımız faydaları belirtiyor. Aynı görünmez topluluklar cildimizin üzerinde ve hatta yüzümüzde de yaşıyor ve bunların arasında saç köklerinde ve yağ bezlerinde yaşayan Demodex cinsinden D. folliculorum ve D. brevis gibi küçük eklembacaklılar da bulunuyor. Örümceklerin mikroskobik akrabalarının cildinizde yaşıyor olması özellikle örümcek fobisi olanlar için pek hoş bir düşünce olmayabilir ancak bu canlıların varlıkları çok nadiren bir problem oluyor.

2014 yılında PLOS ONE üzerinde yayımlanan bir makale, o araştırmada test edilen yetişkinlerin %100'ünün en az bir Demodex cinsinden DNA izi taşıdığını göstermişti. Demodex maytları (mite) yaklaşık 0,3-0,4 milimetre uzunluğunda mikroskobik boyutlara sahip. Bu küçük boyutları da kolaylıkla porlar içerisinde yaşayabiliyorlar ve yaklaşık olarak her saç kökünde bir D. folliculorum ve her yağ bezinde birkaç D. brevis bulunabiliyor. Ortalama bir yetişkin insan vücudu yaklaşık 5 milyon saç köküne sahip ve bu da potansiyel yaşam alanı konusunda bir fikir verebilir.

Bu canlılar çoğunlukla zararsızlar. Baskılanmış bağışıklık sistemleri bu canlıların nüfusunun çok artmasına ve buna bağlı olarak da bir miktar iltihaplanmaya ve kaşıntıya sebep olabiliyor. Ayrıca blefarit (kronik göz kapağı iltihabı), gül hastalığı ve bazı sivilce türleri ile ilişkiler bulunuyor ancak insanların büyük bir kısmı bu canlıları fark etmiyorlar. Genellikle bu canlıların kontrol altında kalmalarını sağlamak için normal hijyen kurallarını takip etmek yeterli oluyor.

Bu maytları genetik seviyede analiz etmek, sadece yüzümüzde yaşayanlar hakkında bilgi sağlamakla kalmıyor aynı zamanda çeşitlilikleri hakkında da bilgi veriyor ve bu canlıların ne zaman insanlarla beraber yaşamaya başladığı konusunda da ipuçları sunuyor. Aynı araştırmayı Dünya'nın farklı yerlerinde yaparak da bu türlerin genele yaygın mı olduğunu yoksa belirli coğrafi bölgelere mi yayıldıklarını öğrenebiliyoruz.

Demodex üzerine araştırmalar yapan San Francisco'daki Kaliforniya Bilim Akademisi entomolojisti Michelle Trautwein'in NPR ile bir röportajında söylediğine göre bu canlılar "kendi geçmişimiz hakkında bir hikaye anlatmanın yanı sıra daha eski insanlık tarihi ve göçler hakkında da bir hikaye anlatıyor."

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz