Türkiye'de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni kurallar belli oldu. Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik, 15 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanmasını yasaklıyor. 15-18 yaş arasındaki kullanıcılar ise sosyal medya hesaplarını belirli kısıtlamalarla kullanabilecek. Yeni düzenleme 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek.
Siber Güvenlik Başkanlığının hazırladığı yönetmelik, Türkiye'den erişim sağlayan yerli ve yabancı sosyal medya platformlarını kapsıyor. Şirketler artık kullanıcıların yaşlarını kontrol etmek, çocuk hesaplarının gizliliğini korumak ve ailelere daha fazla denetim imkânı sunmak zorunda kalacak.
Sosyal medyaya girişte e-Devlet kontrolü başlayacak
Yeni kurallara göre sosyal medya platformları, hesap açmak isteyen kullanıcıların yaşını doğrulayacak. Bu işlem için e-Devlet üzerinden oluşturulan özel bir doğrulama kodu kullanılacak.
Kullanıcılar, e-Devlet'te oluşturdukları kodu sosyal medya platformuna yükleyecek. Sistem, kişinin 15 veya 18 yaş sınırını geçip geçmediğini kontrol edecek. Platformlar bu işlem sırasında kullanıcının doğum tarihini, tam yaşını veya kimliğini belirleyen diğer bilgileri öğrenmeyecek.
Yaş kontrolünde 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan kişiler hesap açamayacak. Platformlar, mevcut bir hesabı farklı yaş grubundaki bir kişinin kullandığından şüphelenirse hesabı askıya alabilecek. Kullanıcı, hesabına yeniden erişmek için yaşını doğrulamak zorunda kalacak.
15-18 yaş arasındaki kullanıcıları neler bekliyor?
Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşına ulaşmamış çocuklar için sosyal medya kullanımını da değiştiriyor.
Bu yaş grubundaki kullanıcıların hesapları gizli olacak. Çocuklar hesaplarını herkese açık hale getiremeyecek. Takipçi ve takip edilen listelerini de hesap sahibi dışında kimse göremeyecek.
Mesajlaşma özelliklerine de sınır geliyor. Çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek. Platformlar, mesajların okunup okunmadığını gösteren görüldü bilgisini de kaldıracak.
Ayrıca şirketler, çocuk hesaplarını başka kullanıcılara takip önerisi olarak gösteremeyecek. Çocuklar da diğer hesaplara yönelik takip önerileri görmeyecek. Telefon rehberleri ve diğer uygulamalardaki kişi listeleri üzerinden arkadaş bulma özelliği de bu hesaplarda çalışmayacak.
Canlı yayın ve sonsuz kaydırma özelliğine yasak
Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de sosyal medya akışlarıyla ilgili. Platformlar, 15-18 yaş grubundaki çocuklara canlı yayın açma imkânı sunamayacak.
Ayrıca görselleri ve videoları kaydırarak arka arkaya görüntülemeyi sağlayan özellikler de bu hesaplarda kullanılamayacak. Bu kural, kullanıcı herhangi bir işlem yapmadan yeni içeriklerin karşısına çıktığı otomatik akışları da kapsıyor.
Şirketler çocukların davranışlarını takip ederek kişiye özel içerik ve reklam gösteremeyecek. Yönetmelik, çocukların sosyal medyada daha fazla zaman geçirmesine neden olabilecek özelliklere de izin vermiyor.
Platformlar, çocukların profil fotoğraflarının ve paylaşımlarının başkaları tarafından ekran görüntüsüyle kaydedilmesini önlemek için teknik önlemler almak zorunda kalacak.
Aileler ekran süresini ve harcamaları kontrol edebilecek
Yeni yönetmelik, ebeveynlere de çocuklarının sosyal medya kullanımı üzerinde daha fazla söz hakkı tanıyor.
Platformlar, ailelerin hesap ayarlarını yönetebileceği ve kullanım sürelerini sınırlandırabileceği araçlar sunacak. Ebeveynler ayrıca çocuklarının ücretli üyelik, satın alma ve benzeri işlemlerine onay verebilecek veya harcama limiti belirleyebilecek.
Aileler konum paylaşımını da yönetebilecek. Ancak platformlar bu kontrolleri çocukların mahremiyetini tamamen ortadan kaldıracak şekilde tasarlayamayacak.
Şirketler bütün bu araçları Türkçe olarak sunacak. Çocuklar da ebeveyn kontrolünün devreye girdiği konusunda bilgi alacak.
Mevcut sosyal medya hesapları ne olacak?
Yeni düzenleme yalnızca yeni açılacak hesapları kapsamıyor. Sosyal medya şirketleri, mevcut kullanıcıların yaşlarını da kontrol etmek zorunda kalacak.
Platformlar, daha önce açılmış ve yeni sistemle doğrulanmamış hesapların yaş kontrolünü 31 Mart 2027'ye kadar tamamlayacak.
Kontrol sonucunda 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan kullanıcıların hesapları kapatılacak. Şirketler, hesap sahibine bilgi verecek ve itiraz süreci yoksa hesaba ait verileri silecek. İtiraz halinde ise inceleme sonuçlanana kadar verileri koruyacak.
Kullanıcılar, yanlış yaş tespiti veya hesap kapatma kararlarına karşı itiraz edebilecek. Sosyal medya şirketleri bu başvurular için ücretsiz ve Türkçe destek sunan bir sistem kuracak. Başvuruları yalnızca otomatik sistemler değil, insanlar da inceleyecek.
Kurallara uymayan platformlar ise 5651 sayılı Kanun kapsamında yaptırımlarla karşılaşabilecek.
Yeni yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Böylece Türkiye'de sosyal medya hesaplarının açılmasından içeriklerin gösterilmesine kadar birçok alanda yeni kurallar uygulanmaya başlayacak.
Meta, çocuk davalarını bitirmek için 18 milyar doları gözden çıkardıGüncel