XP'den Vista'ya geçince kaybolan özellikler

XP'nin kullanışlı özellikleri Vista'da nereye gitti? Peki can sıkıcı uygulamalar nasıl yok edilir?

  • Haluk Karahan
XP'den Vista'ya geçince kaybolan özellikler

Yeni bir işletim sistemine geçtiğimizde çoğumuz bu köklü değişime ayak uydurmakta zorlanır. 95, 98 ve XP arasında bu değişim nispeten yumuşak geçişlerle yaşandı denilebilir. Ancak Vista'yı ilk defa kullanan gözler ister istemez, yıllarca XP'den alıştığı kullanışlı özellikleri arıyor. Görsel olarak getirilen tatmin edici değişikliklerin yanında, bize zaman kazandıran çoğu fonksiyonel özellik Vista'da kaybolmuş sanki. Ya da gizlenmiş mi demeliyiz?

XP'de olmayan ve göz boyayan güzellikler Vista'da hemen dikkati çekiyor. Kullanışlı XP özellikleri ise aslında yeni işletim sistemimizin bir köşesine gizlenmiş halde duruyor. Bunların büyük çoğunluğu da tekrar geri getirilebiliyor. Biz de XP'den Vista'ya geçişlerde en çok şikayet edilen konuları bir araya getirip çözüm yollarını sizler için derledik.

Vista'da Hızlı Başlat çubuğu nasıl ayırılır

Quick Launch çubuğu sürükle bırak yöntemiyle kolayca taşınıyor.

Yeni bir işletim sistemi kurduğumuzda yaptığımız ilk şey genellikle masaüstünü kendi ihtiyaçlarımız doğrultusunda düzenlemek olur. Eğer benim gibi onlarca programa ihtiyaç duyuyor ve hızlıca aralarında geçiş yapıyorsanız XP'deki Quick Launch (Hızlı Başlat) bölümünü de kısayol ikonlarıyla doldurmuşsunuz demektir. Hem masaüstünden yer hem de sürat kazandıran bu bölüm Vista'da da duruyor ancak XP'deki gibi ayrılıp bir köşeye çekilmesi imkansız görünüyordu.

Özellikle Vista'nın Beta sürümlerinde çubuğun kilidini açmamıza rağmen hareket ettiremiyorduk. İlk başlarda bunun son sürümlerde düzeltilecek bir Beta açığı olduğunu düşünsem de sonradan anlaşıldı ki bu çubuğu çıkan son Vista sürümlerinde de hareket ettiremiyoruz. Bunun engellenmesinin nedeni ise dikkatsiz kullanıcıların kazara araç çubuğunu ayırıp tekrar yerine koyamamalarıymış. Peki dikkatli kullanıcılar ne yapacak?

Çözüm

Windows Explorer penceresinde Quick Launch klasörüne gidin (Application Data\Microsoft\Internet Explorer). Vista'nın başlat menüsünün arama özelliklerini kullanarak da klasöre ulaşabilirsiniz (arama kutusuna Quick Launch yazmak yeterli). Burada basitçe Quick Launch klasörünü masaüstünün kenar çizgisine doğru sürüklemeniz yetecek. Sistem otomatik olarak oraya bir araç çubuğu oturtacaktır. Aynı işlemi başka herhangi bir klasör için de yapmanız mümkün. Artık sağ tıklayarak bu çubuğun özelliklerini (küçük simgeler vb.) ayarlayabilirsiniz.

Quick Launch çubuğu sürükle bırak yöntemiyle kolayca taşınıyor.Alternatif bir yol olarak http://rocketdock.com/ adresinde Mac işletim sistemlerindekine benzer, artistik araç çubuğunu bilgisayarınıza kurabilirsiniz.

Oldukça kullanışlı ve şık duran araç çubuğunun aralarında Türkçe'nin de yer aldığı onlarca dile desteği de bulunuyor. Böylelikle arayüzünü rahatça kullanıp istediğiniz şekillendirmeyi yapmanız kolaylaşıyor.

Üçüncü parti programlara ne oldu?

Özellikle internette dolanırken kullandığımız araç çubukları veya bilgisayarımıza kurduğumuz çeşitli üçüncü parti programlar genellikle kurulum aşamasında Vista'da herhangi bir problem çıkarmıyor.

Halen XP'nin yaygın kullanım alanına sahip olması, bu tarzdaki çoğu programın da internette var olmasına bir sebep denilebilir. Fakat işlerimizi kolaylaştıran bu yazılımları Vista'da çalıştırmaya kalktığımızda zaman zaman hata mesajları veya aksaklıklarla da karşılaşıyoruz.

Çoğu programın özellikle eski sürümleri Vista ile çalışmayabiliyor. Buna karşın program üreticileri de indirilmesi için kendi sitelerinde Vista uyumlu sürümlere veya güncelleme dosyalarına yer vermeye başladı. Yine de bazı durumlarda halen eski programları kurmanız veya çalıştırmanız gerekebilir.

Çözüm

Bu durumlarda Vista'da uyumluluk modunu kullanmak gerekiyor. Yapmanız gereken şey basit. Eğer kurulumda sorun yaşanıyorsa ilgili kurulum dosyasına gidip sağ tıklayarak, bir programı çalıştıracaksanız aynı şekilde bu programın .exe dosyası üzerine sağ tıklayarak Özellikler'e girin. Burada Compatibility (uyumluluk) şeklinde bir sekme göreceksiniz. Sekmedeki listeden programı XP'deki gibi çalıştırmak istediğinizi gösteren seçeneği seçin.

Eğer halen çalışmıyorsa görsel ayarlarınızı (renk derinliği ve çözünürlük gibi) değiştirmeyi deneyin veya görsel temaları, masaüstündeki görsel uygulamaları iptal edip daha düşük seviye görüntü ayarlarıyla işlemi tekrar deneyin. Bu soruna en çok disk birleştirme (defrag) işlemi yapan programlarda rastlayabilirsiniz.

Windows Messenger kayboldu

XP kurulduğunda basitleştirilmiş MSN diyebileceğimiz Windows Messenger uygulaması da kurulu olarak gelirdi. Vista'da ise gelmiyor. Sadece Başlat menüsünde Live Messenger için indirme bağlantısı yer alıyor. Bunun da iki nedeni var;

Birincisi özellikle iş için kullanılacak sistemlerde kullanıcıların sohbet için fazla zaman harcamasını istemeyen işverenlerin Microsoft'a yaptığı geri dönüşler.

İkincisi de sürekli yenilenen ve geliştirilen Messenger programının özelliklerinin farklı kullanıcılarda farklı şekilde görüntülenmesini (ya da görüntülenememesini) engellemek. Sebebi her ne olursa olsun artık sohbet etmek isteyenler son sürümü internetten indirmek durumunda.

Defrag'taki işlem çubuğu (progress bar) nerede?

Yeni disk birleştirme arayüzünde işlem çubuğu yok

Vista'nın disk birleştirme uygulamasında artık işlemin periyodik aralıklarla yapılabilmesi için bir zaman ataması da yapılabiliyor. Vista'ya geçişte Microsoft, kullanıcılardan gelen istekler doğrultusunda bu uygulamanın arayüzünü daha da ufaltma yoluna gitti. Ancak bunu yaparken işin ne kadarının yapıldığını gösteren işlem çubuğunu da kaldırdı. Ve maalesef geri dönüşü de yok.

İyi haber ise Diskeeper gibi pek çok üçüncü parti uygulama artık Vista ile de uyumlu. Çoğu kullanıcı, daha performanslı çalıştıkları için bu tür uygulamaları tercih edebiliyor.

Windows Explorer ve yenilikleri

Vista'da Menü çubuğu kaldırılmış

Vista'yı ilk defa kurduysanız dosyalarınız arasında dolaşmak üzere Windows Explorer penceresini ilk açtığınızda biraz bocalayabilirsiniz. Menü çubuğunun ve bazı simgelerin kaybolduğunu, onların yerine de farklı şeylerin geldiğini göreceksiniz. Hatta dosyalar arasında dolanırken biraz zorlanacağınızı bile söyleyebiliriz.

Çözüm

Alışkanlıklarınızı değiştirmeden menüyü geri getirmek istiyorsanız bunu yapmak oldukça basit. Organize yazan seçeneğin yanındaki küçük oka bastığınızda karşınıza bir liste açılacak. Layout kısmında menü çubuğunun görüntülenmesi için ilgili seçeneği işaretleyebilirsiniz.

Yukarı butonu nereye gitti?

Bir diğer değişiklik de dosyalar arasında dolaşmayı kolaylaştıran simgelerden bazılarının ortadan kaldırılmış olması. XP'de özellikle Yukarı butonu oldukça kullanışlı ve çok sayıda kişi tarafından tercih edilen bir butondu. Vista'da ise bunun yerine geri ve ileri simgeleri yer alıyor.

Buna karşın, getirilen değişiklik ise aslında biraz daha pratik. Artık adres satırında yer alan her bir alt klasörün ismine tıklanabiliyor. Aynı zamanda yan kesimdeki ufak ok işaretine basarak tıklanabilen dosya ve klasörlerin olduğu seviyelerin listesini görmek de mümkün. Alışmanız birkaç günü geçmeyecektir. Kullanmaya başladıktan sonra yeni getirilen sistemin daha pratik olduğunu da göreceksiniz.

Vista'da çok fazla tıklama gerekiyor

Hızlı erişim için en pratik yöntem kısayol oluşturmak

Çoğu yeni Vista kullanıcısının şikayet ettiği bir diğer konu da XP'ye oranla çok daha fazla tıklama gerektiren işlemlere mecbur kalındığı yönünde. Örneğin XP'de simgesine sağ tıkılayarak doğrudan bağlantı özelliklerine girmek ve değiştirmek oldukça basitti. Vista'da ise bunun için önce Network And Sharing Center sayfasına gelmeniz gerekiyor. Burada da Ağ Bağlantıları altında Bağlantıları Yönet seçeneğini seçerek ilgili yere ulaşılıyor.

Çözüm

Aslında bunun için Vista'da getirilen hızlı bir çözüm yok. En basit yöntem ise masaüstüne veya araç çubuğunuza kısayol yaratmak olabilir. Bunu yapmak için adres satırındaki simgeyi kolayca masaüstüne sürükleyip bırakmanız yeterli olacak.

Vista'da birden fazla monitör kullanmak

Vista bazen hangisinin ana monitör olduğunu unutabiliyor.

Özellikle ileri düzey kullanıcılar veya tasarım ya da kodlama gibi geniş alan isteyenler birden fazla ekranı kullanma ihtiyacı da hissediyor. XP'de bu durum mükemmel bir şekilde (tak ve çalıştır) destekleniyordu. Birden fazla kart ve monitör sisteme bağlanır bağlanmaz her şey neredeyse her seferinde otomatik olarak tanınıyordu.

Vista'da ise durum farklıydı. Yeni nesil kartlarda bu dert azalmışken, üzerinde Vista capable veya Vista için üretilmiştir yazmayan kartlarda sıkıntılar çekilebiliyor. Özellikle Beta döneminde bu sıkıntılarla ilgili geri dönüşler üzerine Microsoft da sitesinde konuya açıklık getirerek bu işlemin nasıl yapılabileceğini aktardı.

Çözüm

Aero Glass uygulamasını çalıştırmak istiyorsanız aynı WDDM sürücülerine sahip kartları kullanacaksınız (ATI ve nVidia farklı sürücüler kullanabiliyor). Eğer kartlarınızda sürücü uyuşmazlığı varsa eski olan XPDM sürücüleriyle çoklu monitör desteğini sağlayabilirsiniz. Ancak Vista'nın göze hoş gelen artistik arayüzüne de veda etmeniz gerekiyor.

Yeni nesil kartlarla birlikte bu sorun azalsa da çoklu monitör desteği XP'deki kadar kararlı değil. Sistemi açıp kapadığınızda ana monitörünüzün değiştiğini ve bir diğerine atandığını görmeniz mümkün olabiliyor. Tabii ki kolay yoldan görüntü ayarlarına girip bunu düzeltmek mümkün. Ama her seferinde aynı işlemi yapmak sinir bozucu olabiliyor.

Güvenlik soru (onay) penceresi nasıl kapatılır?

Vista'nın bunaltan sorularını kapatabilirsiniz.

Yeni arayüzü ve güvenlik yapısıyla, çıktığından bu yana üzerinde pek çok tartışma yapılan Vista'da kullanıcıların şikayet ettiği konuların başında da bunaltıcı derecede karşımıza çıkan "Emin misiniz? Son kararınız mı?" tadındaki uyarılar geliyordu. Ne zaman bir program kurmak istesek ya da çalıştırmaya kalksak karşımıza çıkan bu soru kullanıcıların da en çok merak ettiği konular arasında yer alıyor.

Muhtemelen çoğu kişi de XP'nin akıllı uslu tavırlarını özlüyor. Hele ki yönetici olarak sisteme bağlandıysanız XP sorgusuz sualsiz sizinle polemiğe girmeden isteklerinizi yerine getiriyordu. Vista'da yönetici bile olsanız "User Account Control" (UAC) adı altında bir soru ekranıyla karşılaşıyorsunuz.

Çözüm

Her ne kadar önerilmese de Vista'da bu soruları engellemenin bir yolu var. UAC üzerindeki ayarları biraz da risk alarak değiştirmek mümkün. Riskten kastımız bilgisayarınızda saldırı veya virüslere karşı koruma programlarının yer almayacak olması ihtimali.

Kontrol panelinin Administrative Tools (yönetici araçları) menüsünden Local Security Policy (yerel güvenlik politikası) seçip devam edin. Sol kısımda Security Options (güvenlik seçenekleri) satırını göreceksiniz. Buna tıkladığınızda sağda UAC ile ilgili satırlar alt kısımda karşınıza gelecek.

"User Account Control: Behavior Of The Elevation Prompt For Administrators In Admin Approval Mode" satırına çift tıkladığınızda ilgili ayarı yapabileceksiniz. Açılacak penceredeki listede Elevate Without Prompting seçeneği artık onay sorularını ortadan kaldırmanızı sağlayacak.

Okuyucu Yorumları

Toplam 21 Yorum

böyle bir calışma gercekten cok güzel olmuş, vista'ya karşı cok onyargılı herkes. iyice bilmeden anlamadan yorumlar ve yanlış kararlar yapılmakta, umarım cok yararlı olur herkes icin...

benim için 98 den xp ye alışmak daha zor olmuştu. bence vistanın en güzel ve kullanışlı özelliği yeni arama kutuları...

güzel bir yazı dizisi yararlı olacağını düşünüyorum.Sağulun.

teşekkürler
chipppp

group policy editor vista home premium ve daha alt seviyede yok. keşke bu ayrıntı verilseydi.

Biraz geç kalmış ama faydalı bi yazı oldu, birde Türkçe olsaydı :S

valla hala xp kullanıyorum. yok kardeşim ben vistayı beğenmedim.
yeni çıkacak olana bakarız artık. xp çoğu uygulamada şu anda yeterli.
sistem gayet yeterli. 2 gb ram le 2 yıl giserim. sonra bakarız...

Umarım Microsoft ileriki işletim sistemlerini görselliğe dayalı yapmaz.Çünkü vista tamamen kasıyor..

iyi güzel makaleler ve tanıtımalar başarılar

microsoft 2007 de çuvalladı bence.Vista'ya ancak birkaç saat dayanabildim.Kaldırdım.office 2007 programlarıda genel olarak vista gibi karmaşık ve birçok eski kolaylığı kafalarına göre bozmuşlar onunda ömrü 2-3 saat oldu.tekrar 2003 yükledim.

ARKADAŞLAR YENİLİKLERE AÇIK OLMAYI BİLMEK LAZIM HATIRLARSANIZ XP İÇİNDE AYNI DÜŞÜNCELERE SAHİPTİNİZ SORUNLU FALAN DİYODUNUZ AMA NOLDU 98 TERK EDİP XP GEÇTİNİZ DEMEKİ HERŞEYİN BİR İLKİ VAR PROĞRAMLARDA YAVAŞ YAVAŞ MİYADINI DOLDURUP YERİNİ YENİSİNE BIRAKIYOR İNSANLAR DAHA İYİ ŞEYLER KULANA BİLSİN DİYE BU YÜZDEN VİSTA VEYA DİĞER PROĞRAMLARLA İLGİLİ ÖN YARGILI OLMAYIN LÜTFEN

HA BU ARADA BEN GÖRÜŞLERİMİ BELİRTEYİM

VİSTA ULTIMATE KULANIYORUM LİSANSLI OLARAK HİÇ BİR ORUN YAŞAMADIM XP YE ORANLA DAHA KULANIŞLI AKILDA KALICI KOLAY DOLU DOLU BİR PROĞRAM VİSTA AMA 2010 GELİCEK OLAN WİNDOWS SE7EN (SEVEN) NASIL OLUR BİLEMİYCEM AMA ÖMRÜMÜZ YETERSE ONUDA KULANIRIZ
HERKESE İYİ GÜNLER....

yukarı butonu olmaması en basiti ama en kötüsü diyebilirim

iyide unutkanlık xpde var sıstem acılıp kapandıgında ana mon olsun gorev cubugu olsun bır diğerine gecebiliyor.. sıkıntı her seferınde yenıden ayarlanması . belkımde nvidianın sorunudur

Vista da bir çok yenilik olduğu bir gerçek. Yeniliklerden korku duymayıp üzerine gidenler aslında yapılanların yerinde ve faydalı olduğunu göreceklerdir. Fakat yosun tutmuş gibi mevcut durumda kök salanlar için bu derece yenilikler biraz ürkütücü gelebilir. Bu açıdan Vista yerden yere vurulabilir. Windows 3.1 den bugüne kadar değişikliklere şöyle bir bakmak yeterli olur sanırım.
Burada atlanan bir nokta ise her ne kadar yasadışı da olsa, illegal yazılımların ve illegal kullanımın vistayla başının dertte olması. Bu yüzden pek çok kişi herhalde vistayı yine yerden yere vurabilirler. Ayrıca Vistaya uyum sağlayaman giriş düzeyindeki kullanıcılara Teknik Servislerin "XP kurması", "yeni nesil sata controller" kullanan Notebooklara "amatör bilgisayarcı"ların Xp kuramaması gibi ortaya çıkan olguların yeni hizmet bedellerine yol açtığını da unutmayalım. (Tabi bu durum hizmet verenlere yarıyor! :)

İyi de xp böyle bir özellik var mı?

Tesekkurler,
Haftalardir bu konular rahatsiz ediyordu.
Ismail - Toronto

BİR ŞEY DİYEYİM Mİ?BU LAFLAR BOŞ.WİNDOWS'UN IKARDIĞI İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇİNDE EN İYİSİ XP [X(XP)P].....

EN İYİSİ GÖRÜNÜ VİSTA

ya su onay penceresi benm gibi dalgınların işine yarıyabilir gereksiz bir özellik değil bnm su an dizüstü bozulduğundan xp kullanıyorum ama şunu söyliyeyim XP artık rahatsız etmeye basladı diebilirim bana cok teklif geldi bnce XP yuklet diye ama XP artık eskidi bncehor gördüğümü söyleyebilirim XP yerıne vista starter kullanırım daha iyi :)dermişim hayır ama vista bmnm ilk bilgisayarımn ilk işletim sistemim 2007 de ilk bilgisayarıma kavustum yani :)ama bu onay işi gercekten guzel gecen gun yanlıslıkla acmamam gereken bir programı actım gibi oldu ama buyuk bir tehlikenin eşiğinden döndum cunku drek onay penceresi karsıma cıktı.Bence hot görulmemesi gereken bir özellik.Daha baska hor görupte kullanmak istemediğimiz çzelliklerden biri de Aero,bnce vistayı renklendirdi die düşünüyorum biz linux'tan eri kalıcak değiliz herhalde,hem masaüstü kullanıyorsam yani home için kullanılıyorsa bir personal computer grafiksel arabirimi gelişmiş olmalı ama Vista çok renkli bunu kabul edelim baı erkekler şekercı dukkanı gbi diyecekler ama zamanın da XP içinde bu söylenmişti ki vista bussiness tam bir erkek bilgisayarı ya da ultimate erkekelr home edition dan uzak dursun :) ,işin şakası tabiki ama performans sorunu da SP1 ile cözüldü cözülecek bnce gncelleştirmeleri yukleyelim arkadaslar ;)

bişey anlamadım daha açık plssssss

hatırladıklarım arasından debian/centos(red ht)/ubuntu/solaris /belenix(opslrs) /tumwındowsailesi dahil en sorunsuz basit anlasılır mukemmel sıfatını hakeden 2 isletim sisteminden biri xpve 2k gerisi hikaye.. guvenlık konusunda linux distrolarının yukledıgı datayı bılsenız xp ne kadar saglam kı toplam 3SP cıkarmıs ve topu topu 300mb tuyor dersınız..

Sen de yorum yaz

 


CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play

Turhost

İlginizi çekebilir

 

 

Turhost