Çin'de otoyol yönetimleri, gece yolculuklarında sürücülerin dikkatini canlı tutmak için alışılmadık bir yöntem deniyor. Yaklaşık 1600 kilometre uzunluğundaki Qingdao-Yinchuan Otoyolu'nun belirli bölümlerine yerleştirilen güçlü lazer sistemleri, karanlık çöktüğünde gökyüzünü kırmızı, yeşil ve mavi tonlarındaki ışınlarla aydınlatıyor. Amaç, uzun ve monoton yollarda ortaya çıkan otoban hipnozunu engelleyerek kaza riskini azaltmak.
Otoban hipnozu, sürücülerin özellikle uzun ve tekdüze yolculuklarda dikkatlerinin azaldığı, çevreyi yeterince fark etmeden araç kullanmaya devam edebildiği bir durum. Gece saatlerinde yorgunluğun da etkisiyle artabilen bu tehlikeye karşı enerji içecekleri veya soğuk hava gibi geçici yöntemler her zaman yeterli değil.
Çin'deki uygulamada ise monoton karanlık, gökyüzünde beliren parlak ve renkli lazer ışınlarıyla kesintiye uğratılıyor. Neon kırmızı, camgöbeği ve elektrik yeşili tonlarındaki ışıklar, otoyol üzerinde bir video oyunu pistini andıran görüntüler oluşturuyor. Yetkililer, bu ani görsel değişimin sürücülerin dikkatini yeniden toplamasını hedefliyor.
Lazer ışıkları trafik güvenliğini gerçekten artırabilir mi?
Sürücülerin gözlerinin doğrudan ışığa maruz kalmaması için lazer projektörleri, yol üzerindeki çelik tabela platformlarına yerleştirilerek gökyüzüne doğru yönlendirildi. Sistem sürekli çalışmıyor; özellikle uzun düzlükler ve kaza riski yüksek bölgelerde aralıklarla devreye giriyor. Böylece sürücülerin ışıklara alışıp zamanla tepki vermemesi amaçlanıyor.
Ancak yöntemin güvenliği konusunda önemli soru işaretleri var. Lazer gösterilerinin kazaları azalttığını kanıtlayan hakemli bilimsel araştırmalar henüz yok. Üstelik dikkat çekmek için kullanılan parlak ışıkların bazı sürücüler üzerinde ters etki yaratabileceği düşünülüyor.
Sosyal medyada yapılan eleştirilerde, özellikle astigmatı veya ışığa duyarlı epilepsisi bulunan kişilerin bu uygulamadan olumsuz etkilenebileceği iddia edildi. Ani ışık değişimlerinin sürücülerin gözünü yoldan ayırmasına veya paniklemesine neden olabileceği de dile getirilen endişeler arasında.
Çin'in renkli lazer denemesi, sürücü yorgunluğuyla mücadelede farklı bir yaklaşım ortaya koysa da yöntemin trafik güvenliğine gerçekten katkı sağlayıp sağlamadığı henüz bilimsel olarak doğrulanmış değil.