Çinli bilim insanları, saç dökülmesine karşı geliştirilen tedavilerin doğrudan saç köklerine ulaşmasını sağlayan elektrikli bir tarak tasarladı. Detangle adı verilen cihaz, kafa derisine küçük elektrik darbeleri göndererek hem saç büyümesini uyarıyor hem de tedavi edici maddelerin derin dokulara taşınmasını sağlıyor.
Fareler üzerinde yapılan deneylerde, yalnızca 28 gün içinde kel bölgelerin neredeyse tamamen yeniden saçlarla kaplandığı görüldü. Ancak bu sonuçların henüz insanlarda doğrulanmadığını belirtmek lazım.
Beihang Üniversitesi araştırmacılarının geliştirdiği sistem, saç dökülmesi tedavisindeki önemli sorunlardan birine odaklanıyor: Kullanılan ilaçların deri yüzeyinden geçerek saç köklerine yeterli miktarda ulaşamaması. Elektriksel uyarımı özel bir ilaç dağıtım mekanizmasıyla birleştiren tarak, araştırmacıların ölçümlerine göre tedavi edici maddeleri geleneksel yüzeysel uygulamalardan dokuz kata kadar daha derine taşıyabiliyor.
Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmanın odağında, erkek tipi kellik olarak da bilinen androgenetik alopesi bulunuyor. Araştırmacılar, dünya genelinde 1,5 milyardan fazla insanı etkileyen bu durumun yalnızca fiziksel görünümle sınırlı kalmadığını, psikolojik açıdan ve yaşam kalitesi üzerinde de ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtiyor.
Elektrikli tarak saç köklerini nasıl uyarıyor?
Detangle, sıradan bir taraktan farklı olarak çeşitli işlevlere sahip elektronik dişlerle donatılmış. Farklı uzunluklardaki elektrotlar kafa derisine elektriksel uyarım uygularken daha kısa dişlere yerleştirilen ilaç dağıtım modülleri, tedavi edici molekülleri saç köklerine iletiyor.
Araştırmacıların deneyleri, elektrik darbelerinin tek başına bile saç büyümesi üzerinde olumlu etkiler oluşturduğunu gösterdi. Uygulama sonrasında kan dolaşımında iyileşme, saç kökü sayısında artış ve yeni saçların gelişiminde hızlanma kaydedildi.
Ekip, bu etkileri daha da güçlendirmek amacıyla cihazı iki farklı genetik tedaviyle bir araya getirdi. Bunlardan biri yeni kan damarlarının oluşumunu desteklemeyi, diğeri ise androgenetik alopesinin gelişiminde önemli rol oynayan dihidrotestosteron (DHT) hormonunun üretimini baskılamayı hedefliyor.
Elektriksel uyarım ve hedefe yönelik tedavilerin birlikte kullanılması, farelerde yalnızca elektrik uygulanmasına kıyasla çok daha belirgin sonuçlar verdi. Cihazın elektronik dişleri aracılığıyla iletilen düzenleyici moleküller, saç kökü hücrelerine ulaşarak foliküllerin yenilenmesini destekledi. Aynı zamanda androjenlerin saç büyümesi üzerindeki baskılayıcı etkisinde de azalma görüldü.
28 günde neredeyse tamamen saçlarla kaplandı
Deneylerin en dikkat çekici sonucu, tedavi uygulanan farelerin kel bölgelerinde gözlenen hızlı değişim oldu. Detangle sistemiyle yapılan uygulamaların ardından 28 gün içinde neredeyse tamamen yeniden saç çıkışı sağlandı.
Araştırmacılar, sonuçları saç dökülmesi tedavisinde yaygın kullanılan iki ilaçla da karşılaştırdı. Deriye uygulanan minoksidil ve ağızdan alınan finasterid ile yapılan deneylerde saçların yeniden çıkma oranı yaklaşık yüzde 70 düzeyinde kalırken, Detangle kullanılan grupta bu oran neredeyse yüzde 100'e ulaştı.
Bununla birlikte, söz konusu karşılaştırma hayvan deneylerine dayanıyor. Dolayısıyla cihazın insanlarda minoksidil veya finasteridden daha etkili olduğu henüz söylenemez.
Bilim insanları, saç büyümesindeki değişimin yanı sıra kafa derisindeki hücresel etkileri de inceledi. Elektriksel uyarımın ardından iltihaplanmayla ilişkili moleküllerin ve DHT hormonunun seviyelerinde düşüş saptandı. Bu bulgular, yöntemin yalnızca mevcut saç köklerini uyarmakla kalmayıp saç kaybına yol açan bazı biyolojik süreçleri de etkileyebileceğine işaret ediyor.
Günlük kullanıma uygun bir tedavi hedefleniyor
Geleneksel saç dökülmesi ilaçları, bazı kişilerde yan etkilere neden olabiliyor. Ayrıca derinin derinliklerinde bulunan saç köklerine yeterince ulaşamayan yüzeysel uygulamalar, tedavinin etkinliğini sınırlayabiliyor. Detangle ise elektriksel uyarım ile ilaç aktarımını tek cihazda birleştirerek bu sorunları aşmak amacıyla geliştirildi.
Güvenlik açısından yapılan ilk değerlendirmelerde de olumlu bulgular elde edildi. Farelerde tekrarlanan uygulamaların ardından cilt hasarı, iltihaplanma veya sinir yaralanmasına ilişkin belirgin bir işaret tespit edilmedi.
Araştırma ekibi, tarağın günlük saç bakımına kolayca dahil edilebilecek bir tedavi aracı olmasını amaçlıyor. Ancak cihaz henüz insanlarda test edilmiş değil. Farelerde elde edilen yüksek saç yenilenme oranlarının insanlara ne ölçüde aktarılabileceği ve uzun süreli kullanımın güvenliği, gelecekte yapılacak klinik araştırmalarla netleşecek.