Araç sahipleri için hırsızlık denince akla gelen eski senaryolar, yerini çok daha profesyonel ve maliyetli bir kabusa bıraktı. Eskiden bir otomobilin camı kırıldığında hırsızlar genellikle içeride unutulan çantayı, teyp sistemini ya da kolayca paraya çevrilebilecek kişisel eşyaları hedeflerdi. Ancak son yıllarda sokaklarda sinsi bir suç dalgası yayılıyor.
Sürücülerin yanına alamayacağı, kapılarını kilitlese bile koruyamayacağı bir parça, suç dünyasının yeni gözdesi haline geldi. 2010’lu yılların sonunda yaygınlaşan ve 2020’lerin başında zirve yapan katalitik konvertör hırsızlığı, bir süre alınan önlemlerle azalmış gibi görünse de bugünlerde çok daha şiddetli şekilde geri döndü. Katalitik konvertörler, aslında araçların egzoz sisteminde yer alan ve çevreye yayılan zararlı gazları azaltan yasal olarak zorunlu parçalar. Fakat hırsızları bu parçanın çevreci yönü değil, içinde barındırdığı nadir madenler ilgilendiriyor. Konvertörlerin içinde rodyum, platin ve paladyum gibi çok değerli metaller var. Özellikle rodyumun onsu bugünlerde 10 bin doların üzerinde alıcı buluyor. Bu yüksek piyasa değeri, karaborsacıların ve hırsızların iştahını kabartmak için yeterli. İşin kötü yanı, tecrübeli bir hırsızın bu parçayı aracın altından kesip almasının sadece 90 saniye sürmesi.
Hibrit modeller ve yüksek araçlar hırsızların odağında
Bazı araç modelleri, hırsızların hedef listesinde diğerlerinden çok daha üst sıralarda. Bu konuda akla gelen ilk isim, ABD'de genellikle Toyota Prius oluyor. Bunun oldukça mantıklı iki sebebi var. Birincisi, Prius bir hibrit olduğu için konvertörü daha yavaş yıpranıyor ve içindeki değerli metaller daha saf kalıyor. İkincisi ise parçanın konumu hırsızlar için kolay bir erişim sunuyor. Ancak genel sayılara bakıldığında Prius listenin tek hakimi değil.
Carfax tarafından paylaşılan 2024 verilerine göre, Amerika’da bu suçun bir numaralı hedefi Ford F-150 kamyonetleri. F-150 modellerinin hem çok yaygın olması, hem de yerden yüksek yapıları, hırsızların hiçbir kriko kullanmadan aracın altına girmesine imkan tanıyor. Listenin devamında bulunan Ford Explorer, Honda Accord ve Honda CR-V gibi modeller de sıkça hedef alınan araçlar arasında. En çok çalınan parçaların, aynı zamanda en çok satan araç modelleriyle örtüşmesi tesadüf değil. Hırsızlar her zaman en kolay ulaşabildikleri ve en yaygın olan parçanın peşinden gidiyor.
Bu durum sadece bir parça kaybı değil, aynı zamanda devasa bir tamir masrafı da demek. Çalınan bir konvertörün yenisiyle değiştirilmesi bugün birkaç bin dolara mal olabiliyor. Hatta bazı eski model araçlarda bu maliyet otomobilin kendi değerine yaklaştığı için, sigorta şirketleri aracı doğrudan kullanılamaz olarak ayırmayı tercih edebiliyoır.
Araç sahipleri için en güvenli yol aracını kapalı bir garajda tutmak olsa da, buna imkanı olmayanlar için piyasada bu parçayı korumaya yönelik çeşitli çelik kafesler ve koruma kalkanları gibi güvenlik ekipmanları mevcut. Özellikle riskli bir model kullanıyorsanız, bu tür bir yatırım yapmak sizi ileride çok daha büyük bir masraftan kurtarabilir.