Bu Kara Delik, Her Gün Bir Güneş Kütlesi Yiyor

Keşfedilen bu kara delik, sadece varlığını devam ettirmek için, her gün bir Güneş kütlesi yiyor.

  • Levent Öztürk
Bu Kara Delik, Her Gün Bir Güneş Kütlesi Yiyor
Burada ufak bir kırmızı nokta olabilir ama...Skymapper Southern Survey

En hızlı büyüyen kara deliğin ölçümleri, evrenin erken dönemleri hakkındaki teoriler için büyük bir soruna yol açtı. Güneş'in 34.000.000.000 katı olan kütlesine rağmen bu kara delik, şu ana kadar ölçülen en büyük kara delik değil. Ancak kafa karıştıran nokta, yaşına göre bu kütleye sahip olamaması gerektiği.

Kara delikler çevrelerindeki cisimleri emerek büyüyorlar ancak kütleleri, emebilecekleri miktar için bir üst sınır koyuyor. Bunun sebebi de kütle çekimlerinin, yeni cisimleri yutarken oluşturdukları ışık ile ortaya çıkan dışa yönlü basınçtan fazla olmasının gerekiyor olması. Bu da Büyük Patlama sonrasında herhangi bir kara deliğin ne kadar büyüyebileceğini sınırlandırıyor.

Astronomlar, kuasarların bu kuralları bozduğunu fark ettiler. Kuassar, Vikipedi'de şu şekilde tanımlanıyor: "Evrenin en uzak köşelerinde yüksek bir enerjiyle parlayan gökadalar."  Kuassarların, Evrenin genç ve çalkantılı dönemindeyken oluştukları biliniyor.

Kuasarlar, merkezlerindeki kara delikler tarafından emilen cisimlerden güç alıyor. Ne kadar fazla cisim tüketilirse, o kadar parlak oluyorlar. Şu ana kadar karşılaşılan aykırı kuasarların büyük bir kısmının kara delikleri, ölçümlerden sadece ufak bir miktarda büyüktü ve bu da ölçüm hatası ihtimalini ortaya çıkartıyordu. Ta ki J215728.21-360215.1 bulunana kadar...

Şu ana kadar bulunan en parlak kuasar olarak tanımlanan J215728.21-360215.1'in kara deliğinin kendisini devam ettirebilmek için her gün bir Güneş kütlesi tüketmesi gerekiyor. Her ne kadar bu miktar bizler için dudak uçuklatıcı olsa da, astronomları rahatsız eden durum bu değil. Astrofizikçiler için asıl sorun, J215728.21-360215.1'in çok uzakta olması ve bizim gördüğümüz halinin, evrenin doğumundan sadece 1,2 milyar yıl sonrasındaki hali olması. Ancak en az 20 milyar güneş kütleli bir delik bu kadar fazla tüketebilir.

J215728.21-360215.1'in bu kadar büyük olabilmesi için ya teorik olarak bir kara deliğin mümkün olan büyümesinden daha hızlı büyümesi gerekiyor, ya da bilinen kara delik oluşumu yöntemlerinin izin verdiğinden daha büyük olarak başlaması.

Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'de belirtilene göre J215728.21-360215.1'in 34 milyar güneş kütlesi bulunuyor ve eğer var olan teoriler 20 milyar için büyük ise, 34 milyarın daha da kötü olduğu söylenebilir. Yapılan hesaplamalara göre bu kara delik, kütlesinin teorik olarak izin verdiği hızdan %40 daha hızlı bir şekilde besleniyor.

Dr. Christopher Onken'in bu devasa kütleyi anlatmak için yaptığı açıklamaya göre "bu kara deliğin kütlesi, Samanyolu'nun merkezinde yer alan kara delikten 8000 kat daha büyük. Eğer Samanyolu'nun kara deliği o kadar büyümek isteseydi, galaksimizdeki tüm yıldızların üçte ikisini yemesi gerekirdi."

Onken'in IFLScience'a söylediğine göre bu nesnelerin nasıl oluştuklarını halen bilmiyoruz ancak bunların bulunması ve doğru bir şekilde ölçülmesi, bir gün bulmacayı tamamlamak için kullanabileceğimiz parçaları sunuyor.

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz

 


CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play