Yavaşlayan PC'nizi analiz edin, hızlandırın!

Yavaşlayan PC'nizi MS'in sır gibi gizlediği bu aracı kullanarak analiz edin ve yeniden hızlandırın!

  • Zeynel A. Öztürk

Uzun süren Windows açılışları, programların yüklenmesinin zaman alması, Windows'un ağır kapanması gibi sorunlara Windows oldukça açık. Tecrübeli bir kullanıcı iseniz Görev Yöneticisi ve Olay Görüntüleyicisini kullanarak sorunu tanılamanız mümkün ancak bu her zaman yeterli olmayabilir.

Windows Performance Toolkit ise oldukça güçlü ancak Microsoft nedense bu aracı bilmemizi pek istemiyor. Önceleri ayrı olarak indirilebilen program, şimdi sadece Windows 7 Software Development Kit ile sunuluyor. Ancak bunu bildikten sonra aracı yüklemeniz oldukça kolay oluyor.

Makalemizin devamında Windows Performance Toolkit'i nasıl kuracağınızı ve onu kullanarak sistem performansı sorunlarını nasıl çözebileceğinizi beraber inceliyoruz.

Windows Performance Toolkit kurulumu

Araç adına rağmen Vista'da da düzgün bir şekilde çalışıyor. Buradan yükleyiciyi indirin, çalıştırın ve 'Common Utilities' altında 'Windows Performance Toolkit'i seçin.

Kurulum sırasında Windows Performance Toolkit'i yüklediyseniz, aracın Başlat Menüsü > Tüm Programlar altında bulunması gerekiyor. Aksi halde 32 bit sistemlerde 'wpt_x86.msi' ve 64 bit sistemlerde 'wpt_x64.msi' dosyasını bulup çalıştırmanız gerekiyor (normalde Program Files/Microsoft SDKs/Windows/v7.1/Redist/Windows Performance Toolkit klasörü altında olması gerekiyor).

Aracı kurduktan sonra Başlat menüsünü açın, cmd yazın, cmd.exe'ye sağ tıklayın ve 'Yönetici olarak çalıştır'ı seçin. Pencerenin içerisine tıklayın ve xperf- on DiagEasy yazın, ardından Enter'a basın.

Program bilgisayarınızı izlemeye başlayacaktır. Oyun gibi çok fazla kaynak gerektiren bir uygulamayı çalıştırın ve ardından kapatın. Komut satırına geri dönün ve xperf -d trace.etl yazın, Enter'a basın.

Sonuçların analizi

Grafikleri, üzerine sağ tıkladığınızda beliren 'Overlay graph' seçeneğini kullanarak üst üste getirmeniz de mümkün

Analiz

xperf trace.etl yazın ve Enter'a basın veya trace.etl dosyasına çift tıklayın (dosya şu anki komut satırı klasöründe kaydedilecektir). Ekrana izleme sırasında olup biten her şeyi gösteren bir çok grafiğin bulunduğu bir pencere gelecektir.

Örneğin 'Process lifetimes' grafiği şu an çalışan ve etkin işlemleri gösterir. 'Disk I/O' ve 'Disk utilisation' grafikleri ise sabit disk kullanımınızın ayrıntılarını ekrana getirir.

'Graphs'a tıklayıp, 'Disk utilisation by process'i seçtiğinizde yeni bir grafik ekrana gelecektir. Grafik üzerinden 'Processes' kutucuğunu seçin ve 'Tüm işlemler'i temizleyin. Şimdi birkaç işlemi seçin. Grafikte seçtiğiniz işlemlerin sabit disk kullanımını göreceksiniz. Bu sayede kaynakları israf eden bir işlemi ortaya çıkarabilirsiniz.

'Graphs > CPU usage by process'i seçerek aynısını işlemci kullanımı için yapmanız mümkün.

Başlangıç ve kapanma - 1

Başlangıç ve kapanma

PC'niz yavaş ise Windows Performance Toolkit ile onu izlemek, kaynaklarınızı neyin tükettiğini size gösterebilir. Program sadece bununla da kalmıyor, PC'nizin açılış ve kapanışını nelerin yavaşlattığını da izleyebiliyor.

Yönetici izinlerine sahip bir komut satırı açın, xbootmgr.exe -trace boot yazın. PC'niz iki kere yeniden başlayacaktır. xbootmgr'a ait bazı durum mesajları ekrana gelebilir.

xbootmgr son olarak geriye doğru sayan bir 'Delay' (Gecikme) mesajı gösterecektir. Bunun nedeni programın açılış analizinin ne zaman biteceğini bilmemesidir. Arka plan programlarınızın açılması tamamlandıktan sonra 'Finish'e basın. xbootmgr PC'nizi yeniden başlatmak isterse buna izin verin.

İşlem bittikten sonra 'Windows\System32' klasörüne göz atın ve yeni .etl dosyalarını arayın. Başlangıç ve kapanış hakkında daha fazla bilgi edinmek için bulduğunuz dosyaya çift tıklayın.

Windows hizmetlerinin bilgisayar açılışını yavaşlattığından şüpye duyuyorsanız 'boot_BASE+CSWITCH_1.etl' dosyasında 'Services' grafiğine göz atın. En yüksek çubuklara sahip hizmetler muhtemelen bilgisayarınızın yavaşlamasına neden olanlardır. Güvenli olarak devre dışı bırakabileceğiniz hizmetler varsa bunları kapatın.

Başlangıç ve kapanma - 2

PC'nizin zamanla neden yavaşladığını keşfetmek için belli aralıklarla iz dosyalarının kaydını tutun

'Process lifetimes' grafiğine göz atın: bu grafik ihtiyacınız olmayan programlar içeriyorsa bu programları kaldırın veya varsayılano olarak yüklenmesini devre dışı bırakın.

'Graphs' menüsünü açın ve 'CPU usage by process' ile 'Disk utilisation by process' seçeneklerini işaretleyin. Bu grafikler arasında dolaşarak hangi işlemlerin en çok kaynak gerektirdiğini keşfedin.

Windows Performance Toolkit'i bilgisayarınızın zaman içinde daha yavaş açılması gibi sorunlara karşı çözüm üretmek amaçlı da kullanabilirsiniz. Bunun için örneğin ayda bir yeni iz dosyası kaydedebilir ve açılma hızınız yavaş olduğunda önceki izlerle karşılaştırarak nelerin değiştiğini görebilirsiniz.

Diğer işlevler

Diğer işlevler

Windows Performance Toolkit'in PC'nizi temel olarak nasıl izleyebileceğini inceledik ancak farklı XPerf komutlarıyla çok daha fazlasına göz atabilirsiniz.

Sürücü sorunlarıyla karşı karşıya olduğunuzu düşünüyorsanız şunları yapın. 'xperf -on drivers' komutuyla xperf'i çalıştırın. Bu komut sürücü aktivitesini kaydedecektir. Kayıt defteri aktivitesini kaydetmek içinse 'xperf -on registry' komutunu kullanın. Güç yönetimi için 'xperf -on power', dosyalarla ilgili sabit disk aktivitesi için 'xperf on dosyaadi' girebilirsiniz. Birden çok parametreyi birleştirmeniz de mümkün. Örneğin 'xperf -on power+registry+drivers' komutu gücü, kayıt defterini ve sürücü olaylarını izleyecektir.

Windows Performance Toolkit'te tüm ihtiyacınız olan biraz tecrübe edinmek. Program ile tüm teknik detaylar yanında başka hiçbir yerde bulamayacağınız, PC'nizin performans sorunlarına yönelik önemli ipuçları elde etmeniz mümkün.

Okuyucu Yorumları

Toplam 15 Yorum

Bunu Xp indirsek oluyormu yani simdi anlamadım

İlk Komutun xperf -on DiagEasy olması gerekmektedir. Saygılar.

daha açıklayıcı anlatılabilirdi bunu herkes çözemez

xp de indiriorum olurmu bilmiorum deniyecegim

'Graphs' menüsünü açın ve 'CPU usage by process' ile kontrol ettim gpu'yu en fazla %6 ile <Unknown> işlemi kullanıyor, ne işlemi bu, Microsoft bile bilemiyor bn nasıl bilicem şimdi :P

windows 7 için diyor. denemedim ama xp de çalışmaz. microsoftta xp ye program kolayına geliştirmez. adamlar tövbeli xp yi dışlıyolar

programların ve servislerin anlık cpu, toplam cpu, anlık bellek, max bellek ve toplam harddisk kullanımını görev yöneticisinden de öğrenebilirsiniz, bu program gereksiz servisleri de bildirmediğine göre bunları yine kendiniz bulmanız lazım. kısacası görev yöneticisinin resme dökümünden başka bişi değil. win7 nin hipernate sorunu olduğu da bilinen bi gerçek bunu bu program bana söylese nolur söylemese nolur. idefikir

çok yararlı ama çok zor:) daha ilk sayfadan dolu komut :)

Windows Performance Toolkit bir işltim sistemi mi mesala xp, vista windows 7 gibi

Windows Performance Toolkit mi kurcaz

xperf -on DiagEasy komutunu kullanınca.
xperf: Error: NT Kernel Logger: Halen varolan bir dosya oluşturulamaz (0xb7)
-Hatası alıyorum.

boş iş bunlar. windows yavaşladıysa tek çözüm format.en az 2 saat uğraşı ve 1 yıl sonra tekrar aynı şeyler. bunun bi yolu yok. bunun düzelmesi için winodwsuntekrardan yazılması lazım.

Trace.etl diye bir şey yok.
ilk başlardaki komutları girince "... yaptığınızdan dolayı bilgileriniz paylaşılabilir" gibi bir şey çıkıyor.
Bu programı adam gibi kullanabilen performans artışını yazsın lütfen.

Bence bununla uğraşmayın, true image ile formattan sonra gerekli programları yükleyip image alın. Bilgisayarınız yavaşladığında belgelerinizi yedekleyip image'i kurun. Formattan sonraki haline dönsün. True image kullanımı yaklaşık 15 dk sürüyor.

Arkadaşlar Bilgisayarınız Yavaşlamamasını İsitiyorsanız Öncelikle Temiz Kurulum Sonrasında İhtiyacınız Olan Programları Kurmak ve daha sonrasında ghost veya benzeri programlar ile sisteminizin yedeğini imaj halinde elinizin altında tutmak ve sistem yavaşladığı zaman yedeklenilen sistemden geri dönüş yapmak nedeni ise denemek için kurduğunuz ve daha sonradan kaldırdığınız programlar oyunlar vb uygulamalar silinse bile bir çok dll 'i ve kayıt defterinde alakasız bir sürü değeri barındırmaktadır buyüzden sisteminiz yavaşlamaktadır.Eğer program denemek isterseniz vmware ile sanal sisteminizde test edebilirsiniz böylece sisteminizin kasmasına sebebiyet vermessiniz.

Programı kullandım, proğramı kullanmak isteyenlere yardımcı olmak babında biraz anlatayım: Hizmetleri açma kapatma konusunda yardımcı oldu ve açılış hızının artttığına şahit oldum, diğer özellikleri kullanmadım ama [xbootmgr.exe -trace boot] ile başlayan bölüm bu yönden faydalı ... Yani hangi hizmetin bilgisaaraın kullanınımına hazır olmasını geciktirdiğini bulup eğr gereksizse devre dışı gerekliyse otomatik yapıyorsun[ "WdiSystemHost Start",
"WdiServiceHost Start" el ile başlat;"BITS start" gecikmeli otomatik olarak kalmalı anladığım kadarıyla] açılışta daha az bekliyorsun... :)

Sen de yorum yaz

 

CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play