Betelgeuse Yıldızı Hızlı Bir Şekilde Soluyor!

Kırmızı süper-dev yıldız Betelgeuse'nin, son zamanlarda hızla solmaya başladığı açıklandı. Peki bu solma, bir patlama ile sonuçlanır mı?

  • Levent Öztürk
Betelgeuse hızlı bir şekilde soluyor...
EarthSky.org

Gözyüzündeki en parlak yıldızlardan biri olan Orion takım yıldızı içerisinde yer alan kırmızı süper-dev Betelgeuse, son aylarda solmaya başladı ve bu da normalden çok daha az parlak olması anlamına geliyor. Ayrıca devasa yıldızın, yakın zamanda süper-novaya dönüşebileceği tahminlerini de ortaya çıkarıyor.

Pensilvanya'daki Villanova Üniversitesi astronomları bu ayın başlarında yaptıkları açıklamada, Betelgeuse'nin parlaklığının "modern zamanların en düşük" seviyesinde olduğunu söylediler. Aynı ekibin Pazartesi günü yaptığı bir güncelleme de geçtiğimiz iki hafta içerisinde yıldızın solmaya devam ettiğini söylüyordu. Hatta bu solmanın miktarı o kadar yüksek ki, en parlak 10 yıldızdan biri olma konumundan yaklaşık 21. en parlak yıldız olmaya kadar geriledi.

Burada gerçekleştiği düşünülen iki durum bulunuyor. Betelgeuse, geçtiğimiz bin yıl boyunca solup tekrar aydınlanan değişken bir yıldızdı ve şu anda gördüğümüz olay, yıldızın ömrü içerisinde göz açıp kapayıncaya kadar geçtiği söylenebilecek son 50 yıl içerisindeki en ciddi parlaklık düşüşü. Son haftalarda internet üzerinde konu hakkında konuşan bilim insanlarının büyük kısmı da gerçekleşen şeyin muhtemelen bu olduğunu söylüyorlar. Yani yıldızın "ölmesini" beklemiyorlar.

Bir diğer olasılık da Betelgeuse yıldızının en sonunda "yakıtının tükenmiş olması" ve kendi içine doğru yıkılmaya başlaması. Bu süreç, muazzam bir süpernova patlaması ile sonuçlanıyor.

ESO

Rutgers Üniversitesi fizikçisi Matthew Buckley, Twitter üzerinde, yıldızın süpernovaya dönüşme ihtimalinin az olduğunu belirtirken, esprili bir şekilde kimsenin asıl soruyu sormamasının şaşırtıcı olduğunu söyledi: "Bu soluklaşma, birinin (yıldızın) çevresinde bir Dyson küresini bitirdiğinin işareti mi?"

Dyson küresi, gelişmiş bir uygarlık tarafından kurulabilecek, bir yıldızı çevreleyerek enerjisinin ciddi bir miktarını toplayan, teorik bir mega-yapı olarak tanımlanabilir. Bunu, bir yıldızı çevreleyen devasa güneş panellerinden oluşan daireler olarak düşünebilirsiniz.

Neyse ki bu yıldız Dünya'dan yüzlerce ışık yılı uzakta ve bu uzaklık evrensel anlamda oldukça küçük olsa da, süpernova patlamasına yakalanmaktan korkmamızı gerektirmeyecek kadar uzak. Dünya'daki yaşamın yakındaki süpernovalardan geçmişte etkilendiğine yönelik ilginç araştırmalar olsa da, buradaki iyi haber Betelgeuse'un patlaması Dünya'yı bir şekilde etkilemeyecek. Astronom Sten Odenwald'ın söylediğine göre patlamadan kalanların ve yüksek enerjili x-ışınlarının bize ulaşması için 100 yılın daha geçmesi gerekecek ve kendi Güneş'imiz ve Dünya'mız çevresindeki manyetik alanlar bizi bunlardan koruyacak.

Yine de tekrarlamakta yarar var: Betelgeuse yıldızının bir süpernovaya dönüşme ihtimali oldukça düşük.

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz

 

CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play