Değiştirme zamanı

Hızlı, güvenli ve kolay kullanımlı. Mozilla Firefox internet tarayıcısının son sürümü 1.0 artık indirilmeye hazır. CHIP, Internet Explorer tarayıcısının yerini alabilecek bu tarayıcıyı sizler için inceledi. Kararımız mı? Güvenliğe önem verilen her bilgisayarda bir Firefox yüklü olmalı.

Bütün dünya Internet Explorer tarayıcısından yakınıp duruyor. Güvenlik açıkları ve kullanım kolaylığının eksikliği nedeniyle, son zamanlarda CHIP okurları da Microsoft firmasının standart tarayıcısını kullanmaktan vazgeçmeye başladı.

Geçen seneye kadar okuyucularımızın yüzde 95’i Internet Explorer kullanırken, daha şimdiden yüzde 15’lik bir kitle alternatif tarayıcılara yönelip Mozilla Firefox kullanmaya karar verdi. Tarayıcının bu yeni sürümüyle beraber bu rakamın artacağına şüphe yok.

CHIP, Firefox tarayıcısını tercih etmenizin sadece güvenlik açıklarını kapatmakla kalmayacağını gösteriyor ve sorunsuz bir geçiş için size rehberlik ediyor.

Son sürümde göze çarpan en önemli yenilikler

Firefox’un son sürümü iki senelik geliştirme aşamasından sonra piyasaya sürüldü. Bu internet tarayıcısı, Mozilla soyundan gelen bir program.

Mozilla Firefox’un yeni sürümü 1.0 da bildiğimiz RSS Feed desteğiyle geliyor. Daha önceki sürümlerde bu özellik için bir eklenti yüklemeniz gerekiyordu. RSS Feed hizmeti veren bir sayfaya girdiğiniz anda ekranın sağ alt köşesinde bir simge beliriyor. Bu simgeye bir tıklama yetiyor ve en yeni bağlantılar, sık kullanılanlar menüsüne ekleniyor.

Pop-Up önleyici nasıl çalışıyor?

Kapatılan bir bilgi çubuğu, açılması engellenen tarayıcı penceresi hakkında size bilgi veriyor.

Service Pack 2’nin Internet Explorer’a eklediği ve araç çubuğuyla internet sayfası arasında kalan kısımdaki bir uyarıya benzer şekilde, kullanıcıların engellenen pencereleri görebilmelerini sağlayan bir özellik de mevcut. Bu uyarı satırına tıklamanızla Ayarlar kısmına giriyorsunuz. Buradan, otomatik açılan pencereleri isterseniz serbest bırakabiliyorsunuz.

Üzerinde fazlaca çalışılmış arama bölümü

Firefox’un İnternette arama özellikleri de geliştirilmiş. Tools / Web Search şeçeneğine tıklayınca, tarayıcının adres satırının yanına bir arama satırı ekleniyor. Buraya aramak istediğiniz kelimeyi girebilir ve aldığınız sonuçları da renklerle işaretlenmiş bir internet sayfası şeklinde inceleyebilirsiniz. Bir sayfanın kaynağını görüntülemek istediğinizde de aynı arama satırı karşınıza çıkıyor.

Ana şifre daha fazla koruma sağlıyor

Diğer internet tarayıcılarda olduğu gibi Firefox’ta da, internette kullandığınız şifreleri hatırlayan bir özellik var. Bunun kötü yanı, şayet bilgisayarınızı ailenin diğer bireyleri veya oda arkadaşınız da kullanıyorsa, ulaşmalarını istemediğiniz gizli ve kişisel bilgilerinizi elde edebilecek olmaları. Bu tip veri hırsızlıklarını önlemek için yeni Firefox, oturumu her açışınızda sadece bir kere girmenizi gerektiren genel bir şifre kullanıyor. Bilgisayarda kaydedilen şifrelerinizin otomatik boşluk doldurma işlevi, ancak bu şifreyi girdikten sonra etkinleşiyor.

İçiniz rahat olsun, güvenli sörfün keyfini çıkarın

İnternet güvenliği denildiğinde bilgisayar kullanıcılarının aklına gelenler güvenlik duvarı, casus programcık engelleyici, internet filtresi, numara çevirici koruması ve anti-virüs programı gelir. Güvenli bir internet tarayıcı ise bu listeye genellikle girmez. Windows deyip de Internet Explorer’dan söz etmemek olmaz. Outlook Express gibi diğer programlar da Internet Explorer ile görev paylaşımı yapıyor. Kısacası, hiçbir Windows kullanıcısı yakasını Internet Explorer’dan kurtaramıyor. Bu yüzden, Internet Explorer tarayıcısını hiç kullanmasanız bile güncellemelerini indirmek zorunda kalabilir, bunun dışında sadece internet bölgelerini ayarlayıp, bütün scripting işlevlerini etkisiz hale getirebilirsiniz.

Artık ActiveX yok

Internet Explorer’ı koşullar ne olursa olsun güncel tutmak zorundasınız. Ama Firefox’u güncel tutmak için iyi nedenleriniz var. Firefox, siz gidip de bir ActiveX eklentisi yüklemediğiniz sürece ActiveX özelliğine hiçbir zaman başvurmuyor ki, bu da iyi bir şey. Zira Microsoft’un bu teknolojisi ve bu teknolojinin site tasarımcıları tarafından değiştirilip kullanılması sonucunda güvenlik açıkları ortaya çıkıyor. Bunun en son örneği de online virüs tarayıcıları. Firefox bu tip tehlikeli Visual Basic script’leri karşısında son derece soğukkanlı ve bu yüzden hiç bir işlemi gerçekleştirmiyor.

Etkin: Firefox açılışta bütün Java elemanlarını ve Javascript’i başlatıyor.

Firefox bunlara ek olarak Internet Explorer’da kullanılan karışık güvenlik bölgelerine dokunmadan yoluna devam ediyor. Aslında bu bir bakıma iyi, ama pek esnek değil ve yeni kullanıcıların kafasını karıştırabiliyor. Firefox, internet ve intranet arasında ayrım yapmıyor, güvenilen ve güvenilmeyen sayfalarla ilgili ayarlar da son derece az. Tarayıcı her internet sayfası için aynı ayarları kullanıyor: Girdiğiniz her internet sayfasında rahatça sörf yapabilmeniz için Java ve Javascript’i etkin hale getiriyor. Bu özellikleri birkaç tıklama ile Options / Web Features menüsünden kapatabilirsiniz.

Veri koruma ayarları

Firefox’un verilerinizi korumak için hafızasında tuttuğu her şey Tools / Options menüsündeki Privacy kısmında listelenmiş: Geçmiş, kaydedilmiş form doldurma bilgileri, kaydedilmiş şifreler, indirme geçmişi, kalıcı kullanıcı bilgileri ve önbellek içerikleri. Bu seçeneklerin her biri için ayarlar ve bir de silme düğmesi mevcut. Güzel olan bir başka özellik de yazılımın hafızadaki her şeyi tek bir fare tıklamasıyla silebilmesi.

Internet Explorer ile karşılaştırıldığında Firefox, büyük bir avantaja sahip: Açık kaynak kodlarına sahip bu tarayıcı, çok yaygın bir kullanıma sahip olmadığı için programın güvenlik açıklarını kollayan kötü niyetli kişilerin pek de ilgisini çekmiyor. Tabii her gün yenilenen kritik güncellemeleri de olmadığı için bakımı daha kolay.

Rahatsız edici reklamlar keyfinizi kaçırmasın

Günümüzün sörfçüleri rahatlıktan ödün vermiyor. Pop-Up önleyici, dosya indirme yöneticisi ve yazılımla bileşik arama özellikleri, artık birer zorunluluk.

Tarayıcılar internete giriş kapınızdır ve istediğiniz sayfaya ulaşmak için hangi tarayıcıyı kullandığınız sizin için fark etmez. Tarayıcı seçimi yaparken, kararınızı etkileyecek güvenlik özelliklerinin yanında sörf yaparken rahatınızı sağlayacak konulara da dikkat etmelisiniz.

Tümleşik Pop-Up Önleyici

Firefox sürekli olarak etkin konumda bekleyen bir Pop-Up önleyici ile beraber geliyor. Pop-Up’larına ihtiyaç duyduğunuz bir sayfaya girmek isterseniz bunu Web Features / Allowed Sites butonuna tıklayarak bir listede belirtebilirsiniz. Tarayıcının yeni sürümünde ise engellenmiş olan pencereyi tek bir tıklama ile görebilirsiniz.

Ufak bir dosya indirme yöneticisi

Firefox, Internet Explorer’daki benzerinden daha fazla özellik sunan bir indirme yönetimine sahip: Yaptığınız en son indirme işlemleri tek bir liste haline getirilmiş ve üzerine tıklamanız halinde sizi yüklemenin yapılacağı klasöre ulaştırıyor. Yarım kalan veya bölünen indirme işlemlerini de bir bağlantı ile orijinal dosyaya ekleyebiliyor, böylece indirme işlemine sonra da devam edebiliyorsunuz.

Ek bir özellik: İndirme işleminin bittiği sırada ekranının sağ alt tarafında birkaç saniyeliğine, Outlook 2003 kullanıcılarına tanıdık gelen bir bilgilendirme penceresi açılıyor. Bu yolla indirme işleminin tamamlandığından haberdar ediliyorsunuz.

Aradığınızı daha kolay bulun

Adres satırının yanında bulunan önceden girilmiş Google arama listesi artık şart. Deneyimli kullanıcılar Windows’ta [Ctrl]+[K] kısayolunu kullanarak arama satırına hızla ulaşabiliyor. Bu tarayıcıda Google bir arama motoru olarak önceden belirlenmiş. Tabii birkaç tıklama ile Yahoo, Amazon ya da Ebay gibi arama motorlarına da ulaşabiliyorsunuz.

Sekmeli sörf

Çoğu internet kullanıcısı “sekme” (tab) kavramına müteşekkir Bu pratik özellik sayesinde birden çok sayfayı tek bir pencerede açmak mümkün. Internet Explorer’dan farklı olarak, Firefox bu özelliği hiçbir eklenti yüklemenize gerek kalmadan destekliyor.

Daha esnek genişletme olanakları ile özelleştirilebilir

Deneyimli kullanıcılar, her şeyden önce internet tarayıcılarını eklentilerle genişletebilmeyi ön planda tutuyor. Firefox bu talebi karşılamak için bir dizi olanağa sahip.

Firefox, geliştirilmeye başladığı ilk zamanlardan beri zarif ve hızlı bir tarayıcı olarak tasarlanmış ve geliştiriciler onu eklentilerle doldurmaktan uzak durmuş. Ama tarayıcıya ek özellikler katmak isterseniz, tarayıcıyı eklentilerle donatabilirsiniz. Bu konuda başvuracağınız ilk yer Mozilla’nın kendisi.

Eklentilerin bulunduğu internet sayfasına Options menüsünden de ulaşabilirsiniz. Tools menüsünden Extensions bölümüne girip, Download New Extensions seçeneğine tıklayın. Burada karşılaşacağınız 20 kategori içinde açık kaynak kodlu tarayıcınız için çok sayıda eklentiye ulaşabilirisiniz. Bunların arasında fare imleçleri, bağlantı denetleyicileri, takvimler, reklam önleyiciler, programlar ve yardım öğeleri bulunuyor.

Eklentileri yüklemek son derece basit tutulmuş. İstediğiniz eklentiyi indirmek için üzerine bir defa tıklamanız yeterli. Çalıştırmak içinse tarayıcıyı yeniden başlatın, işte oldu. En sevilen eklentilerden biri, Şash animasyonlarını ya da banner’ları daha yüklenmeden önleyen reklam önleyici AdBlock. Çok basit bir filtreleme listesiyle çalışıyor ve istemediğiniz reklamları sağ tuşla bu listeye alabiliyorsunuz.

Firefox, internet üzerinden sohbet tutkunlarını düşünerek IRC ağlarına bağlanabilen ChatZilla eklentisine de sahip. Firefox’u bir FTP aracına dönüştüren fireFTP ise, internet sitesi olanlar için son derece yararlı bir eklenti.

Yola Internet Explorer ile çıkanlar için geçiş ipuçları

Bilgisayarla tanıştıkları günden beri Internet Explorer kullanmaya alışanlar için Firefox tarayıcısına geçmek, büyük bir olay gibi gözükebilir. Ama aklınızda bulunsun, bu geçiş aslında hiç de göründüğü kadar zahmetli değil.

Internet Explorer’dan Firefox’a geçmeyi düşünenler, sakın problemlerle karşılaşacaklarını düşünüp de korkuya kapılmasınlar. Internet Explorer’da Favorites olarak adlandırılan Bookmark’lar (sık kullanılanlar), kalıcı kullanıcı bilgileri (cookie), geçmiş hafızada tutulan şifreler ve internet ayarlarının hepsi Firefox tarafından, yükleme sırasında aynen alınıyor. Eğer isterseniz bilgileri ve ayarları aktarma işlemini File / Import seçeneğinden de yapabilirsiniz.

Eğer tarayıcının arayüzü hoşunuza gitmezse, bunun için iki çeşit çözüm mevcut: İsterseniz Tools / Themes seçeneğine tıklayarak yeni temalar indirebilir ya da menü kısmına sağ tuşla tıklayıp Customize seçeneğine girerek bütün görünüşü dilediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Aslında Firefox’u yeni kullanmaya başlamışsanız, ilk çözüm sizin için daha uygun olabilir.

Eklentileri yüklemek

Firefox, Şash Player ve benzeri birçok yan programla beraber çalıştığı için, bunları indirmeniz gerekebilir. Bu tip eklentiler, genellikle üreticilerin sayfalarından indirilebilir. Yan programların en önemlileri, Mozilla geliştiricileri tarafından kullanıma açılmıştır.

Sonuç: Bilgisayarınıza Firefox yükleyin

Firefox, birçok açıdan Internet Explorer’a üstünlük sağlamayı başarıyor: Daha güvenli, daha akıllıca tasarlanmış ve kolayca genişletilebiliyor. Daha fazla sörf keyfi ve her şeyden önce güvenlik için, dergimizle ücretsiz olarak dağıtılan bu tarayıcıyı tavsiye ediyoruz. Mozilla Firefox daha güvenli, daha rahat ve kişisel ihtiyaçlarınıza göre kolay ayarlanabiliyor. Bu yüzden hem yeni başlayanlara, hem de deneyimli kullanıcılara uygun. Tabii yeni sürümü 1.0 ile beraber gelen özellikler de bu tarayıcıyı bir adım öne geçiriyor. Ayrıca Internet Explorer’dan Firefox’a geçiş son derece basit ve hızlı, üstelik isterseniz ikisini de aynı anda kullanabilirsiniz.

Bilgisayarının güvenliğini düşünenler, internet tarayıcılarını değiştirmeden edemezler. Tartışılabilecek tek can alıcı nokta, Firefox’un şimdilik yaygın bir tarayıcı olmaması ve güvenlik açığı arayanların Internet Explorer’a yönelmesi.

İnternet tarayıcısını değiştirmek isteyenler zahmetsizce ve gönül rahatlığıyla Firefox’a geçiş yapabilir. Bütün ayarlar otomatik olarak yeni tarayıcınıza aktarılacaktır.

Mete Pınar
mete@chip.com.tr

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz

 


CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda

İlginizi çekebilir