Üzerine yazılan diskten veri kurtarılır mı?

Sabit diskten silinen verileri kurtarmak mümkün; peki üzerine yazılan verileri neden kurtaramıyoruz?

  • Zeynel A. Öztürk

Silinen verileri sabit diskten kurtarmak, genellikle mümkün olabilir. Çünkü bu veriler aslında gerçekten silinmemiştir, sadece dosyaların bulunduğu konumun bilgisi silinmiştir. Bu makalemizde verilerin bir sabit disk üzerinde nasıl depolandığını, silindinde ne olduğunu, biçimlendirmenin tam olarak ne yaptığını ve üzerine yazılan dosyaları kurtarmanın neden imkansız olduğunu sizlere açıklamaya çalışacağız.

Makalemizde verilerin sabit disk üzerinde fiziksel olarak nasıl depolandığını ele aldık. Zira üzerine yazılan verilerin neden geri döndürülemeyeceğini anlamak için bunu bilmek gerekiyor.

Bilgiler dijital olarak nasıl saklanıyor?

Bilgiler dijital olarak nasıl saklanıyor?

Dijital bilgiler baytlar olarak saklanır. Her bayt, 8 bit içermektedir. Her bit ise ya 0, ya da 1 değerine sahiptir. Veriyi bu şekilde depolamaya ikili sayı sistemi denir. Bilgisayarda depolanan tüm veriler, ikili olarak saklanmaktadır.

Sabit diskler, verileri nasıl depoluyor?

Sabit disklerde bilgiler, genellikle manyetik ve uçucu olmayan bir şekilde depolanır. Bunun anlamı verileri saklamak için güce ihtiyaç duyulmamasıdır. Her mıknatıs, bir artı ve bir eksi kutbuna sahiptir, bu ise iki değere, dolayısıyla ikili koda denk gelir.

HDD depolama birimi veya plak, demir-mıknatıssal bir yüzeye sahiptir. Bu yüzey, "manyetik domain" adı verilen küçük manyetik bölgelere ayrılmıştır. Veri, manyetik domain'lerin mıknatıslanma yönü değiştirilerek kaydedilir. Her manyetik domain, iki yönden bir tanesiyle mıknatıslandırılabilir ve sonuç olarak 0 veya 1 değerini temsil eder.

Yeni bir teknoloji sayesinde 2005'den itibaren sol-sağ mıknatıslanmadan yukarı-aşağı mıknatıslanmaya geçilmiştir. Bu, manyetik domain aralıklarını azaltarak depolama alanını artırmıştır.

Veriler RAM'e nasıl yazılıyor?

Güç kesildiğinde kondansatörler deşarj olur ve veriler kaybedilir

Veriler RAM'e nasıl yazılıyor?

Verilerin RAM'e yazılışı özde sabit diske yazılışı ile aynıdır. En büyük fark ise bu tür depolama alanının uçucu olmasıdır. Yani güç kesildiğinde depolanan tüm veriler silinir. Bir RAM, kondansatör ve transistörlerden oluşan entegre devrelerden oluşur. Her kondansatör, bir bit veriyi temsil etmektedir. Kondansatörün durumu, ya doludur ya da boştur. Böylece ikili değerler olan 1 ve 0'ı temsil edilir.

Veriler silindiğinde ne olur?

Bir RAM modülünde organizasyon yapısı oldukça düzdür. Veriler bellekten silindiğinde gerçek bilgiler anında silinir. Güç kaybedildiğinde ise kondansatörler hızla deşarj olur ve tüm bilgiler kaybedilir.

Bu durum, sabit disklerde tamamen farklıdır çünkü bilgiler iki yolla kaydedilmektedir. İlk olarak veriler, manyetik sabit diskte fiziksel olarak depolanır. İkinci olarak tüm depolanan veriler, dosya sistemi tarafından yönetilir. Dosya sistemi, verilerin tam konumunu bildiren bir bilgi tablosuna sahiptir. Bu gereklidir, çünkü bir dosyanın parçaları, sabit diskin farklı konumlarında kayıtlı olabilir. İşletim sistemi, bu verileri kullanarak büyük dosyaları tekrar bir araya getirir.

Sabit diski biçimlendirince ne olur?

Bir dosya silindiğinde tipik olarak sadece dosya sistemi tablosundaki kaydı silinir. Gerçek dosyayı silmek çok uzun sürebileceğinden, verinin bulunduğu fiziksel konuma dokunulmaz. Ancak işletim sistemi yeni dosyalar depolamak istediğinde boş alana başvurur. Silinen dosyaların konumu boş olarak işaretlendiği için işletim sistemi, eski verilerin üzerine yeni veriler yazabilir.

Sabit diski biçimlendirince ne olur?

Birçok kullanıcının tanıdığı biçimlendirme, yüksek seviye biçimlendirme olarak adlandırılır. Bu biçimlendirmede dosya sistemi boşaltılır. Sabit diskteki bozuk kesimler taranmadığından, hızlı biçimlendirme olarak adlandırılır.

Tipik olarak hızlı biçimlendirme sırasında sabit diskteki veriler silinmez, ancak dosya sistemi baştan kurulur. Sistem ve ayarlar aynı kaldıkça daha önceden sabit disk üzerinde olan veriler silinmez veya üzerine yazılmaz, dolayısıyla kurtarılabilir.

Verinin üzerine yazılınca ne olur?

Verinin üzerine yazılınca ne olur?

Verinin üzerine yazıldığında sabit disk üzerindeki manyetik domain'ler tekrar mıknatıslandırılır. Bu işlem, daha önce bu konumda saklı olan veriyi ortadan kaldıran ve geri alınamayan bir işlemdir.

Mıknatıslanmada değişikliklere dair bazı fiziksel izler kalabilse de, ve bu teorik olarak bir kısım geri döndürmeyi mümkün kılabilse de, bunun için manyetik güç mikroskobu veya benzer teknolojiler gerekmektedir. Bu teknolojilerin bugüne dek veri kurtardığı görülmemiştir. Kısaca, üzerine yazılan veriyi şu an kurtarabilecek bir yazılım veya teknik bir yol yoktur.

Okuyucu Yorumları

Toplam 19 Yorum

Güzel bir makale.Teşekkürler.

çok iyi bir makaleydi teşekkürler.

elinize sağlık.güzel bir makaleydi.bu gibi konularla ilgili yazılarınızın devamını bekliyoruz

Makale için teşekkürler.

Dipnot :
''GetData Recover My Files Professional'' eğer verinin üzerine yazılmadıysa kesinlikle silinenleri geri getiren benim bildiğim en başarılı yazılım..

teşekkürler.hızlı biçimlemede verilerin aslında silinmediğini öğrendim:)

türkler bunada el atsın çözülsün bu sorun :))

Kısaca, üzerine yazılan veriyi şu an kurtarabilecek bir yazılım veya teknik bir yol yoktur.
_____
Peki Profesyonel veri kurtarma hizmeti sunan firmalar, defalarca silinip yazılmış olsa bile verileri kurtarmayı nasıl başarmaktadrlar ? FBI - CIA - Mit ve güvenilir emniyet teşkilatımızda delil olan harddisklerden veriler alabilmekteler ??

üzerine yazmak derken verilere ulaşılmaması için hard diski tamamen film veya herhangi bir video kopyala yapıştır diyip doldurmak mı gerekiyor?

hard diskiniz kriminale girdiğinde fabrikadan çıkıştan o ana kadar yüklenen tüm programları v.s. kurtarabiliyorlar

Guzel bir makale olmus, oncelikle bır dosyayı tamamen silmek için wipe progları kullanmalıyız, bu yolla dogru silinmis bir dosyayının kurtulması cok zordur ben senelerdır bu işi yapıyorum ama kurtaranı görmedim, bır de yanlışlıkla sıldıgımız bır dosya için çeşitli veri kurtarma programları kullanmamız lazım çunku bır progamın bulamadıgını baska bır program bulabılıyor...

günümüzün gelişen teknolojisini biz üretemiyoruz üretenlerinde kesin bilimde ulaştıkları sınırları dünyaya açacaklarına inanamıyorum o yüzden üzerine yazılan verilerin gerçekten kurtarılamayacağı düşüncesi pek inandırıcı gelmiyor makalenizi okudum teşekkürler enazından bilgilendik fakat affedin ama yinede inanamıyorum

Eğer üzerine veri yazılan diskteki bilgilerin kurtarılamadığını iddia ediyorsanız (aynı sektör ve ize 3-4 kere yazılsa bile) neden piyasada dosya/disk dilimleme (file shredder) ya da diski kullanılmaz hale getiren uygulama/yazılımlar var? Eğer veri yazılmış alanın üzerine tekrar veri yazıldığında önceki verinin okunması mümkün değilse, bu yazılımlar sizce neden aynı sektöre binlerce kez veri yazıp silerek diski kullanılmaz hale getirme gereği duyuyorlar? bununla birlikte önemli kurumlar neden sabit disklerini dilimledikleri yetmiyormuş gibi, yoğun manyetik alan, yüksek gerilim, ateş, su, asit vs. 'ye maruz bırakıp silindirle fiziksel olarak eziyorlar? neden?

üzerine veri yazıldığında alttaki bilgi silinmeseydi eğer herhangi bir harddiski sonsuz kapasitede doldurabilirlerdi.böyle saçma şeymi olur

Ben aşagıda neden, neden diyen okuyucunun sorusunu cevaplamak istiyorum. Eger bir verinin uzerine başka bır veri yazılırsa alttaki veri tamamen silinir fakan eski verinin golgeleri kalabilir bu ancak elekro mikroskopla ulaşılabilir buda teorik olarak piratikte cok zor, diskin üzerindeki veriyi tamamen silen programlar var bunların diski silmek için 3, 5 veya 7 kere uzerinden gecebilir bunun iki nedeni var, birincisi bu proğramlar sector atlayabilirler bunu için bir kaçkez diskin uzerinden gecerek atlanma ihtimali olan sectorlerinde uzerlerinden geçilebilir, ikincisi ise eski verilerin golgeleri kalıyo demiştik bunları cıkarmak zaten zor ama, bu programlar defalarca diskin uzerinden gecerek imkansıza yakın olan veri kurtarmasını, imkasız hale getirir cunku ortada veri kalmamıştır. Ve birde kurumlar onemli bilgilerin yok edilmesi için diski fiziksel olarak imha ediyolar bunun sebebi ise silme programlarını %100 dogru calışmadıgı bunun içinde işlerini garati altına alıyolar...

Profesyonel veri kurtarma firmaları, yangın, fiziksel hasar gibi ortamlarda fiziksel zarar görmüş veya elektronik devre ve bios yazılımı zarar görmüş diskleri kurtarabilmektedirler. Normal silinmiş ve formatlanmış diskler zaten basit bir yazılımla kurtarılabilmektedir. Defalarca üzerine yazılmış bilgileri kurtarabilmek yazıda da belirtildiği gibi mümkün değildir. Filmlerde gördüğünüz herşeye inanmayın.

Gerçek kurtarılmama istiyorsanız çıkarın harddiskinizi açın içini. 5x10 cm büyüklüğünde bir yapay mıknatıs alın (5mm çapında olanlar birbirine yapıştığında çıkarması zor oluyor artık siz kıyaslayın) güzel bi disklerin üzerinden geçirin bakalım kurtarılıyor mu :)
Quick Format ile biçimlendirilen diskler 3-4 saate (boyutuna göre) herşey geri alınabilir. Kayıp olmadan.
Tam format ile biçimlendirilen disklerde yaklaşık %10 veri kurtarılabilir. Bu da bir işe yaramaz. Word belgesinin ya da bir resmin rastgele bölümlerinin toplamı %10 ediyorsa boşuna zaman harcarsınız.
Yukarıda belirttiğim yöntemle diski silerseniz isterseniz NASA'ya götürün kimse birşey kurtataramaz :D
İyi bozmalar ..... ;)

içinde çok önemli olduğunu düşündüğünüz disk varsa, açın içini, plakayı 3-4 parçaya bölün. ve her parçayı şehrin farklı yerinde farklı çöplere atın. artık akşam rahat bir uyku çekersiniz.

eğer bu durumda da birisi o parçaları toplayıp verileri okuyabiliyorsa helal olsun ona. hakkıdır, okusun :)

nasıl yolu yokmuş adamlar 1000tl ye üzerine yazılanıda kurtarırız diyorlar.

Sen de yorum yaz

 

CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play