Flash'tan Steve Jobs'a kötü haber!

Apple patronu Steve Jobs ısrarla tersini iddia etse de Flash kolay kolay ölemez. Neden mi?

  • Selçuk İslamoğlu
Flash - HTML5
HTML5 vs Flash Savaş aslında göründüğün gibi çetin değil

Uzmanlar HTML5'i yerlere göklere koyamayan ve iPhone ve iPad gibi cihazlarında Flash'ı ısrarla koymamak derdinde olan ve en yakın dost firması Adobe'un Flash'ına savaş açmış Steve Jobs'un Flash'ın kaderi hakkındaki "Flash bitecek!" düşüncelerini basitçe "dar görüşlülük" olarak nitelendiriyor.

Bu tür argümanların en büyük kozu ise HTML5'in açık kaynak, Flash'ın ise kapalı kaynak olması oluşturuyor. Şimdiye kadar bu tartışmanın yaşandığı yerler olan yazılım, işletim sistemi gibi alanlarda bu argümanın yeterli olmadığı aşikar.

Peki durum gerçekten bu kadar kolay mı? HTML5 ile Flash'ın meydan muharabesinde kim ne düşünüyor?

Video oynatmaktan fazlası...

Flash video oynatmaktan daha fazlasını yapıyor

HTML5'in video oynatabilme özellikleri ön plana çıkarılıyor. Ama Flash sadece video oynatmaktan çok daha fazlasını sunuyor. Üstelik HTML5 ile yapılabileceklerden çok daha hızlı ve basitçe. Flash ilk çıktığı zamanlar (özellikle düşük hızlı internet zamanlarında) bir çok karmaşık şekli çok daha hızlı yükleyen animasyonları çok daha hızlı ve az boyutlu şekilde göstermesiyle kendini sevdirmişti. Bununla birlikte Flash kadar popüler olmasa da Microsoft Silverlight da kendini bu sahada göstermeye başladı.

Flash sadece videolar da değil, bir çok oyunda da kullanılıyor. HTML5 ile böylesine karmaşık oyunlar yapması oldukça zor. Diğer yandan HTML5'in etkileşimli web sayfalarında yapabilecekleri Flash'a göre çok daha uzun ve daha masraflı.

HTML5'in yaygınlaşma süreci

İnsanları kullandıkları şeylerden vazgeçirmek oldukça güç. En yakın örneği olarak Microsoft'un IE6'yı bitirmek için açtığı savaşa benzetebiliriz. Bildiğiniz üzere Microsoft gibi etkili araçlar kullanabilen bir firma bile IE6'yı henüz yüzde 10'lardan aşağıya düşüremedi. CSS3 ve HTML5'i tam olarak destekleyecek IE9'u yaygınlaştırmak çok daha zor olacak . Tüm tarayıcılar arasındaki uyumsuzluk HTML5 sayfaları tasarlamak isteyenleri her tarayıcıya ayrı zaman ayırmak zorunda bırakabilir. Opera ile düzgün görünen bir sayfanın, Firefox'ta tamamen farklı davranması gibi etmenler geliştiricilere oldukça zor anlar yaşatabiliyor.

Bunun yanında Flash'ta ise geliştiricide nasıl davranıyorsa, kullanıcıda da aynı şekilde davranan animasyonlar ve etkileşimli siteler hazırlamak mümkün. Adobe bu konuda çok daha fazla geliştirici aracı sunuyor. "Vakit nakittir" diye düşünülecek olduğunda, Flash geliştirmenin hızı HTML5'te aynı şeyleri yapabilmekten çok daha hızlı.

İçerik Koruma ve Telefon Desteği

İçerik koruma ve video dağıtımında da Flash vazgeçilemez

Bir Youtube geliştiricisi John Harding "Her ne kadar Google HTML5'e tam destek vermek istese de, içerik koruması için Flash bizim için vazgeçilemez" diyor. Flash video dağıtımlarında kopyalanması güç bir akış protokolü olan RMTPE protokolünü kullanabiliyor, HTML5 video özelliklerinde ise bu mümkün değil. Özellikle içerik sağlayıcılar, videolarının sadece izlenebilmesini istiyor fakat kopyalanmasını istemiyor.

Diğer yandan kullanılacak çözücü de problem konusu. Eğer tarayıcı haklarını satın almazsa, her tarayıcı bir video çeşidinden eksik kalacak. Örneğin, yüksek çözünürlükleri sıkıştırarak uygun boyutlarda sunabilen ve bugün kullanılan en popüler çözücü H264, Flash'la her bilgisayara gelebilse de, HTML5 açısından Internet Explorer 9 ve Safari'de destekleniyor ama Opera ve Firefox'ta desteklenmiyor. Google VP8 formatını önerse de, On2 ve VP8'in sıkıştırma kalitesi H264'ün yanına yaklaşamıyor. Ogg Theora ise hepsinde standart olacak olsa da onun da kaderi VP8'e benziyor. Daha kaliteli videoları daha az bant genişliği ile göndermek daha tercih sebebi olacaktır.

Flash diğer telefonlara da giriyor.

Apple her ne kadar kendi telefonlarına koymamakta ısrar etse de, Flash çoktan bir çok diğer telefon işletim sistemine girmiş durumda. Zaten pazar payı yüksek Symbian'lara girmişti ama şimdi iPhone'u en çok zorlayacak rakiplerinden Android 2.2 ile birlikte geliyor.

Ayrıca Adobe çoktan Blackberry ve Windows Mobile'a da girmek için kolları sıvadı ve Flash için bu telefonlara çalışmalarının başladığını duyurdu.

Reklamcının da kolayı...

Tabi Reklamcılar da bu konuda etkili

Web gemisinin lokomotifidir reklamlar. Kimileri her ne kadar can sıkıcı olsa da, kuşkusuz reklam gelirleri olmayacak olsa web'in de ilerlemesi bir hayli kısıtlanırdı. Tabi reklamcılar da hemen her tarayıcıda, her kullanıcı da reklamlarının gözükebilmesini ister. Daha önemlisi hazırladıkları etkileşimli reklamları çok daha hızlı hazırlanabilmesi bir diğer konu

CHIP Online Notu:
Flash HTML5'in gelişi ile pek de tehdit altında görünmüyor. Özellikle teknoloji devlerinin hatta HTML5'in geliştirilmesinde öncü olanların bile şüpheyle yaklaştığı bu konuda Steve Jobs'un öngörülerinin fazla gerçekçi olmadığını söylesek zor olmaz.

Okuyucu Yorumları

Toplam 20 Yorum

Flash sız hayat düşünemiyorum....Yenilik olmalı ama silmeden.. Karalamadan.

Adımlarını yeni atmaya başlayan HTML5' e çok yüklenmişler. Oysa HTML5 daha yolun başlarında FLASH ise yılların deneyimini almış durumda. Ayrıca HTML5 bir özgür yazılım. Sunucu ve süper bilgisayarların geliştirilmesi ve kişileştirilmesi daha kolay olduğu için özgür yazılım kullanması gibi profosyonellerde kişileştirilmesi daha kolay olduğu için HTML5' i tercih edebilirler. Eminim HTML5 bir çok kişi tarafından geliştirilip FLASH' tan daha işe yarar bir seviyeye gelicektir.

yazida gecenler gercekten cok hakli ama soyle bir durum var apple in da hakli oldugu stabilite performans ve pil omru. bu kriterler mobil cihazlarda gercekten oldukca sıkıntı yaratiyor flashin daha da gelistirilmesi lazim mobil cihazlar icin

Flash videolar bir şekilde siteden alınıp kopyalanabiliyor zaten, bir youtube çalışanı nasıl aksini söylüyor anlamadım.

Açık kaynak övgüsü yapıp da kendin programlara sansür uyguluyorsun. Önce kendi tenakuzundan daha doğrusu kibrinden kurtul!

HTML5 bir standart hem de açık bir standart nasıl oluyor da bir tarayıcıda farklı diğerinde farklı olabiliyor?

H264 ise kullanım için artık ücret istemiyor kaynak kapalı ama kullanımı artık ücretsiz yani her isteyen istediği yerde kullanabiliyor.

HTML5 i ise yaygınlaştırmaya ne hacet. ie bile desteklerken neden bir de yaygınlaşması için uğraşılsın? Yani kurulan herhangi bir tarayıcı zaten destekliyor.

Bir reklam için %100 cpu kullanmak israftır ayıptır. Bunun her yeri yüksek teknoloji olsa ne olur. Eh evet yüksek teknoloji olduğundan yüksek kaynak kullanıyor galiba huh?

Eski çatıları yıkan yeni katlardır. Çatı (bu örnekte flash) ben ne kadar yıkılmam desede göreceğiz.

flashsız asla olmaz steve jobs ta bir yeri kalktı kendini bir şey sanıyor o kadar dandik bir şirketi var ki aslında flashsız olurmu hiç saçmalığa bak flash hayattır steve jobs bayattır !!

html5 ile flashın yeteneklerini karşılaştırmak ajdar ile tarkanı karşılaştırmak kadar anlamsızdır bence.

Ben Flashsız bir hayat düşünebiliyorum. Çünkü Flash sadece yılların alışkanlığını arkasına almış gibi görünüyor. Evet, daha kolay programlanabiliyor olabilir ama ben HTML ve JS ikilisini ActionScript' ten daha iyi biliyorum. Dolayısıyla bana göre flash yazmak daha zor. İşbu nedenden dolayı flash ilk başlarda yıkılmıyor gibi dursa da ileriki yıllarda çok büyük düşüşler yaşayacaktır.

Bu böyle biline :)

Adımlarını yeni atmaya başlayan HTML5' e çok yüklenmişler. Oysa HTML5 daha yolun başlarında FLASH ise yılların deneyimini almış durumda. Ayrıca HTML5 bir özgür yazılım. Sunucu ve süper bilgisayarların geliştirilmesi ve kişileştirilmesi daha kolay olduğu için özgür yazılım kullanması gibi profosyonellerde kişileştirilmesi daha kolay olduğu için HTML5' i tercih edebilirler. Eminim HTML5 bir çok kişi tarafından geliştirilip FLASH' tan daha işe yarar bir seviyeye gelicektir.
--------------------------------------------------------------------------------
Arkadaşım şu açıdan bakmayı dene birde. Tamam özgür yazılım açık kaynak v.s. güzel şeyler ama nereye kadar götürebilir ??? Teşpihte hata olmaz ama Windowsun karşısında durmaya çalışan Linux gibi oldu... Flash karşısında ki Html5 haksız mıyım ?

Adobe yılların firması kolayına geri adım atmayacaktır. Bir kere flashda ciddi bir proje gerçekleştiren bir daha bırakamaz zaten. Flashı sadece izleyenler anlayamaya bilir. İzleyen için çok cpu harcayan, tarayıcıyı kitleyen program olarak biliniyor ama tasarımcısı bilir flashın ne olduğunu neler yapabileceğini.
Benim işimle ilgili olmadığı halde bugün başka versiyon çıkarmasa bile son versiyonunu en az 20 sene daha kullanırım. Flashda bir çizgi çizmek başka hiçbir programda aynı zevki vermez.

apple in flash hakkinda diger savundugu bir nokta,ki bence haklilar,flash touch-screen ve multi-touch teknolojisiyle son derece uyumsuz ve yetersiz.pil omru ve kaynak tuketimini hic soylemiyorum bile,flash basli basina bir kaynak tuketim canavari.bu yaziyi yazan arkadas muhtemeln html5 in ne oldugunu ve ne amaclarla gelistirildigini hic bilmeden yazmis,cok buyuk ihtimallede sorsaniz kendisi windows un en iyi isletim sistemi oldugunu iddia eder.bu kadar kor cahil olmayin allaskina ya

Steve Jobs ruyasinda görur ancak. Ilk önce yaptigi aciklama iki yuzlu. HTML5'i sevdiginden degil flashin icerigini Apple denetleyemedigi icin karsi. Onun icin kesinlikle flash icerik istemiyor. Ikincisi en basiti video oynatmak icin bile HTML5 icerisinde oturmus bir standart yok. Tarayicilarin yarisi bir standarti diger yarisi diger standarti desteklerken youtube haricinde hic bir sitenin mblerce tutan videonun farkli formatlarini sunucularinda tutacagini sanmiyorum. Ucuncusu var olan videolari HTML5 te desteklenen formatlara cevirmek bile binlerce cok uzun zaman surecek ki öyle Steve Blowjobs'in dedigi gibi bir gunde flashi birakip html5e gecmek diye birsey yok.

Ben Flash'ın PDF dosya formatı ile daha da yaygınlaştırılabileceğine inanıyorum.

Yeni nesil PDFlerin video ve audio dosyalarını da içerik olarak barındırabilmesi gerektiğine inanıyorum.(Örneğin bir PDF'nin içine bir video dosyası yerleştirebileceğiz.)Bu içerikleri Adobe Readerların içine yerleştirilecek veya browserda bulunan Flash Player ile PDF'nin içinde izleyebilir, dinleyebiliriz.Tıpkı YouTube'daki gibi.Tabii bu işten PDF formatı da kazançlı çıkacak.

Yeni nesil PDFlerde görmek istediğim diğer özellikleri de belirtiyorum.

-Container özelliği:Bazen belgenin içeriği gereği verilmek istenen ek dosyalar PDF'nin içine gömülebilir.PDF açıldığında dosya sayfadaki bir buttona tıklanarak PDF'den dışarı alınabilir.Herşey bir arada.

-EyeCatching özelliği:PDF sayfalarında harika efektler kullanılabilir.Bu da PDF belgelerinin zevkle okunan belgeler olmasını sağlar.

-Navigation özelliği:PDF dosyasındaki sayfalar arasında rahatça hareket edebilmeli, istediğimiz sayfaya rahatça ulaşabilmeliyiz.

İşte yeni nesil PDFlerden beklediklerim...

uyanın artık pil tüketimi kaynak kullanımı falan hikaye eğer apple flash desteklerse ücretsiz dağıtılacak binlerce yazılımın önüne geçemez ve para basan apple store çöker olay bundan ibaret

Kim ne derse desin elbet bir gün Flash bitecek, bu 1 ay yada 1 yıl sonra olur farketmez. Büyük sitelerin çoğu yavaştan HTML5'e geçmeye başladı, bunda mobil cihazların kullanımının artmasının da katkısı var. Android Flash destekliyor ama sonuca bakarsanız eğer cihazı aşırı kastığı ve pilini tükettiği gerçeği de var. Microsoft ise 6.5'te Flash desteği veriyorken Windows Mobile 7'de muhtemelen Flash kullanmayacak zira sistemin stabilitesini bozduğu aşikar.

Evet Flash çok kolay programlanabilir ama bunun sonucunda sistemin stabilitesini bozan, kastıran, aşırı güç tüketen bir ürün. Üstelik çok büyük güvenlik zaafiyeti var, şuan Windows'taki açıkların nerdeyse yarısı Flash'tan kaynaklanıyor.

Şunu da belirtmem lazım; Steve Jobs'un Flash'a izin vermemesinin sebebi Flash programlar kullanılmaması için değil. Bunu her seferinde söylüyorum, eğer Apple isterse Flash'ın sadece Safari üzerinde çalışmasını sağlarken Flash'la yapılmış application'ların (telefona uygulama yüklenmesini yani) kullanımını engelleyebilir. Flash'ın telefonun pilini nasıl tükettiğini Android üzerinde gördük zaten, bu yüzden Steve Jobs sonuna kadar haklı.

Son olarakta şunu söyleyeyim, Flash'ın öyle içerik korumasını geçmek zor falan değil. Firefox kullanan herkes tek hareketle bütün Flash içerikleri bilgisayarına indirebiliyor. Video olsun, oyun olsun, uygulama olsun hepsi için geçerli bu.

flash aynı windows'a benzer yıllarca süre gelmiş bir alışkanlıktan ibaret...zaten hackerlar ipad'de flashı çalıştırdılar steve arkadaşımız anca rüyasında görür flashı ipadde çalıştırmamayı.ama şu bi gerçek ki
flashı ne kadarda kötülesek de HTML 5 ile internetteki tüm videoları izleyemiyoruz

Dün 13.25'deki yoruma istinaden.

Bugüne kadar Acrobat Pro hiç kullanmadığım ve önüme de multimedia içeriğe sahip bir PDF gelmediği için PDF'nin multimedia dosyaları ile ilgili özelliğinden ne yazık ki haberim olmadı.

326MB'lık bir programda her halde her türlü özellik de vardır.

Yanlış bilgilendirme olmaması için not düşüyorum...

Flash geliştirilirse html5 felan tanımaz .D

Flash'ın uzun bir süre daha bizimle olacağı kesin.

Sen de yorum yaz

 


CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda
Apple Store
Google Play

Turhost

İlginizi çekebilir

 

 

Turhost