İnsanlığın kabusu Ozon tabakası artık iyileşiyor!

Uzunca bir zamandır insanlık için büyük problem olarak değerlendirilen Ozon tabakası açığı hakkında iyi haberler var!

İnsanlığın kabusu Ozon tabakası artık iyileşiyor!

Uluslararası kloroflorokarbon yasağının yaklaşık olarak 30 yıl ardından, Antarktik ozon tabakası en sonunda iyileşmeye başladı. Bilim adamlarının söylediğine göre, bu yüzyılın ortası ile sonu arasında bir noktada ozon tabakasının tamamen iyileşmiş olması beklenmekte. MIT'den atmosferik kimyager Susan Solomon, bunun "dünya bir araya geldiğinde çevresel problemleri çözebileceğimizin" göstergesi olduğunu söylüyor.

Solomon, Science'da yayımlanan araştırmanın baş yazarı ve bu araştırma, Antarktik Ozon tabakasının uzun süreli iyileşmeye başladığının şimdiye kadarki en açık kanıtını sunmakta. Araştırmacılar bu iyileşmeyi, buzdolabı soğutucuları ve sprey tüplerinde kullanılan klorlu bileşimleri yasaklayan 1987 Montreal Protokolü'ne bağlamakta.

Bilim insanları, uzun bir süredir Antarktik ozon tabakasını incelemekteydi. Ozon tabakası, 1980'lerden beri her yıl Ağustos'un sonlarında veya Eylül'ün başlarında açılmakta. Ozon deliğinin boyutu, ozonu parçalayan kimyasal tepkimelerin güneş ışığı, sıcaklık ve stratosfer bulut kaplamasındaki değişimlere çok bağlı olduğu için büyük miktarda değişim gösteriyor. Bu yüzden de ozon iyileşmesini takip eden araştırmacıların, ipuçlarını bulmak için oldukça uğraşmaları gerekmekte.

Geçtiğimiz yıl Ekim ayında ozon deliğinin bir önceki yıla göre yüzde 20 büyüyerek rekor bir boyuta, 23 milyon kilometrekareye ulaşması ile beraber bu sorun Solomon ve ortak yazarlarının ilgisi çekmişti. Bu durumun beklenmeyen bir şey olduğunu söyleyen Solomon, bunun volkanlar sebebiyle olabileceğini düşündüklerini söylemekte. Ekibin beklediği gibi, güney yarım küredeki Calbuco volkanının patlamaları, bahar ozon deliğini genişletmişti. Ancak araştırmacılar bununla beraber bir başka detay daha buldular. Eylül ayı, Ekim ayına göre daha az hava değişikliğine sahipti ve volkan aktivitelerine daha az hassasiyeti bulunuyordu. Bu yüzden de araştırmacılar, Eylül ayının ozon tabakasını takip etmek için en iyi ay olabileceğini düşünmekteydi. 2000 ile 2015 yılları arasındaki Eylül kayıtlarını toplayan araştırmacılar, ozon deliğinin açılma hızı, ortalama boyu ve derinliği, meteorolojik durumlar ve volkan aktivitelerini de incelediler.

Solomon'un söylediğine göre ekibin bulduğu şey, atmosferde artık daha az klor bulunmasından kaynaklı olarak, ozon deliğinin eskisine göre 10 gün daha geç açılmakta olduğu ve bunun da Eylül ayında ortalama olarak devasa bir etkiye sahip olduğu. Solomon'un analizi, genel olarak bakıldığında 2.000 yılından beri Eylül ayı ozon deliğinin ortalama olarak 4.5 milyon kilometrekare küçüldüğünü göstermekte...

Levent Öztürk

Okuyucu Yorumları

Toplam 3 Yorum

Chip Online olarak teknolojinin yanında bilim haberleri de yayınlıyor olmanız çok güzel. Türkiye'de popüler olan bilim siteleri bir iki tane var ama ne yazıkki insanlar okumak araştırmak yerine duyduklarına inanıyor. O sitelerde de paylaşımlar çok az oluyor. Bilime verdiğiniz önem için tebrik ederim, :)

@03 Temmuz 2016 20:11 popular science sitesini tavsiye ederim

ozon tabakasına uzaya gönderdiğimiz koca roketlerin diğer herşeyden daha çok zarar verdiğini duymuştum. sonuçta boru değil bu. ayrıca amerika da felan problemler çıkınca böyle önlemler aldılar. üretimi çin e kaydırmışlardı. çinmişmiş bunların havasını kirleten. böyle yükseliyomuş sonra durduk yere alçalıyomuş felan. çinin de durumu iyi değildi galiba. her neyse... sonuçta uydu roket felan artık eskisi gibi değil. sonuçta zararları da eskisi gibi değil.

Sen de yorum yaz

 



CHIP'i Takip edin
E-Posta listemize katılın
CHIP Dergi Mobil Cihazınızda

İlginizi çekebilir