Dark Executioner

Ufak bir 'ataş' hikayesi

Bir ataşınız varsa bu bir evinizde olabilir anlamına geliyor

Dünya ekonomisini krizden kurtaracak çözüm bulundu: Eski eşyalarınızı atmayın, saklayın, değiştirin! Amerika'da bir çığ gibi büyüyen takas hareketi yeni bir ekonomik düzenin habercisi.

Şaşırtıcı ama gerçek: Küçücük bir ataş karşılığında bir araba ya da bir ev sahibi olabilirsiniz!

Ekonomik hayatın başlangıcı farklı malların -ve hizmetlerin- benzer değerdeki başkalarıyla değişimiyle oldu. Tarımın gelişmesiyle ihtiyaçlarından fazla miktarlarda üretim yapan insanlar bu fazlaları değiş tokuş ederek diğer ihtiyaçlarını karşılamaya başladılar. Takas ekonomisinin uygulamada bazı zorlukları vardı mutlaka ama en azından anlaşılması kolaydı.

Paranın icadıyla bu fiziksel zorluklar ortadan kalktı ama enflasyon, devalüasyon ve resesyon gibi -tarlasından kalkıp pazara patates satmaya gelen çiftçinin aklının ermeyeceği- muhtelif teknik sıkıntılar ortaya çıktı. Bir başka deyişle, para icat oldu mertlik bozuldu. Özellikle sanayi devrimi sonrası toplumun en önemli değeri haline gelen para, günümüzde ise git gide gözden düşme' başladı.


Kredi kartları ya da kişisel çek artık demode. Tüketim toplumunun sınırsız ihtiyaç doğrultusunda biriktirdiği lüzumsuz eşya yığını zaten sınırlı bir hale gelen yaşam alanlarını tehdit etmeye başladı. Dar apartman dairelerine sıkışan şehir yaşamının kısıtlı kapasiteleri hızlı ve sürekli tüketim dinamiğini kaldıramaz duruma geldi.

Modern insan, kirasını içinde yaşadığı alan için değil sahip olduğu lüzumsuz eşya yığınını depolamak için ödeyen bir varlığa dönüştü. Daha fazla para, bu ikilemi çözmeyi denedi ama başaramadı.

Çözüm arayışları ise en ilkel ekonomik sistemi bir kez daha gündeme getirdi: Takas, post-tüketim toplumunun yeni ekonomik tercihi.


Bir kırmızı ataş hikayesi

Kyle MacDonald 12 Temmuz 2005'te sadece bir kırmızı ataşa sahipti. Bir internet sitesi kurdu ve burada yayımladığı ilanda kıymetli kırmızı ataşını değiş tokuş etmek istediğini yazdı.

Ataşı bir kalemle, kalemi bir kapı tokmağıyla değiştirdi. On dört değiş tokuşun ardından 12 Temmuz 2006'da bir Hollywood filminde kaptığı rolü değiş tokuş ederek Kipling Saskatchewan kasabasında bir eve sahip oldu.


Böylece One Red Paperclip (oneredpapeıdip. blogspot.com) projesi parasız takas ekonomisinin en başarılı örneklerinden biri olarak iktisat tarihine geçti. Otuz yaşını henüz deviren Kyle MacDonald şu anda zamanını evini takas edebileceği teklifleri bekleyerek geçiriyor.

Bir yandan da başarı hikâyesini anlattığı kitabının satışlarını izliyor.

Yeni özgür ekonomi

Teksas Üniversitesi'nden e-ticaret ve internet teknolojileri uzmanı, Yardımcı Profesör Bin Gu "Küresel ekonomik krizin her an hissedilen olumsuz etkileri ve internet çağının iletişim olanakları bu özgür değişim hareketinin tavan yapmasına sebep oldu." diye açıklıyor.

Amerika'nın en çok tıklanan ilan sitesi Craigslist (craigslist.org) son derece popüler bir takas bölümüne ev sahipliği yapıyor. Emin olun, işinize yaramayan anlamsız bir eşyanıza karşılık arayıp da bulamadığınız öncelikli bir ihtiyacınıza sahip olacaksınız. Türkiye'de de bu akımın öncüleri ortaya çıkmaya başladı.

Türkçe ücretsiz değişim siteleri takasmeTkezi.com, takasta.com, beadekiler.com, etakas.com ve takasx.com henüz büyük kitlelere
ulaşamıyor olsalar da belirli bir potansiyel vaat ediyorlar. Tüketim kültürünün buralardaki popülaritesi takas sisteminin önündeki en büyük engel.

Büyük değişim

Neleri değiştirebilirsiniz? Her şeyi... Yasadışı olmayan ve ihtiyaç duyulabilecek her şey takas ekonomisinde bir yer buluyor. En popüler değişim ürünlerinin başında giysiler, kitaplar, dergiler, DVD ve CD'ler, bilgisayar oyunları ve elektronik eşyalar geliyor.

Bookmooch.com, paperbackswap.com ve readitsvapit.co.uk, okumadığınız kitaplarınızı sadece posta ücreti karşılığında değiş tokuş edebileceğiniz internet siteleri.

Itamos.com adresinde dünyanın her köşesinden tatilinizi geçirebileceğiniz bir ev ya da coucfeuriMg-.org-adresinde kıvrılabileceğiniz bir kanepe bulmanız mümkün. Evet, hepsi tamamen bedava...

Tabii işin bir de ekonomik boyutuna bakmak gerek. Yaptığı araştırmalar sonucunda Bin Gu "Bedava değişim her yıl dünya çapında on altı milyar dolarlık mal ve hizmet hareketliliği yaratıyor." diyor. Bu, maddi bir sermaye kullanılmaksızın hiç de azımsanmayacak büyüklükte bir ekonomik değer yaratılması anlamına geliyor.

Hepsinden önemlisi ise daha iyi, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam biçimini benimseyen öncü kitleler gereksiz enerji kullanımından kaçınma, geri dönüşüm, ekolojik yaşam gibi çevreci fikirler doğrultusunda eski eşyaların yeniden kullanımını; yeni üretimin paylaşıma dayalı, özgür ve çevre dostu olmasını destekliyorlar.

Birçok kişi meyve sebze üretimi ve satışında gönüllü çalışarak karşılığında üründen belirli miktarlarda pay alıyor. Motorlu taşıtlar yerine ulaşım için bisiklet kullanmak ilk tercih hatta bir moda.

Yeni eşyaların üretimi, taşınması, depolanması sadece enerji israfı demek, bu yüzden ikinci el eşyalar herkesin favorisi.

Yeni dünya düzeninde kimin daha çok parası olduğu değil kimin daha çok paylaşımda bulunduğu önemli. Bu fikirler geleceğin dünyasını daha iyi bir yer haline getirmeyi hedefliyor.

Evet, belki biraz ütopik ama bu bahaneyle daha fazla gereksiz tüketimden vazgeçmek son derece cazip ve ekonomik bir seçenek.

Okuyucu Yorumları

İlk yorum yapan siz olun
Sen de yorum yaz

Takip Edin

 

Kategoriler